Nieuws Actueel

'Ontvoerde Anja wist dat zij gevaar liep in Afghanistan'

Van onze redactie 23 juni 2015

Image 5023182

Het drama speelt zich af in de wijk Taimanie, een populaire plek voor buitenlanders. Afghaanse journalisten melden dat haar auto hier tot stilstand is gedwongen en de vrouw - geboren in Spijkenisse - eruit is gehaald. Volgens de Zwitserse hulporganisatie Helvetas, waarvoor De Beer werkt, stond zij voor de deur van het kantoor toen ze door vier gewapende mannen werd meegenomen. Wie De Beer heeft ontvoerd, is onduidelijk. Maar dat haar verdwijning iets te maken heeft met de aanslag op het parlement, lijkt volgens de Afghaanse journalist Mohsin Jamal niet waarschijnlijk. Ontvoeringen zijn in Afghanistan bepaald niet zeldzaam. Dat weet De Beer ook. In 2000 trekt ze zich het lot van de Afghanen aan. Namens het Rode Kruis coördineert ze dan de werkzaamheden in een opvanghuis voor wezen, weduwen en gehandicapten. Na de aanslagen op het World Trade Centre in de Verenigde Staten ontvlucht ze korte tijd het land, maar keert in 2002 terug. Sindsdien woont en werkt zij er permanent. De Beer groeit uit tot het gezicht van ACBAR, de koepelorganisatie van 94 hulporganisaties. In deze functie slaat ze in 2008 alarm, als ze merkt dat medewerkers steeds vaker worden aangevallen, gegijzeld of zelfs vermoord. Niet duidelijk is dan wie erachter zitten: de Taliban, criminelen of agenten die worden betaald door opstandelingen.Derde Nederlander De Beer is de derde Nederlander die in het land wordt ontvoerd. Het overkomt in 2008 ook journaliste Joanie de Rijke. 2 jaar later is hulpverlener Peter Oosterhuis (37) het slachtoffer. Hij wordt niet ver van Kunduz gekidnapt. Oosterhuis' zaak lijkt nog het meest op die van Anja de Beer. Ook Oosterhuis is als directeur van een hulporganisatie in Afghanistan, de christelijke organisatie Streams, die zich inzet voor gehandicapte kinderen. De Almeloër herinnert zich de kidnapping nog goed. ,,Het was in elk geval een gerichte actie. Ze hielden me al enkele weken in de gaten,'' zegt Oosterhuis nu, net op de hoogte van het nieuws van Anja de Beer. ,,Het was ze dus in elk geval om mij te doen. Het was lichamelijk en geestelijk een zware tijd, die uiteindelijk 39 dagen duurde. We werden vaak 's nachts verplaatst. Dat betekende uren lopen met kettingen om en een zak over je hoofd. Ik hoef denk ik niet te vertellen waarom het ook geestelijk zo zwaar was.''Gezin Als Oosterhuis wordt ontvoerd, is hij al 5 jaar werkzaam in Afghanistan. Hoewel een vergelijking maken met Anja de Beer 'slechts giswerk' zou zijn, weet Oosterhuis één ding zeker: ,,Ze zal er rekening mee hebben gehouden dat dit kon gebeuren. Ik heb destijds ook een veiligheidstraining gehad. Wat ik gedaan heb toen ik ontvoerd werd, is zoveel mogelijk communiceren met de ontvoerders, voor zover dat ging. Ik heb ze veel verteld over mijn vrouw, mijn gezin, om er toch voor te zorgen dat zij je gaan zien als méér dan een zak geld. Ik heb later ook begrepen dat dat heeft geholpen. Ze gaan je ook als mens zien,'' zegt Oosterhuis, die niet om politieke redenen, maar puur voor geldelijk gewin door criminelen was gevangengenomen. Het zou directeur Ebe Brons van het Centre for Safety and Development niet verbazen als het ook nu een ontvoering betreft waarbij alles draait om geld. ,,De taliban proberen duidelijk weer de macht te krijgen in Afghanistan. Maar oorlog voeren kost geld. Ontvoering is een wereldwijde industrie, waarmee zeer veel geld wordt verdiend om bijvoorbeeld wapens te kopen.'' Oosterhuis vermoedt eveneens dat De Beer enkel is ontvoerd om losgeld te verkrijgen. Zelf kwam hij destijds vrij na 39 dagen van onderhandelen. Of toen ook daadwerkelijk losgeld is betaald, mag Oosterhuis niet zeggen.