Nieuws Actueel

Oudere werknemer moet ook nadenken over carrière

Van onze redactie 28 februari 2015

Image 4648486

Met het geld dat Liesbeth krijgt voor het jubileum, organiseert ze een theatervoorstelling in gebarentaal voor leerlingen en collega's. Wat is haar geheim? Liesbeth: "De dove kleuters ontroeren me elke dag opnieuw. Doordat onze school tweetalig is, Nederlands en gebarentaal, zie je weinig gedragsproblemen. Dat was vroeger anders, toen de kinderen niet mochten gebaren. Ik heb fijne collega's, onder wie veel jongeren. Zij helpen mij met ICT-problemen en ik geef hen tips over communicatie met de leerlingen. Ik volg nog regelmatig cursussen om bij te scholen en heb gelukkig een teamleider die goed kan luisteren."

Liesbeth heeft het grote voordeel dat ze in deeltijd werkt. Naast haar werk heeft ze veel tijd voor hobby's en sociale contacten. Dat houdt je fit. Veel oudere werknemers willen ook wel minder werken, maar ze zijn bang voor pensioenverlies. Overleg met de werkgever kan dat probleem wellicht oplossen. Ze zijn vaak wel bereid de pensioenopbouw op peil te houden. Een andere optie is deeltijdpensioen. Die mogelijkheid bestaat bij veel pensioenfondsen, maar levert voor de rest van het leven wel een lagere pensioenuitkering op.

Verandering Een 55-jarige moet volgens de huidige wetgeving nog 12 jaar werken voor zijn AOW en pensioen. Ook al is hij op dit moment best tevreden, je kunt niet 12 jaar hetzelfde blijven doen. Dan ga je mentaal al met pensioen. Louise Boelens, arbeids- en organisatiepsycholoog en coach, ziet 3 soorten slijtage optreden bij oudere werknemers. Er zijn werknemers die zich niet kunnen neerleggen bij alle veranderingen, terwijl voor hen waardevolle zaken een mindere plek kregen of verdwenen. Daarnaast zijn er mensen die emotioneel te veel voor hun kiezen hebben gehad. Die moeten steeds meer doelen halen of staan al jaren in de frontlinie. En dan is er soms ook een gebrek aan waardering voor de oudere werknemer. Mensen voelen zich steeds minder gezien. Langzaam maar zeker kan iemand zo in een isolement raken. Werknemers en werkgevers moeten dit zien te voorkomen.

Mobiliteit Anne-Marije Buckens is directeur van 50 Company, een loopbaancentrum voor 50-plussers in Arnhem. Ze benadrukt dat je tijdens je hele loopbaan steeds moet blijven nadenken over je volgende stap op de arbeidsmarkt. "Je moet je steeds afvragen of bijscholing of omscholing nodig is."

Ze pleit voor meer mobiliteit op het werk en op de arbeidsmarkt. "Het is verfrissend om een tijdje op een andere afdeling te werken. Bij stages denk je aan jongeren, maar waarom niet ook voor ouderen? Je kunt ook stage lopen bij een ander bedrijf om een nieuwe werkervaring op te doen."

Als voorbeeld noemt ze Marja Scholten (55). Zij wilde in Nederland aan de slag nadat ze jaren in het buitenland voor Artsen zonder Grenzen had gewerkt als verpleegkundige. Met een stage en een korte opleiding heeft ze weer een goede baan, waar ze jaren mee vooruit kan.

Bij minder werken of ander werk zoeken, speelt het probleem van verlies van rechtspositie. Louise Boelens noemt dat de gouden kooi. De werknemer heeft een stevige rechtspositie en is bang om een overstap te maken, terwijl hij dat wel graag zou willen. Angst voor verlies van inkomen en pensioenrechten werkt als een rem op mobiliteit. Het speelt ook bij de oudere, werkloze werknemers. Ze willen best een tijdelijke of parttimebaan aanvaarden, maar zijn bang dat ze hun uitkering (deels) kwijtraken. Een goed advies helpt om verantwoorde stappen te nemen, waarbij plezier in het leven en inkomensverlies tegen elkaar worden afgewogen.

Beeldvorming Het idee dat oudere werknemers minder presteren, is achterhaald. Jammer genoeg lopen veel werkgevers nog wel met dat beeld rond en dat wordt dan volgens Boelens een selffulfilling prophecy. De oudere werknemer gaat slechter presteren, is ontevreden, krijgt gezondheidsklachten en valt uit. Uit het TNO-rapport 'Beelden en feiten over omslagpunten en maatregelen omtrent de productiviteit van oudere werknemers' blijkt dat de meeste oudere werknemers even productief blijven. Boelens noemt dit de winst van het ouder worden.

Belangrijk is dat werkgevers bewuster omgaan met hun oudere werknemers. Tegenover afnemende vermogens van ouderen – zoals kracht, geheugen en denksnelheid – staan toenemende vermogens als kennis, levenservaring en sociaal inzicht.

Beeldvorming gaat niet alleen over het presteren, ook het uiterlijk speelt een rol. Je hebt atletische ouderen die op hun 60e de marathon lopen en ouderen die veel zorg aan hun uiterlijk besteden. Niet voor niets geeft 50 Company ook kleur en kledingadviezen en zorgt voor een aantrekkelijk presentatiefilmpje voor sociale media. Een positief zelfbeeld en een lerende houding helpen aan de slag te blijven of nieuw werk te vinden.