Nieuws Actueel

Pil tegen kaalheid?

Van onze redactie 31 maart 2015

Image 4832552

Help, ik krijg dun haar! Een doembeeld voor mannen, maar nog meer voor vrouwen. Zeker na de menopauze merken heel wat vrouwen dat die vaak weelderige bossen van weleer geleidelijk uitdunnen.

Oorzaken? Circa 50 aandoeningen kunnen een gezonde haardos aantasten. De belangrijkste is alopecia androgenetica. Een erfelijke aandoening die bij liefst 70% van alle mannen toeslaat, maar ook vrouwen treft.

14-jarig meisje "40% van alle vrouwen boven de 70 jaar heeft er last van, vóór de menopauze 15%. Op mijn spreekuur zag ik een 14-jarig meisje. Haar paardenstaart werd almaar dunner, in korte tijd zo'n 30%. Haar vader is kaal, haar moeder heeft ook last van haaruitval. Het meisje heeft er aanleg voor", zegt dermatoloog Ids Boersma. Hij ziet op zijn spreekuur in de Intermedica-kliniek te Boxmeer vaak vrouwen met klachten over haaruitval. Blijkt alopecia androgenetica de boosdoener, dan kunnen vrouwen met een medicijn worden geholpen.

Bijproduct testosteron Bij deze haaraandoening worden de haarzakjes gevoelig voor een bijproduct van het mannenhormoon testosteron, het DHT (dihydrotestosteron). Boersma: "Als je gevoelig bent voor dat stofje, wordt de groeifase van je haar aanzienlijk bekort. Normaal is die 4 tot 6 jaar, maar onder invloed van DHT duurt de groeifase ongeveer 4 maanden, al is een jaar ook mogelijk. Een haarzakje kan in een mensenleven 25 maal een haar produceren. Met een gezond haarzakje doe je 100 jaar, maar dat is natuurlijk minder als de groeifase 4 maanden is."

Geen remedie Lange tijd kregen patiënten te horen dat er geen remedie was. Boersma: "Leer er maar mee leven, was de boodschap." Een nieuw medicijn tegen goedaardige prostaatvergroting, een bekende oudemannenkwaal, bracht de ommekeer. Het werkzame stofje finasteride bleek in de praktijk niet alleen de prostaat gezond klein te houden, maar ook alopecia androgenetica aan te pakken. Logisch eigenlijk, want finasteride blokkeert de omzetting van testosteron in boosdoener DHT. Zo blijven de gevoelige haarzakjes beschermd tegen deze sluipmoordenaar.

Niet werkzaam Finasteride is tegenwoordig geaccepteerd als hét middel tegen dreigende kaalheid bij mannen en heeft er trouwens nog een jonger en vooral krachtiger broertje bij gekregen: dutasteride. De medicijnen zijn echter nog niet met de fanfare ingehaald als dé remedie tegen alopecia androgenetica bij vrouwen. Onderzoekers hebben het middel bij vrouwen getest en concludeerden in enkele studies dat het niet werkzaam is. De vrouwen hadden er immers geen nieuwe haren bij gekregen.

Dikte Boersma heeft forse kritiek op deze bevindingen. "Nieuwe haren? Kan helemaal niet. Als een haarzakje 25 keer een haar heeft geproduceerd, houdt het op en helpt niets meer. De onderzoekers hadden naar de dikte van het haar moeten kijken." Hoe langer een haar groeit, hoe dikker hij wordt, legt hij uit. "Zo is het alsof je meer haar, een voller kapsel krijgt." Ander kritiekpunt: de duur van de onderzoeken was veel te kort. "Maximaal anderhalf jaar. Vanwege de fysiologie van de haargroei moet je een langere tijd kijken!"

Dikker haar Boersma en collega's pakten het anders aan. Ze maakten haarscans bij 60 vrouwen die finasteride of dutasteride gingen gebruiken: sterk uitvergrote detailopnames van hun haren, 3 jaar lang tijdens elk bezoek op het spreekuur. De foto's werden geanalyseerd door onafhankelijke experts (trichologen) in Spanje, Zwitserland en Italië. Ze wisten niet welke foto's van het eerste bezoek waren en welke van 3 jaar later. De dikte van de haren werd gemeten en de experts gaven een persoonlijke indruk van de haarconditie.

Keuze Conclusie, recent gepubliceerd in het Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology: circa 4 op de 5 vrouwen heeft dikker haar gekregen. Boersma, in zijn nopjes: "Vrouwen met de erfelijke vorm van haaruitval hoeven niet kaal te worden. Kaalheid is een keuze geworden. Nee, er verschenen geen haren op andere, ongewenste plekjes."

Alleen mannen Nadelen? Beide middelen zijn louter geregistreerd voor gebruik door mannen. Het mag aan vrouwen 'off-label' worden voorgeschreven indien andere behandelmethoden hebben gefaald. De medicijnen zouden bij zwangere vrouwen een geboortedefect aan de foetus kunnen veroorzaken. Daarom moeten vrouwen in de vruchtbare leeftijd voorbehoedsmiddelen gebruiken en bij een zwangerschapswens een half jaar eerder stoppen met het medicijn. Ander nadeel: je moet het elke dag slikken. Kosten circa 550 euro per jaar, los van de tarieven voor een consult. De zorgverzekeraar vergoedt niets. Boersma: "Deze vorm van kaalheid komt zo veel voor. Wil je zoiets vergoeden, dan raakt het landelijk zorgbudget snel op."

reageren? gezondheid@depersdienst.nl