Nieuws Actueel

Profiler ziet billenknijper of terrorist binnen 10 seconden

Van onze redactie 30 juli 2015

Image 5119220

Hij knijpt zijn ogen samen. Verscholen tussen de mensen slaat hij iedereen gade. Tot zijn oog op iets verdachts valt. Een simpele gezichtsuitdrukking, een gespannen houding, verdachte omstandigheden, een vriendelijk gesprek.Het is voor een profiler genoeg om terroristen of kruimeldieven ertussenuit te pikken. Proactief beveiligen heet het. ,,We herkennen een dreiging voordat hij wordt uitgevoerd," vertelt profiler Paul Navis, die het afgelopen jaar de ogen en oren vormde van het Van Gogh Museum in Amsterdam. De profiler doet ongezien zijn werk. Vermomd als toerist met bijbehorende rugzak en KLM-label of een doorweekte regenjas omdat het buiten regent.

Navis: ,,We gaan op in de omgeving. Eigenlijk zijn we net krokodillen in een grote vijver. Als prooi voel je je onbespied, maar ik ben er wel. Iemand die kwaad in de zin heeft, krijgt dat wel door en wordt afgeschrikt."Profilers mogen iemand aanhouden, maar ze proberen vooral een mogelijke dreiging te herkennen en voorkomen. Ze worden op verschillende plekken ingezet. Op het terras, op Schiphol, op universiteiten, synagogen, drukkerijen, banken. ,,Steeds meer mensen worden opgeleid, het krijgt meer en meer bekendheid en steeds meer instellingen nemen profilers in dienst. Niet zozeer omdat ze bang zijn, maar als voorzorgsmaatregel."TrainingDe groeiende vraag naar profilers komt mede door de ramp met de MH17 en de aanslagen in België en Frankrijk, zegt Maurice Hop, commercieel directeur van SoSecure, het grootste opleidingsinstituut (hbo) voor profilers in Nederland. SoSecure leidde in 1,5 jaar tijd ruim zeventig personen op. Hop verwacht dat daar volgend jaar nog eens meer dan honderd mensen bijkomen. Vaak zijn het beveiligers of (oud-)agenten. Ze leggen eerst een test af en krijgen daarna een training van 6 weken in Amsterdam.AanslagenHop: ,,Het is door de recente aanslagen helaas hard nodig. Wie zegt dat het niet in Nederland gebeurt? Er is altijd dreiging en geen garantie dat het niet gebeurt. Tarik Z. wist ook bij de NOS binnen te dringen."Dat realiseert Navis - ex-rechercheur - zich ook. ,,Ik heb werkelijk van alles meegemaakt," zegt hij terwijl zijn ogen nog eens langs de mensen om zich heen gaan. ,,Ik zag een keer een man opvallend dicht langs de rij wachtenden voor de ingang schuiven. Ik vermoedde dat hij elk moment zijn hand in een tas zou steken, dus ik volgde hem op de voet. Hij bleek niet uit op portemonnees, maar iets heel anders. Zeven vrouwen keken achter elkaar verschrikt op of slaakten een gil. De man bleek hen te betasten. Hij stak zijn hand tussen de billen en greep onder oksels langs naar borsten."Binnen een paar tellen greep Navis de man in zijn kraag en hield hem in bedwang en droeg hem over aan gealarmeerde politieagenten.

Eigenlijk is profilen een vorm van sociale controle, zegt Navis. Als in de straat plots een auto al 3 dagen met geblindeerde ramen voor de deur staat, valt dat op. Burgers moeten dan de politie waarschuwen, een profiler probeert achter de intentie van een verdachte persoon te komen.Navis: ,,Puur op gedrag kunnen we zien wat iemand in zijn schild voert en dat in de kiem smoren door alleen wat scherpe vragen te stellen. Zelfs vreemdgangers vallen op. Maar ik kan natuurlijk niet alle keukengeheimen prijsgeven, die deel ik niet eens met mijn eigen vrouw."De naam van Paul Navis is vanwege privacyredenen gefingeerd.