Nieuws Actueel

Solliciteren voor starters: Je doel bepalen

Rik Nizet 14 oktober 2014

Voordat je gaat solliciteren is het belangrijk om te bepalen wat je doel precies is en wat voor soort baan bij je past. Maar dat is niet alles: ook de organisatie waar je wilt gaan werken moet bij je passen. Je wilt een baan, maar natuurlijk niet ‘zomaar’ een baan: je wilt een baan die bij je past, in een organisatie die bij je past. Sollicitatie-expert Hanneke van Stigt Thans geeft in haar boek Solliciteren voor Starters tips and tricks voor de starter op de arbeidsmarkt. Een voorpublicatie.Lees ook:Lieg jij tijdens je sollicitatie?

Als jij het naar je zin hebt in je werk ben je succesvoller in wat je doet en heb je er ook meer plezier in. Als je met tegenzin naar je werk gaat, geen klik hebt met je collega’s en eigenlijk veel liever wat anders zou doen… dan duurt de werkweek erg lang en ga je waarschijnlijk op zoek naar een andere baan die beter bij je past.

Daarnaast is het gemakkelijker om een baan te krijgen als je precies weet waarnaar je op zoek bent. Als je precies weet wat je wilt kun je gerichter zoeken, maar kun je ook veel beter solliciteren: jij weet precies waarom jij die baan wilt; je hebt er goed over nagedacht. Daardoor is het gemakkelijker om een goede motivatie te schrijven en deze motivatie over te brengen in een sollicitatiegesprek. Dat is ook belangrijk voor je nieuwe werkgever: die wil namelijk niet zómaar iemand aannemen, maar iemand die er bewust voor kiest en weet wat hij/zij wil.Je begint de zoektocht naar jouw (nieuwe) baan dus met de volgende vragen: wat voor soort baan wil ik, wat voor functie past bij mij? En: bij wat voor soort organisatie of bedrijf kan ik die functie vinden? Wat voor soort organisatie/bedrijf past bij mij?Na een beroepsopleidingAls je een beroepsopleiding hebt gevolgd, is er al een richting bepaald. Je bent al specifiek opgeleid voor een bepaald beroep. Toch zijn er ook dan nog heel veel keuzes voor een baan. Stel, je hebt een opleiding tot verpleegkundige afgerond. Daarmee kun je als verpleegkundige aan het werk in bijvoorbeeld een ziekenhuis, verpleeghuis of psychiatrisch ziekenhuis. Waar je precies aan de slag gaat, maakt nogal wat verschil in een functie als verpleegkundige. In een verpleeghuis kom je in je werk andere soorten hulpvragen tegen en het contact met je patiënten is ook anders dan bijvoorbeeld in een psychiatrisch ziekenhuis. Hoe zaken georganiseerd zijn kan ook sterk verschillen: hoe worden patiënten behandeld, wat voor patiënten zijn dat, wat voor effect heeft dat op jouw werk?Een ander voorbeeld: je hebt een opleiding voertuigentechniek afgerond. Hiermee kun je verschillende kanten op: je kunt aan het werk bij een garage waar je auto’s repareert en onderhoud verzorgt aan auto’s, of bij een autoschadeherstelbedrijf. Ook kun je bij de ANWB of Touring gaan werken, waar je mensen met pech onderweg helpt. Een andere mogelijkheid is een bedrijf dat auto’s of andere voertuigen produceert, in de carrosseriebouw bijvoorbeeld. Afhankelijk hiervan ziet jouw werkweek er dan, ondanks dezelfde opleiding en beroepsrichting, totaal anders uit. Bij de pech-hulp ben je bijvoorbeeld veel onderweg en heb je direct contact met de eigenaars van de auto’s. Bij een autoschadeherstelbedrijf kom je weer heel ander soort werkzaamheden tegen dan bij een garage, waar meer onderhoudswerk plaatsvindt. Na een algemene opleidingAls je een meer algemene opleiding hebt gevolgd, bijvoorbeeld HBO Commerciële Economie, is er veel minder richting bepaald dan bij een beroepsopleiding. Dit maakt het aantal keuzes heel groot. Je kunt aan de slag in commerciële organisaties, met allerlei soorten producten of diensten, internationaal of nationaal, grote of kleine bedrijven, maar ook bij minder commerciële bedrijven. De sfeer en cultuur in die bedrijven kunnen totaal verschillen.Denk maar eens aan werken bij een reclamebureau of een bank: bij een reclamebureau kun je waarschijnlijk in je spijkerbroek en sneakers naar je werk, zijn je collega’s creatieve mensen die graag mooie dingen maken en nieuwe dingen bedenken, werk je vaak met deadlines en wordt er ook na de standaard-kantoortijden doorgewerkt als een opdracht af moet, en gaat iedereen informeel met elkaar om. Bij een bank ga je als adviseur netjes gekleed en zijn er meer regels waar je je aan moet houden, bijvoorbeeld in verband met de privacy van klanten. Meestal werk je van negen tot vijf. Je volgt regelmatig bijscholing, trainingen of cursussen omdat de wet- en regelgeving verandert. Je werkt waarschijnlijk met collega’s die leergierig zijn, in elk geval cijfermatige interesse hebben en anderen graag adviseren. Je kunt je voorstellen dat er bij een bank een andere sfeer is dan bij een reclamebureau.Je hebt ook keuze uit allerlei soorten functies: als medewerker verkoop binnendienst, waarbij je offertes opstelt en telefonisch klantcontact hebt, als (junior) accountmanager, waarbij je klanten bezoekt en verantwoordelijk bent voor het binnenhalen van nieuwe klanten, als marketingmedewerker, waarbij je marketingacties bedenkt, opzet en uitvoert enzovoort. De verschillen zijn groot in hoe jouw werkweek eruitziet.Factoren die bepalen welke functies bij jou passenHoe bepaal je nu welke functies bij jou passen? Dat doe je door een overzicht te maken van de factoren die bepalen of jij het naar je zin hebt in een baan of niet. Die factoren zijn: talenten, kwaliteiten, eigenschappeninteresse, motivatieambities en wensenTalenten, kwaliteiten en eigenschappenAls je in een baan kunt doen waar je al goed in bent, heb je er meer succes en plezier in! Natuurlijk zijn er altijd nieuwe dingen die je gaat leren, maar als je daarbij gebruik kunt maken van je talenten en vaardigheden, gaat dat veel gemakkelijker en plezieriger. Bedenk maar eens: iemand die van nature goed met mensen kan omgaan kan prima in de zorg werken of een functie als verkoper uitoefenen. Daarbij moet je nog van alles leren, maar een heel belangrijk onderdeel van je baan – het omgaan met mensen – kun je al goed.Maak dus voor jezelf een lijst met dingen waar jij goed in bent. Welke vaardigheden heb je, welke kwaliteiten en talenten heb je, wat gaat jou heel gemakkelijk af? Vraag ook je familie, een oud-collega, een vriend of vriendin of anderen in je omgeving eens wat zij jouw sterke punten vinden. Waar ben jij volgens hen goed in?Interesse, motivatieWaar liggen jouw interesses? Wat motiveert je? Wat spreekt je aan? Wat voor producten of diensten vind je interessant? Waar ‘heb je iets mee’? Of: wat vind je totaal niet interessant? Waar zou je nooit aan willen werken? Denk hierbij ook eens aan je stage, vakantiewerk of bijbaan. Wat vind je leuk en wat totaal niet? Hoe kwam dat? Wanneer heb jij een fijne werkdag en wanneer niet? Waar ligt dat aan? Ligt het aan je taken die dag of (meer) aan de mensen met wie je werkt?Als je in een baan kunt doen wat je écht interessant vindt, wat jou motiveert en voldoening geeft, dan heb je er meer plezier in, gaat het gemakkelijker en ben je ook gemotiveerder om het werk te doen. Maak dus een lijstje met dingen die jou interesseren en motiveren. Waar heb je plezier in? Wat voor dingen doe je gewoon graag? Wanneer haal jij voldoening uit je dag? Of maak een lijst met dingen die jou totaal niet aanspreken. Daarmee kom je ook verder, dat geeft ook een beeld.Ambities en wensenHoe zie jij werk in het algemeen? Wat betekent werk voor jou? Wat vind jij belangrijk? Wat zijn jouw ambities? Wat wil je in een baan en voor je toekomst? Wil je jezelf verder ontwikkelen, wil je over een paar jaar bijvoorbeeld doorgegroeid zijn naar een managementfunctie? Wil je naast je werk genoeg tijd overhouden voor andere dingen die je belangrijk vindt? Ben je bereid om te verhuizen voor een baan? Vind je het belangrijk dat je opleidingen kunt volgen? Wil je hard werken, veel uren maken, veel verdienen? Of wil je liever meer vrije tijd hebben zodat je tijd hebt voor andere dingen, zoals hobby’s of vrijwilligerswerk?Voorbeeld overzicht bepalende factorenNu je een duidelijk beeld hebt van waar jij goed in bent, wat jou motiveert en interesseert en wat je ambities zijn, heb je een overzicht van de belangrijkste dingen voor een baan en een organisatie. Dat overzicht kan er bijvoorbeeld als volgt uitzien:Kwaliteiten/talenten/eigenschappen - Ik kan goed met allerlei mensen omgaan, ben creatief, blijf rustig in stresssituaties, ik kan goed plannen en regelen, ben spontaan, leg gemakkelijk contact met nieuwe mensen.Interesse, motivatie - WEL: iets organiseren, evenementen, reizen, werken met mensen, elke dag wat anders doen, afwisseling, verschillende mensen om me heen, mijn eigen taken hebben maar ook leuke collega’s om mee samen te werken. NIET: de hele dag op kantoor zitten, cijfers, administratie.Ambities - Ik wil wel verhuizen voor een baan, misschien ook wel naar het buitenland, ik wil iets bereiken, bijvoorbeeld manager worden, het maakt mij niet uit of ik weekenden of avonden moet werken, zolang ik maar een goed salaris heb en door kan groeien, veel kan leren in mijn werk. Verlanglijst vertalen in soorten functies en organisatiesMet deze lijst (jouw eigen lijst natuurlijk) kun je nu gaan bepalen wat voor soort functies bij je passen. Dit kun je doen door in vacaturebanken (www.jobat.be of www.nationalevacaturebank.nl bijvoorbeeld) te kijken naar verschillende functiegroepen: horeca/detailhandel bijvoorbeeld voor het verlanglijstje hierboven omdat je daar veel met mensen werkt. Binnen die functiegroep kun je dan weer kijken welke soorten vacatures daarbinnen vallen en kijken of die functies passen bij jouw verlanglijst. Zo kun je vervolgens een lijst opstellen van functies die jou aanspreken, die aansluiten bij jouw talenten, kwaliteiten en interesses, en waarnaar je dus op zoek gaat. Je kunt er direct ook een lijst van organisaties bij maken waar je ‘jouw soort’ functies vindt. Het voordeel van zoeken in een vacaturebank is dat je direct vacatures ziet waarop je kunt solliciteren.Andere manieren om vanuit je verlanglijstje te kunnen kijken welke functies en organisaties daarbij passen:1. Neem je verlanglijstje mee naar een uitzend-, bemiddelings- of werving- en selectiebureau waar je je inschrijft of al ingeschreven staat. Vraag de intercedent of consultant dan eens wat voor ideeën hij of zij heeft bij jouw lijstje. Aan wat voor soort organisaties en functies denkt hij daarbij? Heeft hij daar contacten of vacatures voor jou?2. Via de site www.companymatch.me kun je ook concrete ideeën opdoen. Deze site matcht jouw CV met werkgevers, op basis van bedrijfscultuur en op basis van jouw CV en meest gevraagde profielen van kandidaten voor vacatures bij aangesloten werkgevers. Dit levert dus heel concreet ideeën op (en kansen!).

3. Vraag mensen in je omgeving (familie, vrienden, buren, collega’s van je bijbaan of vakantiewerk) eens waar zij aan denken als ze jouw lijst lezen. Hier komen soms verrassende dingen uit waar je zelf nooit aan gedacht zou hebben!Schakel een loopbaanadviseur in die je kan helpen bij het bepalen van de best passende stap in je loopbaan. Via de website van het NOLOC, de beroepsvereniging voor loopbaanadviseurs, kun je een erkende loopbaanadviseur in jouw regio vinden. In Vlaanderen kun je via www.coachinfo.be profielen van coaches bekijken. Of kijk voor meer informatie over loopbaanbegeleiding en de mogelijkheden op www.vdab.be/ loopbaanbegeleiding.De belangrijkste ontdekkingen uit dit hoofdstuk1. Er zijn grote verschillen in soorten functies en soorten organisaties.2. Sommige organisaties en banen passen bij jou, andere niet.3. Voordat je op zoek gaat naar een baan: bedenk eerst wat je precies wilt.4. Jouw talenten, interesses en ambities helpen je om te bepalen wat bij je past.