Nieuws Actueel

Strafbaar feit gepleegd, maar geen straf: hoe zit dat?

Van onze redactie 5 augustus 2015

Image 5133080

De agenten gaan vrijuit omdat volgens de rechter sprake is van zogenoemd 'putatief noodweer'. Wat betekent dat?,,Een voorbeeld: ik behandelde eens een zaak over een man en zijn stiefmoeder. De twee lagen elkaar niet. Bij een ruzie vroeg de vrouw aan de man om weg te gaan; 'anders ga ik je steken', zei ze. Ze stak hem nog niet daadwerkelijk neer, maar ze had haar hand in haar zak en de man wist dat daar een mes in zat. Hij was bang, verwachtte dat hij gestoken zou worden en dus viel hij als eerste aan. Oftewel: hij voelde de bedreiging, was bang en om zichzelf te beschermen deelde hij de eerste klap uit. Dat is putatief noodweer.'',,Dat is overigens iets anders dan noodweerexces, een begrip dat je ook vaak hoort. Daarvan is sprake als de rechter wél vindt dat het juist en nodig was om jezelf tegen gevaar te beschermen, maar dat je dit gezien de situatie op een buitensporige manier deed. Simpel gezegd: als je met een pistool iemand neerschiet omdat diegene je met een stok aanvalt, bijvoorbeeld.''

Hoe kan het dat iemand geen straf krijgt als wel bewezen is dat diegene een strafbaar feit heeft gepleegd?,,De eerste vraag in de rechtspraak is altijd: heeft iemand iets wel of niet gedaan? Als het antwoord 'ja' is, komt de tweede vraag: is die persoon ook strafbaar? Dat is dus niet altijd zo.'',,Stel, een vrouw heeft een hennepkwekerij bij haar huis. Er is genoeg bewijs en de rechter acht bewezen dat het zo is. Maar: ze handelde onder druk van haar ex-vriend, die haar onder druk zette, mishandelde en verkrachtte. Ze was daardoor psychisch zó in de war, dat ze zich er niet tegen kon verzetten. Dan is wél bewezen dat de vrouw een hennepkwekerij had, maar kan de rechter besluiten dat ze niét strafbaar is. In de rechtszaal komt dan vaak een oude zaak over een melkboer ter sprake. Die verkocht melk die hij niet mocht verkopen, maar daar was hij zich niet van bewust. Toen oordeelde de rechter ook dat hij geen straf hoefde te krijgen.''Hoe vaak komt zo'n 'ontslag van vervolging' voor?,,Best vaak, in ieder geval vaker dan 'gewone' vrijspraak. Maar het begrip putatief noodweer komt zelden voor in de rechtszaal. Hoewel iedere zaak anders is, worstelen rechters ermee. Het is tenslotte ontzettend lastig te onderbouwen. Het staat ook niet in de wet, het is ontstaan in de geschiedenis van de rechtspraak.''