Nieuws Actueel

T-shirtactie donkere scholieren omstreden

Van onze redactie 22 mei 2015

Image 4940538

School moet 't zelf wetenDe Is dit wit genoeg-actie in Amsterdam krijgt vooralsnog geen landelijke navolging. Volgens verschillende onderwijskoepels komt dat doordat de specifieke problemen in Amsterdam Zuid-Oost elders in veel mindere mate spelen. ,,In Utrecht is het niet zo'n probleem,'' stelt Bram Donker, voorlichter van het primair onderwijs.Of deze manier van aandacht gewenst is, durven de woordvoerders niet te zeggen. Harm van Gerven van de PO-Raad, koepel van het primair onderwijs: ,,Alles wat de kwaliteit van het onderwijs ten goede komt, juich ik toe. Scholen moeten daarin vrij zijn.'' En Wouter van den Berg namens de christelijke onderwijsinstellingen: ,,Wij geven geen waardeoordeel. Besturen moeten dat zelf bepalen.''

De Avonturijn in De Pijp en de St. Catharinaschool in de Rivierenbuurt kampen met teruglopende leerlingenaantallen. Als er niets verandert, dreigen de scholen op termijn te moeten sluiten. Schoolbestuur Asko, een van de grootste van de stad, wil ingrijpen. Met een onconventionele methode.Deze ochtend worden beide scholen één dag een 'witte school'. Kinderen gaan de straat op in T-shirts met de tekst 'Is dit wit genoeg voor u?' en op de achterzijde 'Elk kind heeft recht op integratie'. De websites van de scholen 'gaan op zwart'. Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch (PvdA) is ambassadeur van de actie.DiscussieIn potentie is de actie explosief materiaal, maar dat is ook de bedoeling, zegt het bestuur. Er moet discussie ontstaan. Diane Middelkoop, bestuursvoorzitter van Asko, wilde iets doen. Samen met haar collega Mirjam Leinders schakelde ze creatief ontwerpers Jeroen Leinders en Herbert van Hoogdalem in om met een provocerende actie de school gemengder te maken. ,,De Avonturijn en de St. Catharina zijn allebei goede scholen, maar wel zwarte scholen in gemengde wijken, en dat is eigenlijk vreemd. Een school zou een afspiegeling moeten zijn van de buurt," zegt Leinders.Alles geprobeerdOp De Avonturijn zitten nu 135 kinderen, op de St. Catharina 183, terwijl 194 kinderen als opheffingsnorm geldt in de stad. Op beide scholen is meer dan 90 procent van de leerlingen van allochtone afkomst. Volgens de bestuurders zijn alle manieren om de school gemengder te maken, al geprobeerd. ,,En de wens leeft niet alleen bij ons," zegt Middelkoop. ,,Laatst zei een ouder van Egyptische komaf: ik haal mijn kind van De Avonturijn, want die is te zwart. Hij wil dat zijn kinderen ook opgroeien tussen autochtone kinderen."Zelf vinden ze de actie spannend. Maar het moest op het randje zijn, anders zou het niet genoeg aandacht krijgen. Middelkoop: ,,Het is geen politieke, maar een ludieke actie. We willen vooral een maatschappelijk probleem aankaarten."Woensdag werden de ouders ingelicht. Op De Avonturijn in De Pijp reageerden de pakweg veertig ouders geëmotioneerd. ,,Ik heb er weinig vertrouwen in dat het werkt, maar ik vind het goed dat het gebeurt," zegt Maureen Lank, die een zoon heeft op de school. Fatna El Guebli, moeder van drie kinderen, is kritischer. ,,Mijn maag draaide zich om toen ik dit hoorde. Ik voel me gediscrimineerd. Waarom moeten er witte kinderen bij? Wij zijn toch ook Nederlands?" Toch doet ze mee. ,,Voor mijn part trek ik een witte djellaba aan en doe ik een witte hoofddoek om. Dit is een goede school, ik heb er zelf ook op gezeten, mensen moeten dat weten."SegregatieWethouder Simone Kukenheim (D66) moedigt scholen aan de segregatie te bestrijden, maar voert er geen beleid op. ,,Keuzevrijheid vinden we erg belangrijk. We willen daar als overheid niet te sturend zijn."Onderwijssegregatie is een heel oud verschijnsel. Voor de Tweede Wereldoorlog had je al klompenscholen, waarbij de arme kinderen (van hun uitkering konden hun ouders alleen klompen betalen) naar dezelfde school gingen. Vanaf de jaren '60 en '70 kreeg de segregatie een kleur, omdat de sociaaleconomische scheiding langs etnische lijnen ging lopen.Toch is het pas de laatste 10 à 12 jaar dat er bewustzijn is over desegregatie, zegt Guido Walraven van het kennisinstituut Gemengde Scholen. Met nogal wisselend succes.OuderinitiatievenVolgens Walraven staat of valt een mengactie bij wie of wat het initiatief ligt. ,,Kleinschalige ouderinitiatieven die zich op één buurtschool richten, zijn vaak succesvol. Dat zijn hoogopgeleide ouders die zien dat er een prima school in de buurt is, die toevallig veel allochtone kinderen heeft. Ze trekken dan op met andere ouders omdat ze niet willen dat hun kind het enige witte is in de klas."Andersom mengen kan ook, waarbij witte scholen gekleurder worden gemaakt. Een jaar of 8 geleden zijn er pogingen gedaan met dat omgekeerd mengen, waarbij groepjes allochtone ouders bij elkaar werden gebracht om hun kinderen naar een witte school te sturen. Het project was weinig succesvol. Guido Walraven: ,,Ouders zeiden: we moeten ons dan invechten op een school van hoogopgeleide ouders. Wordt mijn kind daar gelukkig van?"