Nieuws Actueel

'Udo D. smeekte vergeefs om hulp'

Van onze redactie 24 oktober 2015

Image 5368508

Gisteren werd bekend dat Udo D. nog gewoon in de GGZ-instelling had moeten zitten, die hem begin augustus had vrijgelaten. Volgens GGZ Friesland waren er 'geen juridische middelen meer om hem langer vast te houden'. Zijn oude vrienden zien het nieuws met lede ogen aan. Ze willen allebei niet met hun achternaam in de krant. Vriendin Hillie kent Udo sinds zijn zestiende. ,,Een vriendelijke jongen, waar op het eerste oog niks mis mee was.'' Hij was van jongs af aan beschadigd, zegt ze. Had een problematische relatie met zijn moeder. ,,Ik heb hem hem vaak huilend mee naar huis genomen.'' Veel mensen ontweken de verdachte omdat hij afgleed. In 2002 kreeg hij 30 maanden cel waarvan 6 voorwaardelijk nadat hij met een semi-automatisch wapen op het huis van zijn ex-schoonvader had geschoten. ,,Udo was wanhopig: hij mocht zijn vriendin en dochter niet zien'', zegt Hillie. In de war Na zijn vrijlating snoof hij cocaïne, maar het ging helemaal mis toen-ie op een avond GHB kreeg. Hillie: ,,Die nacht liep hij in de war over de weg. Uren later stond hij met het bloed in zijn schoenen voor mijn deur.'' Hij was verward en bij vlagen bleef hij dat. Vriend Roel: ,,Het leek alsof Udo in de GHB bleef hangen.'' Hillie maakte zich zorgen; hij sloeg wartaal uit over de maffia en de moord op Marianne Vaatstra. Ze ging met hem naar de dokter. Die wist niet wat te doen. Ook bij de reclassering en het ziekenhuis kreeg ze nul op het rekest. ,,Hij smeekte om hulp, maar kreeg die nergens.'' Op een dag stond hij bovenop een flat. Hillie kreeg een telefoontje van de politie. ,,Of ik hem eraf kon praten.'' Ze deed het. In 2005 werd Roel gebeld door een kennis. ,,Hij vroeg: wil je alsjeblieft naar mijn huis gaan, mijn vriendin is doodsbang.'' Roel reed er naartoe en zag Udo aan een tafel zitten met allemaal messen erop. ,,Ik trok hem naar buiten, belde de politie. Die zeiden dat ze niets konden doen zolang er geen strafbare dingen waren gebeurd. Ten einde raad heb ik hem toen naar het Leeuwarder bos gebracht. Ik zei: 'Ga jij maar kabouters zoeken'.'' Diezelfde avond was het weer raak. De verdachte zat met een 9mm-vuurwapen bij Hillie thuis. Roel werd opnieuw opgetrommeld. Hillie: ,,Toen hebben we besloten dat het zo niet meer kon.'' Het vuurwapen werd door de recherche in beslag genomen en Roel reed zijn kameraad naar het politiebureau. ,,Udo zei tegen de recherche: 'Ik zal het maar even zeggen: Ik heb Marianne Vaatstra vermoord. Ik blijf niet lang, want ik heb mijn raketschoenen aan.''' Het was moeilijk, zegt Roel, om zijn vriend aan te geven. Niet lang daarna werd de man door de rechtbank veroordeeld tot tbs met dwangverpleging.Roel kreeg brieven met het logo van de tbs-kliniek erop, omdat zijn kameraad wilde dat hij bij hem op bezoek ging. ,,Ik ben nooit geweest. Ik schaamde me al dood dat de postbode die brieven met de naam van de kliniek erop zag.'' In 2012 kwam Udo vrij. Niet omdat het goed met hem ging, maar omdat zijn tbs-periode beperkt geldig was. Hij belde Roel omdat hij geld wilde hebben. ,,Maar ik heb afstand van hem genomen. Hij was niet meer te redden.''

Misgegaan Hillie: ,,Vorig jaar zomer zat hij hele dagen bij mij voor huis op de stoep. Hij zocht contact via Facebook, stuurde me wel 200 foto's op een dag. Ik zei tegen hem: 'Jongen, waar ben je mee bezig?' Ik zag dat hij niet goed was.'' Vorig jaar blokkeerde ze zijn berichten. Twee weken geleden zag ze hem op straat. ,,Die ogen spraken boekdelen. Ik fietste door, dacht: ik kan je niet helpen.'' Roel: ,,Hij zag er verwilderd uit. Glazige ogen.'' Het is gruwelijk misgegaan, zeggen ze. Hillie: ,,Verschrikkelijk. Voor de slachtoffers en nabestaanden, maar ook voor Udo.'' En tegelijk vraagt ze zich af: ,,Waar bleef de hulp? Ik hoor mensen zeggen dat hij geen medicijnen wilde. Vóór 2005 smeekte hij erom, en kreeg hij ze niet.'' Begin augustus werd Udo vrijgelaten. Volgens GGZ Friesland waren er 'geen juridische middelen om hem langer vast te houden'. Dat bleek niet te kloppen. De rechtbank oordeelde 10 juli dat Udo nog tot maximaal januari 2016 gedwongen opgenomen had moeten worden; hij is een risico voor de samenleving. Roel: ,,Er zijn fouten gemaakt.'' De GGZ Friesland en burgemeester Crone van Leeuwarden willen niet reageren en eerst onderzoek afwachten.