Nieuws Actueel

Vitaminehypes

Van onze redactie 16 december 2014

Omdat vitamine C een antioxidant is, het gaat roestvorming in het lichaam tegen door de zogenaamde vrije radicalen weg te vangen, zou het op theoretische gronden veel aandoeningen en vooral veroudering voorkomen. Later bleek dat een teveel aan antioxidanten niet ongevaarlijk is. Zo blijken er bij gebruik van hoge doseringen vitamine C problemen te ontstaan bij de bestrijding van bacteriële infecties, bij de behandeling van kanker en kunnen nierstenen ontstaan. Momenteel worden hoge doseringen vitamine C alleen nog gebruikt om de urine aan te zuren om zo blaasontstekingen te voorkomen. Overigens lijkt cranberry hier meer geschikt voor.

Vitamine E Niet veel later adviseerden producenten van geneesmiddelen om extra vitamine E, ook een antioxidant, te gebruiken. Het zou helpen de huid, het sperma en eigenlijk het hele lichaam jeugdig te houden. Het wordt nu nog gebruikt in cosmetische crèmes en aangeraden door alternatieve genezers, maar heeft nauwelijks of geen aangetoonde meerwaarde. Wel is bekend dat langdurig fors gebruik ervan tot een verhoogde sterftekans leidt.

En dan hebben we nog vitamine B. Artsen hebben het jarenlang als een soort placebo voorgeschreven bij moeheid en haaruitval. Gelukkig is een teveel aan vitamine B zelden gevaarlijk en schrijven artsen het tegenwoordig alleen nog voor als echt sprake is van vitamine B12-tekort. Aan de andere B-vitamines is zelden een tekort wanneer iemand gezond eet en niet aan alcohol verslaafd is.

Vitamine D Vitamine A en K zijn nooit een hype geweest. Gelukkig maar, want te hoge doseringen hiervan zijn uitermate gevaarlijk. Blijft over vitamine D. De nieuwe en hopelijk laatste vitaminehype. Ook bij de totstandkoming van deze hype speelt de huisarts een cruciale rol. Tegenwoordig wordt het vitamine D-gehalte volgens protocol bij tal van patiënten in het bloed bepaald. En als er veel gemeten wordt, worden er veel afwijkingen gevonden. Maar dat bijna de helft van de Nederlandse patiënten een te laag vitamine D-gehalte heeft, vooral in de winter als er weinig zon is, gaat er bij mij niet in. Dan heeft de Schepper een constructiefout gemaakt of is de afkapwaarde normaal-abnormaal niet goed gekozen.

Patiënten menen vaak dat een laag vitamine D-gehalte moeheid veroorzaakt. Dit verband is echter nooit aangetoond. Om te voorkomen dat half Nederland vitamine D gaat slikken – met vervelende bijwerkingen als nierstenen tot gevolg – wordt artsen momenteel geadviseerd alleen vitamine D voor te schrijven bij erg lage waarden en aan ouderen met botbreuken of aan diegenen met een grote kans daarop.

Hopelijk wordt vitamine D geen hype bij alternatieve genezers. De bijwerkingen van chronisch hoge doseringen zijn immers levensbedreigend.

Huisarts Jos van Bemmel schrijft om de week een column in deze krant.