Nieuws Actueel

Week van de Ondernemer: Op zoek naar de toekomst van HRM

Caroline Spilt 16 april 2015

Recruiters zoeken recruiters middelgroot

De arbeidsmarkt veroudert in rap tempo. In 2017 is de gemiddelde leeftijd op die markt vijftig jaar. Dat noodzaakt ondernemers om na te denken over de duurzaamheid van personeel. Hoe houd je ze gezond, gemotiveerd en vrij van stress? Het antwoord: door aan te sturen op zelfsturing.

Een bedrijf dat scharnieren op maat maakt, onder leiding van directeur Godfried Kaanen, herorganiseerde haar bedrijfsstructuur aan de hand van het Quick Response Manufacturing (QRM)-model. Kaanen levert zijn scharnieren nu in twee weken in plaats van zeven, en zijn werknemers doeken uit zichzelf de rookruimte op. Hij vertelt zijn verhaal tijdens de Week van de Ondernemer in de Jaarbeurs in Utrecht.

“Er is veel gebeurd sinds we QRM hebben geïnstalleerd. We waren traditioneel topdown gericht. Spelenderwijs hebben we dat op z’n kop gezet. Dat was geen doel, maar een resultante.”

Concreet probleem“We hadden een concreet probleem. Klanten zeiden ‘de kwaliteit is goed, maar de levertijd is zo lang’. Hoe kan dat korter? We ontdekten dat dat bij onszelf zit. Te weinig doorstroming in processen. Zes tot acht weken in 2004. Hetzelfde werk doen we nu in anderhalf tot drie weken, met hetzelfde aantal werknemers in dezelfde volumes.”

De truc“De truc: we ontdekten dat het werk steeds stil lag. Soms zelfs tussen bureaus tegenover elkaar. Daarom hebben we afdelingen gesloopt. Afdelingen zeggen ‘ik ben de specialist, je blijft er van af’. Ze schrijven hun rapport en als het af is, dan pas mag het de afdeling verlaten en wordt het op de stapel bij een andere afdeling gelegd.”

QRM“Nu hebben we flexibele werkcellen. Eén iemand moet drie taken kunnen. Dat noemen we rolpatronen. Elke functie die geen waarde toevoegt hebben we weggehaald.”

Zelfsturende cellen“Als je zo leert kijken, zie je de traagheid die er voorheen was niet alleen in de productieomgeving - die is sterk visueel -, maar ook op kantoor, en op je eigen bureau. We hebben het niet meer over ‘is dit nou inkoop of verkoop’. Dat verschil vervaagt. Maar we hebben zelfsturende teams op cellen gezet.”

Geen eenmansfuncties“Er bestaan geen eenmansfuncties meer. Personeel noemen we niet meer metaalbewerker, zetter, lasser. Iedereen is scharniermaker. Scharniermaker junior, scharniermaker medior, of senoir. We hebben ook andere kreten bedacht: de hoogste man is meewerkend voorman.”

Stroomlijning van processen“Wat ondernemers met dit verhaal kunnen? Je hoeft niet per sé in QRM te denken, maar denk ik de stoomlijning van processen. Verlaat het kostendenken, want dan ga je specialismen bouwen. Specialismen houden zichzelf in stand. Je moet muurtjes durven slechten die door de jaren zijn opgebouwd. De vakman krijgt bij ons meer zeggenschap in beslissingen."

Einde rokersruimte“Onze mensen hebben nu zelf besloten – roken mocht al niet meer onder de laskap enzo – dat de rookruimte ook wordt gesloten. En daar heb ik niks mee te maken gehad.”

Andere voorbeelden van bedrijven die het topdown-model omdraaien:

Bouwbedrijf Kesselaar en ZnRené Kesselaar (53) komt niet meer op de zaak. “Door meer verantwoordelijkheid aan werknemers te geven, ging het steeds beter. We zijn tachtig procent gegroeid. We hebben een orderportefeuille van meer dan dertig miljoen. Ik bemoei me er niet meer mee. Ik zit lekker te vissen. En geloof me, het is prachtig.”

Kesselaar werd met zijn bouwbedrijf het Slimste Bedrijf van Nederland 2012. Verrassend, voor een bedrijf is een vastgeroeste sector.

Tegenlicht volgde Kesselaar in een februari-aflevering getiteld 'Het einde van de manager', waarin filosoof Bas Haring de toekomst van de arbeidmarkt verkent.

BuurtzorgEen derde voorbeeld van zelfsturende teams is Buurtzorg. De regie zit bij de mensen die in de wijk werken. Het zijn de patiënten van de verplegers, dus de verplegers beslissen en hoeven niet terug naar een manager voor goedkeuring.