Nieuws Actueel

Ze kopen nog steeds een kilootje gehakt bij de slager

Marc Kruyswijk | Foto's: André Thijssen 30 december 2015

Steenderen

In de Steenderenstraat in Zuidoost viel op 1 januari 2015 de Postcodekanjer. De nieuwe miljonairs gaven de straat geen ander aanzien, schrijft Het Parool. ‘We blijven normaal doen.’Drie wonen er nog, twee waren al min of meer verhuisd en twee anderen hebben de Steenderenstraat verlaten toen de miljoenen eenmaal op hun bankrekening stonden. Is de straat veranderd? In het geheel niet. Er staan geen dure auto’s voor de deur, er hangen geen bontjassen over schouders. Geen uitspattingen, helemaal niks. Wie denkt dat 43,7 miljoen euro een straat een ander aanzien geeft, die heeft het mis. Zelfs (of misschien wel juist) de Steenderenstraat blijft heel gewoon de Steenderenstraat: smal, keurig en ook een beetje dertien in een dozijn.Niet onprettig, maar ook niet de straat van je dromen. Dat juist hier op de eerste dag van het jaar de Postcodekanjer van de Postcodeloterij viel, maakte echter wel wat los. Zuidoost, dat om te beginnen. Niet het meest draagkrachtige stadsdeel van Amsterdam. Hoewel het goed gaat met de buurt, heeft die haar imago nog altijd behoorlijk tegen. Zuidoost zou wel heel erg eenzijdig gekleurd zijn. Kampte met jeugdwerkloosheid en criminaliteit. Uitkeringen, drugsgebruik, tienermoeders. Dat juist zeven inwoners van Zuidoost 43,7 miljoen euro mochten verdelen (de prijzen varieerden tussen de 1.958.965 en 6.328.965 euro), betekende toch vooral één ding: dat de duvel echt niet altijd op de grote hoop schijt.Het is de buurt gegund En dan die Steenderenstraat, op een stukje lopen van metrohalte Gein. Helemaal niet zo’n slechte buurt, dus. Huizen van negentig vierkante meter gaan hier weg voor 125.000 euro. In postcodegebied 1107 is het prettig wonen en werken, bevestigt wie je het vraagt. Ze beginnen ook allemaal over Eric van der Burg, wethouder en VVD-aanvoerder, die hier tot voor kort nog woonde. Hij speelt naar verluidt al langer met twee loten mee met de loterij, maar verkaste dus onlangs naar elders in het stadsdeel. Dat maakt het bijna nog mooier dat de achterblijvers zo’n enorm bedrag mogen verdelen.En tegelijk: ook onder de mensen die behoorlijke tot zéér behoorlijke bedragen wonnen, was er een aantal met behoorlijke tot zéér behoorlijke schulden. Eerst maar even over die winnaars: die willen op geen enkele manier meewerken aan dit artikel. Het stof is voor hen juist een beetje neergedaald, zegt Bea Post, die namens de loterij de grote winnaars metraad en daad ondersteunt. "Ze hebben prachtige bedragen gewonnen, maar er kwam onmiddellijk heel veel over hen heen. Sommigen zijn geconfronteerd met mensen die iets van hen wilden. Investeringen, hulp. ‘By the way, mijn bankstel is ook niet meerje van het.’ Dat hakt erin. Bovendien ligt de winnende postcode in Amsterdam, waar veel media zijn gevestigd. Er is dus enorm aan ze getrokken. Het gaat net weer een beetje lekker met ze en dan komen er weerjournalisten die alles willen oprakelen. Ze kiezen er zelf voor om even buiten de aandacht te blijven." Wat niet wil zeggen dat ze veranderd zijn, zeggen buurtbewoners. Het is het lot van een dergelijke prijs, van de aandacht die vooral door de Postcodeloterij zelf is gegenereerd, dat iedereen precies weet om wie het gaat. Zo mocht de bovenbuurvrouw van Lionel – of preciezer: de bovenbuurvrouw van zijn zus die op het adres staat ingeschreven – meer dan drie miljoen euro op haarrekening bijschrijven. "Ze is heel gewoon gebleven, hoor. Ze werkt en doet zelf haar boodschappen. Een heel aardige vrouw, ik ben blij voor haar dat ze heeft gewonnen." Ook andere bewoners zijn blij voor hun buren. Sally Jandansingh kent de meeste winnaars persoonlijk. "Ik gun het ze allemaal. Dit is geen buurt waarje veel rijke mensen tegenkomt, al is er met de Steenderenstraat niets mis: vrijwel iedereen heeft het druk met kinderen en een sociaal leven en werkt hard. Voor relatief weinig geld, want het gemiddelde inkomen ligt niet zo hoog. Dat zulke prijzen hier vallen, geeft ook mij een beetje hoop." Het blijkt dat veel mensen niet zijn overgegaan op elke dag ossenhaas; ze kopen nog steeds een kilootje gehakt bij de slager. "Een van de eerdere winnaars hield ervan om zelf kleding te naaien. Zij ging niet ineens dure kleren kopen, maar kocht een heel mooie naaimachine." Ook Dirk van Erp, een van de bekendste inwoners van het straatje, gunt het zijn rijke buurtbewoners. "De straat en de mensen zijn niets veranderd. We blijven gewoon normaal doen. Gelukkig maar." Niemand wil een loser zijn Van Erp deed zelf ook mee aan de Postcodeloterij. En daar wringt het toch een beetje: ondanks zijn postcode van 1107 mocht hij zich op die eerste dag van januari géén nieuwbakken miljonair noemen. De Van Erps wonen namelijk letterlijk aan de verkeerde kant van de Steenderenstraat.Aan de overkant stond Gaston voor de deur, bij hén werd er met ‘wisselgeld’ gestrooid: geen miljoenen, maar nog altijd 6500 euro. "Ik heb er een verstelbare stoel voor gekocht en voor de rest hebben we het uitgegeven aan de kleinkinderen. Het is op. En ergens vind ik dat wel een beetje onrechtvaardig. De postcode hadden we goed, alleen de lettertjes aan het einde niet helemaal. Het verschil tussen een paar duizend euro of een paar miljoen." Het is een veelgehoorde klacht over de Postcodeloterij: het verschil tussen winnen en verliezen is één portiekje. Advocaat Peter Plasman stuurde begin dit jaar een ingezonden brief aan Het Parool, waarin hij stelde dat de loterij zou drijven op angst: ‘Inderdaad, het is geniaal: mensen doen mee omdat ze bang zijn. Uit onderzoek van Tilburg University is gebleken dat angst een reden is om mee te doen: de angst met lege handen te staan als jouw postcode wint, maar je geen lot hebt gekocht. De angst een loser te zijn.’(tekst loopt door onder foto)

Volgens Plasman wordt dat angstgevoel gestimuleerd door reclame-uitingen (‘stelt u zich eens voor dat uw buren winnen en u niet’). Ter illustratie: ook wethouder Eric van der Burg, die in het winnende postcodegebied woonde, stelde blij te zijn dat de hoofdprijs niet in zijn oude straat was gevallen. Bea Post, de winnaarsbegeleider van de Postcodeloterij, heeft het altijd een beetje ‘een vreemd verwijt’ gevonden, zegt ze. "Tja, als je niet meedoet, kun je ook niet winnen. Wat is daar oneerlijk aan? We zijn er niet om te pesten. Integendeel. We zijn er in de eerste plaats voor de goede doelen die profiteren van onze loterij. Dat er jaloezie is, ach. Jaloezie is menselijk, het is er nu eenmaal." Het hangt vast ook samen met de manier waarop mensen omgaan met hun nieuw verworven rijkdom. In de Steenderenstraat is er op het eerste en tweede gezicht van jaloezie geen sprake. Iedereen vertelt vooral over de buurvrouw die altijd een beetje moest sappelen. Ze was leidster op een crèche. Wás. Niet omdat ze nu ineens aan het rentenieren geslagen is, integendeel zelfs. De vrouw heeft een deel van haar miljoenen geïnvesteerd in het opzetten van een aantal crèches in Polen, het land van haar afkomst. Een van de andere winnaars kocht een huis. Niet in Wassenaar of ergens aan een gracht, maar gewoon de woning erboven. Een trap binnendoor en je relatief bescheiden etagewoning in de Steenderenstraat is uitgebreid tot een joekel van een maisonnette. Domweg gelukkig in de Steenderenstraat, hoe anderen daar ook tegenaan mogen kijken.