Nieuws Actueel

Zoek de balans tussen werk en privé

Van onze redactie 22 maart 2015

Image 4310631

Mieke ('liever geen achternaam') ontplofte vorig jaar op kantoor.Een opmerking van een collega schoot volledig in het verkeerde keelgat. "Ik ben een pleaser, wil graag anderen helpen. Dat zit ingebakken. Ik kreeg niet méér werk, het werk was ook niet lastiger. Maar zo voelde het wel, ik werkte steeds langer door. Ook in de weekeinden. Ik putte mezelf uit, zin in leuke dingen ontbrak. Het heeft lang geduurd om dit patroon te kunnen doorbreken en weer voor mezelf te gaan zorgen."

Druk om te presteren Velen vinden het lastig 'nee' te zeggen tegen collega's of de baas. De druk om te presteren neemt toe. Wie niet hard genoeg loopt, wordt ingeruild voor een ander. En dan is er nog het zo bejubelde Nieuwe Werken, waarbij strak geregisseerde kantoortijden niet meer bestaan. Een ideaal klimaat voor stress of een stevige burn-out.

"Maar het is te makkelijk alleen het werk de schuld te geven", zegt Elsbeth Bakker, beroepscoach (aangesloten bij NOBCO, de Nederlandse Orde voor Beroepscoaches) en ervaringsdeskundige. "Stress en burn- out ontstaan vaak door de combinatie van omstandigheden in werk, thuissituatie en persoonlijkheid."

Bakker weet dat de scheiding tussen werk en privé minder strikt is dan vroeger. "Digitale mogelijkheden groeien, sociale media vragen aandacht. We zijn online altijd bereikbaar, checken onze mail doorlopend. En dan al die freelancers die op basis van losse opdrachten werken. Die moéten wel doorgaan, anders krijgt een ander de klus."

Loyaliteit Onze neiging loyaal, beleefd en werklustig te zijn, nekt ons. "We willen aardig gevonden worden, anderen helpen. De baas, een collega. IJverig gedrag zit in onze patronen, we rennen liever voor een ander dan voor onszelf."

Hoe herken je dat je doorschiet in loyaliteit, wat zijn de signalen? "Slecht slapen, vermoeidheid, hoofdpijn of bijvoorbeeld maagklachten komen veel voor. Maar ook onrust in je lichaam, concentratieproblemen, snel boos worden, om de haverklap conflictjes met collega's hebben. Om niets huilen. En dingen vergeten omdat het hoofd minder goed werkt. Verslavingsgedrag is ook een signaal. Stress kan er toe leiden dat mensen die drinken, meer gaan drinken. Of meer roken, meer gamen. Om te ontspannen, zodat ze die klus nog nét wel kunnen afronden. Of al het werk voordat de vakantie begint."

Signalen op waarde schatten, jezelf niet langer voor de gek te houden en er mee aan de slag gaan dan maar? "De 1e stap om werkstress of de kans op burn-out te verminderen, is aanpassing van leefstijl. In de slachtofferrol kruipen en iedereen, leidinggevende, collega's, familie, je eigen karakter of omstandigheden de schuld blijven geven, lost niets op.

Voldoende lichaamsbeweging "Limiteer het aantal uren dat je werkt, wees strenger voor jezelf en je omgeving. Zorg voor voldoende lichaamsbeweging, minimaal een half uur per dag. 3 uur op zaterdag sporten om de schade van de hele week in te halen, is niet effectief. Ontspan. Kies iets leuks, ga op yoga, mediteer, ga aan de slag met kleurplaten voor mijn part. Of doe even helemaal niets. Zet je telefoon en laptop uit, wees 1 dag in de week onbereikbaar voor iedereen. Da's moeilijk, maar als je een burn-out wilt voorkomen, moét je beter voor jezelf zorgen, verantwoordelijkheid nemen."

Minstens zo belangrijk is bewustwording en inzicht in eigen handelen. "Als dat in een coachtraject niet aan de orde komt, loop je een risico op alsnog een burn-out. Leefstijl en goede voornemens kunnen in de volgende stressperiode teniet gedaan worden als inzicht in je onbewuste drijfveren ontbreekt."

Leidinggevenden moeten de signalen van stress beter interpreteren, vindt Bakker. "Daarvoor moeten zij deze signalen ook bij zichzelf kunnen herkennen. Zodat ze ontspannen genoeg zijn om scherp te observeren en dat wat opvalt bespreekbaar te maken. Wat houdt medewerkers écht bezig, waarover hebben ze zorgen? In veel branches is daar gezien de economische situatie geen aandacht voor. Er wordt op prestaties en geld gestuurd. Kijk naar de zorg en het onderwijs, waar het alleen nog maar over inhoud en kosten, maar amper over mensen gaat."