Podcast Brexit

Britse Lagerhuis stemt voor verkiezingen: 'zombie government' strompelt voort

Maakt Boris Johnson wel of geen voortgang in het Brexit-proces? Brengen de verkiezingen op 12 december duidelijkheid? Onze man in Londen, Brexit-expert Lennard van Otterloo, ziet vooral een ‘zombie government’. Lees en/of luister mee.

Lennard van Otterloo 29 oktober 2019

Laatste update: 29 oktober 2019 21:30

Johnson Boris verkiezingen Brexit

UPDATE 29 oktober, 21.30u - Het Britse Lagerhuis heeft ingestemd met het houden van vervroegde verkiezingen op 12 december. De derde en definitieve lezing van het betreffende wetsvoorstel kreeg halverwege de avond de steun van 438 parlementariërs. Twintig leden van het Lagerhuis stemden tegen.

Premier Boris Johnson zocht zijn heil in het wetsvoorstel nadat eerdere pogingen vervroegde verkiezingen te regelen steeds werden weggestemd. Toen had hij voor zijn verzoeken een tweederdemeerderheid van de stemmen nodig, voor de omweg via het wetsvoorstel was een gewone meerderheid genoeg. Die haalde hij ruimschoots.

Johnsons Zombie government

Er wordt wel eens gezegd dat we in een periode van ‘zombie companies’ leven. Bedrijven die in normale tijden al lang failliet waren gegaan blijven nu half-levend door hobbelen omdat krediet op dit moment zo makkelijk en goedkoop te krijgen is.

Johnson mag dan weinig krediet hebben (zelfs de mensen om hem heen vertrouwen hem niet echt), ook hij strompelt voort zonder kans op écht leven of écht dood. Ook politiek zijn het geen normale tijden. Als hij echt leven in z’n premierschap wil blazen zal zijn Brexit-deal door het parlement moeten komen –en zover is het voorlopig nog niet– gevolgd door nieuwe verkiezingen waar hij kan beweren ‘Brexit geregeld te hebben’. Als de oppositiepartijen echt een einde willen maken aan Boris Johnson, en daar zijn het oppositiepartijen voor, dan moeten ze ofwel al z’n beloften doorprikken ofwel de gevolgen van een Brexit zichtbaarder maken.

Succes, maar met mate

Even leek het goed te gaan met Johnson. Hij bereikte tegen verwachting in een deal met de EU27 en kreeg die nog voorbij de eerste hobbel in het parlement ook. Dat laatste was Theresa May nooit gelukt. Het is nog niet het hele parlementaire proces door - en een deel van de parlementariërs schijnt alleen voor te hebben gestemd zodat ze in de volgende fase amendementen in kunnen dienen -maar voortgang is het.

Deze winst werd nog binnen een uur overschaduwd door datzelfde parlement dat weliswaar voortgang wilde, maar niet zonder voldoende overleg en afweging. Over het toetreden tot de EU debatteerde het parlement in 1972 negen maanden, Johnson wilde het uittreden er in een paar dagen doordrukken, zonder dat men goed de net gepubliceerde details kon bestuderen. Dat ging het parlement te ver.

En zo zijn we aanbeland bij Johnson die een derde Brexit-uitstel heeft moeten aanvragen, zijn eigen wetsvoorstel heeft gepauzeerd en nu weer een keer probeert verkiezingen af te dwingen. Deze keer lijkt het te lukken en stevenen we af op verkiezingen in de eerste helft van december.

''Wat wel zeker is, is dat we het volgend jaar nog steeds over Brexit hebben''

Lennard van Otterloo

Verkiezingswinst?

Gaat Johnson straks een fenomenale meerderheid halen? Ik ben er niet zeker van. Hij zal miljoenen Remain-stemmers verliezen aan andere partijen terwijl hij miljoenen Leave-stemmers zal moeten overhalen die traditiegetrouw (stemgedrag in het VK is bijna erfelijk) nooit Conservative zouden stemmen. Is alleen Brexit genoeg om mensen over te halen die op het gebied van zorg of onderwijs hele andere ideeën hebben?

Het is best kans dat we straks weer een Johnson-minderheidsregering krijgen of een regering met een erg krappe meerderheid. Als verlies bij Labour ook nog eens betekent dat Corbyn aftreedt, dan krijgt Johnson een veel slagvaardiger oppositie te verduren.

Is er dan niets zeker?

Niet veel, helaas. Wat wel zeker is is dat we het volgend jaar nog steeds over Brexit hebben. Zelfs als Johnson uittredingsdeal straks door het parlement komt, wordt dat gevolgd door de start van onderhandelingen over de nieuwe handelsrelatie met de EU. Wél of niet vergelijkbare regels voor bijvoorbeeld voedselveiligheid, staatssteun en werknemersrechten? Johnson wil op al die vlakken versobering, maar zal een flinke meerderheid moeten hebben om ze door te kunnen voeren. Het is de vraag of hij het sterk verdeelde land, en dus het parlement, daar in mee krijgt. Zien we straks Zombie Government 2.0, dan wordt de volgende fase net zo onzeker als de huidige.

Boris Johnson wilde al z’n hele leven premier worden, maar niet eentje van de zombievariant, zoveel is zeker.

Lennard van otterloo

Lennard van Otterloo

Lennard van Otterloo is ondernemer en woont sinds 2006 in Londen. Hij is mede-oprichter van het De Ruyter Netwerk (voor Nederlanders in de creatieve, media of startup sector in Londen), lid van het Startup Mentoren Netwerk van de Nederlandse Ambassade en werkt als strategie consultant voor technologiebedrijven. Lennard schrijft voor De Ondernemer vanuit Londens perspectief wekelijks een column over Brexit, onder meer over de zekere en mogelijke gevolgen voor ook Nederlandse ondernemers.