Blog Brexit

Brexit-column: Krijgen bedrijven straks de schuld van Brexit chaos?

Krijgen bedrijven straks de schuld van Brexit chaos? Onze man in Londen ziet in het instorten van Thomas Cook een aankondiging.

Lennard van Otterloo 25 september 2019

Thomas cook

ANP

Maandagochtend stortte Thomas Cooks verbeterplan in, dinsdagochtend stortte bij de UK Supreme Court Boris Johnsons parlementaire Brexit strategie in. Ja, dat is geheel toevallig en het verband is nauwelijks aanwezig. Nu nog wel.

Laten we eerlijk zijn, de problemen van Thomas Cook speelden al voordat iemand het woord Brexit überhaupt had bedacht. Zo gingen ze in 2011 al bijna kopje onder. De reisbranche is sowieso geen makkelijke sector en dat Thomas Cook nog vast zat aan sleets model met volledige verticale integratie maakte het moeilijk om in te springen op verandering. Tour operators zijn sowieso vaak een kaartenhuis in een seizoensgebonden sector, voortdurend met een soort kaspositie schuifpuzzel bezig. Vroeg geld ontvangen en laat betalen, betaling voor het volgende seizoen gebruiken om het afgelopen seizoen te betalen en hopen dat de zomer in Noord Europa slecht genoeg is dat mensen een vakantie naar de zon willen.

Voor Thomas Cook kwamen een ingestorte wisselkoers, een hete zomer in 2018 en gedaald consumentenvertrouwen dwars door hun herfinancieringspoging heen stormen. Misschien hadden ze het zonder Brexit wél gered, misschien hadden ze alsnog over vijf jaar failliet gegaan. We zullen er nooit achter komen.

Moral hazard

Het instorten van een vertrouwd, 178 jaar oud, Brits bedrijf heeft in het Verenigd Koninkrijk veel los gemaakt. De regering heeft tientallen vliegtuigen moeten charteren voor operatie ‘Matterhorn’ om 150.000 gestrande Britten terug te vliegen. Had dat geld, geschat op zo’n £100 miljoen, niet gebruikt kunnen worden voor het redden van het bedrijf?

De regering vindt van niet. Boris Johnson zelf waarschuwde voor ‘moral hazard’, een begrip dat algemene bekendheid verwierf tijdens de laatste financiële crisis. Als de belastingbetaler regelmatig een falend bedrijf uit de brand helpt gaan bedrijven misschien téveel risico nemen en zien we meer faillissementen. Dat is de theorie.

Brexit chaos

Naar mijn idee is er is hier meer aan de hand dan economische theorie. De dreiging van de Brexit was al genoeg om Thomas Cook over het randje te duwen, als Brexit er eenmaal komt zullen we veel meer bedrijven zien die aan het wankelen worden gebracht. Of wankelende bedrijven die definitief omvallen. De regering ziet de bui al hangen, als ze nu Thomas Cook zouden helpen waarom dan niet straks British Airways? Of Marks & Spencer?

Schuldvraag

Bovendien, ik vrees dat de regering zich opmaakt voor een spel met de schuldvraag. Binnen een paar uur heeft ze gisteren al een onderzoek aangekondigd naar het instorten van Thomas Cook. Ik durf nu al te voorspellen dat dat onderzoek de schuld volledig bij een incompetent en “graaiend” management zal neerleggen, niet bij Brexit gerelateerde marktomstandigheden.

"Als er straks een Brexit chaos uitbreekt, verwacht ik dat de regering de schuld bij het bedrijfsleven zal leggen"

Lennard van Otterloo

Al langer zien we dat de Britse overheid een soort toneel speelt met de Brexit voorbereidingen. Of het er goed uit ziet is belangrijker dan of het zoden aan de dijk zet. Zie de £100 miljoen kostende reclamecampagne dat Brexit toch écht gaat gebeuren op 31 oktober. Tegelijkertijd klagen organisaties in verschillende sectoren dat ze alleen cruciale Brexit informatie krijgen van de overheid als ze zich niet kritisch over de Brexit uitlaten in de media. Het maakt voorbereiden op de Brexit een stuk lastiger als de overheid, de enige partij met volledig overzicht over álle sectoren, informatie achter houdt.

Als er straks een Brexit chaos uitbreekt, met haperende supply chains, tekorten en faillissementen verwacht ik dat de regering de schuld bij het bedrijfsleven zal leggen. De regering heeft toch immers hard aan voorbereiden gewerkt, waarom de bedrijven dan niet? Johnson wurmt zich er wel weer uit.

Lennard van Otterloo

Lennard van Otterloo is ondernemer en woont sinds 2006 in Londen. Hij is mede-oprichter van het De Ruyter Netwerk (voor Nederlanders in de creatieve, media of startup sector in Londen), lid van het Startup Mentoren Netwerk van de Nederlandse Ambassade en werkt als strategie consultant voor technologiebedrijven. Lennard schrijft voor De Ondernemer vanuit Londens perspectief wekelijks een column over Brexit, onder meer over de zekere en mogelijke gevolgen voor ook Nederlandse ondernemers.