Nieuws Financiën

Dit verandert er in 2016

Paul van der Kwast 14 december 2015

Deregelfabriekvar1065

Dossier: Wat groot en complex lijkt, wordt klein en inzichtelijk. Deze keer: nieuwe regels in 2016.

De overheid staat nooit stil. Dat betekent dat je als ondernemer elk jaar rekening moet houden met nieuwe wetten en regels. Soms vervelende, zoals de regel die vanaf 2016 winkeliers verplicht hun klanten geld te vragen voor plastic tasjes. Hoewel veel winkeliers vast sympathiseren met het doel - het tegengaan van zwerfafval - hebben weinig ondernemers zin om voor een soort onbezoldigde milieupolitie te spelen.

Er zijn ook regels die volgend jaar minder streng worden of zelfs helemaal verdwijnen. Zo wordt het makkelijker om AOW'ers te ontslaan en hoef je ze minder lang door te betalen als zij onverhoopt ziek worden.

Er is ook wetgeving die - gelukkig voor ondernemers - niet wordt doorgevoerd. "Zo blijft de zelfstandigenaftrek in 2016 bestaan en lijkt er een soort politieke consensus dat daar voorlopig niet aan wordt gemorreld,'' zegt Sigrid Verweij, hoofd communicatie van MKB-Nederland. ,,We zijn ook blij dat de btw niet wordt verhoogd.''

Volgens een rapport uit 2013 van onderzoeksbureau Panteia bedragen de administratieve lasten per werknemer in het midden- en kleinbedrijf bijna 2000 euro. Wel een kanttekening bij alle regeldruk. Die regels verzinnen 'we' voor het grootste deel zelf. Wat ondernemers bijvoorbeeld vervelend vinden, is dat banken niet makkelijk meer geld uitlenen. Ze moeten zich aan strengere regels houden dan vroeger, maar die zijn gemaakt om te voorkomen dat er weer een kredietcrisis ontstaat.

Zoals elk jaar veranderen in 2016 ook de belastingregels. Meest in het oog springende wijziging is de verlaging van de tarieven van de inkomstenbelasting. Vanaf volgend jaar dalen de tarieven inkomstenbelasting box 1 in de tweede en derde schijf van 42,0 tot 40,15. Tenminste als het plan op 15 december door de Eerste Kamer wordt aangenomen. Bovendien wordt de derde schijf verlengd met bijna 9000 euro. Je valt dus later in de 52-procentsschijf. Klinkt goed, maar de effecten worden voor veel belastingbetalers tenietgedaan door andere aanpassingen.

Ook veranderen de regels voor het aan het werk krijgen of houden van mensen die moeilijk aan een baan kunnen komen. Dat is een speerpunt voor het kabinet. Met onder meer loonkostensubsidie en een no-risk-polis moet het voor ondernemers aantrekke- lijker worden mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt aan te nemen.

Ruim baan voor seniorenHet wordt aantrekkelijker om werknemers die AOW krijgen, in dienst te houden of aan te nemen. De wet 'Werken na de AOW- gerechtigde leeftijd' is ingevoerd om ondernemers te stimuleren meer ouderen in dienst te nemen of te houden.

Sommige zaken zijn al op 1 juli ingevoerd, zoals het minimumloon voor werkende AOW'ers.

Vanaf 1 januari 2016 gelden de volgende regels: er is geen ontslagvergunning meer nodig voor AOW'ers, je mag AOW'ers zonder toestemming van het UWV ontslaan als de werknemer al voor het bereiken van de AOW-leeftijd in dienst was. Personeel dat na het bereiken van de AOW-leeftijd in dienst is gekomen, moet je wel in dienst houden tot het aflopen van het contract. .. De opzegtermijn voor AOW'ers bedraagt 1 maand. Verder hoef je ontslagen AOW'ers geen transitievergoeding (ontslagvergoeding) te betalen.

Je mag AOW'ers maximaal zes contracten in 4 jaar aanbieden. En zieke AOW'ers hoeven maar 13 weken (een kwartaal) te worden doorbetaald. Hierna mag je de arbeidsongeschikte werknemer ontslaan.

Auto van de zaakLeaserijders en bezitters van een auto van de zaak betalen meer belasting als zij in 2016 een nieuwe auto kopen. De bijtelling, het percentage van de nieuwwaarde dat je bij je belastbare inkomen moet optellen, wordt voor veel modellen verhoogd. Alleen voor volledig elektrische auto's blijft de bijtelling met 4 procent gelijk. Voor alle andere categorieën neemt het bijtellingspercentage toe en/of worden de normen aangescherpt. Zo wordt de bijtelling voor de categorie waarin veel hybride auto's vallen, verhoogd van 7 naar 15 procent.

Wat niet verandert, is dat de bijtelling gebaseerd blijft op de cataloguswaarde ten tijde van de aanschaf. En dat de geldende bijtelling in het jaar van aankoop 5 jaar lang van kracht blijft. Dus als je in mei 2014 een auto kocht waarvoor in dat jaar een bijtelling gold van 14 procent, wordt je belastbare inkomen tot en met april 2019 verhoogd met 14 procent van de cataloguswaarde. Pas vanaf mei 2019 betaal je dan het geldende percentage voor de betreffende categorie.

Niks verkapt dienstverbandEen nieuw jaar, nieuwe kansen én nieuwe regels. Die zijn voor 2016 niet in alle gevallen gunstig voor ondernemers. Maar er is ook goed nieuws: sommige regels worden geschrapt.

De bekende VAR-verklaring verdwijnt volgend jaar. Wanneer dat precies gebeurt, is nog niet bekend. De laatste VAR-verklaring uit 2014 is tot die tijd geldig.

De VAR-verklaring is bedoeld om schijnzelfstandigheid te voorkomen, maar in de praktijk werkt de VAR niet altijd effectief. Daarom komt hiervoor in de plaats de Modelovereenkomst. Deze wordt in de loop van 2016 ingevoerd. Uit deze Modelovereenkomst, die de zzp'er en de opdrachtgever zullen moeten ondertekenen, moet blijken dat er geen sprake is van een verkapt dienstverband, maar dat de zzp'er echt een zelfstandige is. Houd je je als werkgever niet aan de Modelovereenkomst, dan kun je een naheffing krijgen; je moet dan alsnog werknemerspremies betalen.

LoonkostensubsidiesEerst het slechte nieuws: de premiekorting voor het in dienst nemen van 56-plussers of 28-minners met een arbeidshandicap gaat in 2016 omlaag van maximaal 7000 euro per jaar naar 1800 euro per jaar. Deze premiekorting, ook wel mobiliteitsbonus genoemd, houdt in dat je als werkgever minder aan WW- en WIA-premies hoeft af te dragen.

Het goede nieuws is echter dat je voor werknemers met een WIA-uitkering ook loonkostensubsidie kunt krijgen. Nu nog mag je niet tegelijkertijd premiekorting krijgen en loonkostensubsidie van de gemeente ontvangen.

Ook gunstig is dat je als werkgever deze gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers niet hoeft door te betalen als ze ziek worden. In de praktijk hoefde dat meestal al niet, maar nu is dat wettelijk geregeld.

Lagere belastingDe inkomstenbelasting gaat voor de meeste ondernemers omlaag. In de tweede en derde belastingschijf daalt het tarief van 42,0 procent naar 40,15 procent.

Minstens zo belangrijk is dat de derde schijf wordt verlengd met bijna 9000 euro. Dat betekent dat je pas over inkomen boven 66.421 euro 52,0 procent belasting gaat betalen. Nu nog betaal je al vanaf 57.585 euro het hoogste tarief.

In de praktijk zal het financiële voordeel vaak tegenvallen. Als je een belastbaar inkomen hebt van 50.000 euro, ga je er nauwelijks op vooruit. Maar als je meer dan 65.000 euro of minder dan 40.000 euro verdient, ga je er netto 500 tot 900 euro op vooruit. Dat komt doordat ook sommige heffingskortingen veranderen. Die worden meer inkomensafhankelijk. Dat wil zeggen: hoe meer je verdient, des te lager de heffingskorting en de arbeidskorting.

Houd de dief!Ondernemers en particulieren mogen vanaf volgend jaar camerabeelden online zetten als de dader van een strafbaar feit nog niet is gearresteerd. Daaraan zijn wel bepaalde voorwaarden verbonden. Zowel de mogelijke dader als het strafbare feit moet zichtbaar zijn. Als iemand in een winkel spullen in zijn jas stopt en zonder te betalen naar buiten loopt, is dat duidelijk.

Verder moet de ondernemer aangifte doen voordat hij de beelden online zet. Als de dader is achterhaald, moeten de beelden, voor zover mogelijk, weer worden verwijderd van internet. Hoe de beelden zijn gemaakt, bijvoorbeeld met een bewakingscamera of een telefoon, doet er niet toe.

Een beter milieuWinkeliers mogen vanaf volgend jaar niet langer gratis plastic tasjes meegeven. Zij moeten daar geld voor vragen, waarover btw moet worden betaald. Verder moet de prijs van het tasje op de kassabon staan.

Niet alle tasjes vallen onder het verbod. Zo vallen heel dunne tasjes (voor de liefhebber: dunner dan 15 micron ofwel 0,015 millimeter) die worden gebruikt voor onverpakte levensmiddelen als groente of vlees, niet onder het verbod. Ook papieren of stoffen tasjes mogen volgend jaar gratis worden verstrekt.

Verbod op spookfacturenAcquisitiefraude is een vorm van misleiding. Voorbeeld is dat een ondernemer wordt overgehaald om te betalen voor een bepaalde dienst, zoals de vermelding in een online-gids. Naderhand blijkt dan dat die gids niet bestaat of nauwelijks online is te vinden.

Ook spookfacturen - rekeningen voor nooit geleverde producten of diensten - vallen onder acquisitiefraude. Als een ondernemer zo'n spookfactuur niet betaalt, wordt al snel gedreigd met een incassobureau. Naar schatting kost acquisitiefraude het Nederlandse bedrijfsleven jaarlijks zo'n 400 miljoen euro.

Consumenten zijn door de wet al beschermd tegen zulke oplichtingspraktijken. Voor hen geldt de 'omgekeerde bewijslast'. Bedrijven zijn (nog) niet beschermd en hebben vaak geen poot om op te staan, omdat acquisitiefraude niet strafbaar is. Daar komt volgend jaar gelukkig verandering in.

De prijs van prikDe accijns op limonade, mineraalwater en vruchtensappen gaat omhoog naar 7,9 cent per liter. Voor sap en water is dat nu nog 5,7 cent per liter, voor frisdrank 7,6 cent. Het tarief voor alle niet-alcoholische dranken wordt dus gelijkgetrokken. De verhoging is bedoeld om de rijksbegroting rond te krijgen. De verhoging van de accijns zal de schatkist zo'n 30 miljoen euro opleveren, zo is de verwachting.

Oude bestelwagensVanaf volgend jaar mogen gemeentes oude bestelwagens en oude auto's uit hun milieuzone weren. Nu nog is de milieuzone alleen verboden gebied voor vervuilende vrachtwagens. Het gaat om diesels van voor 2006 en benzine-auto's van voor 1992.

Overigens bepaalt niet het Rijk, maar de gemeente welke (bestel)auto's en vrachtwagens waar mogen rijden. Toestemming van de rijksoverheid is daarvoor niet nodig. Zo weert Utrecht nu al oude diesels en benzineauto's. Vanaf volgend jaar mogen auto's en bestelwagens van voor 2001 (diesel) of 1992 (benzine) niet meer in het centrum van Rotterdam komen.