Nieuws Marketing

Eet gezond, eet patat

Nico Heemelaar 1 december 2015

Frietpatatongezondetenhalal1065

De traditionele oer-Hollandse cafetaria verliest terrein. Er is een grotere verscheidenheid aan bedrijven ontstaan die zich richt op specifieke doelgroepen: van halal tot biologisch en glutenvrij. 'De hele maatschappij staat op zijn kop en dat geldt ook voor de snackbar,' zegt Frans van Rooij van vakvereniging ProFri dinsdag in het AD.

Geen branche die zoveel rekening heeft moeten houden met maatschappelijke ontwikkelingen als de cafetaria's. Nog altijd vecht het vakgebied tegen het beeld dat snacken ongezond zou zijn. Door de crisis zijn consumenten minder gaan uitgeven in deze sector. De verruiming van de openingstijden van supermarkten hebben voor meer concurrentie gezorgd. Ook het probleem van opvolging is regelmatig een factor van betekenis. Kinderen van snackbarhouders zien vaak op tegen de lange werkdagen en de kleine winstmarges. Veel van de traditionele snackbars zijn overgegaan in handen van ondernemers van de tweede en derde generatie Chinezen, Marokkanen, Turken en Egyptenaren. Vooral de laatste groepen bieden tegenwoordig ook nadrukkelijk halal-snacks aan in hun assortiment.

Snackcar De Vrijheid, boven de Utrechtsebaan, is het jongste voorbeeld van een oer-Haags instituut dat is meegegaan met de veranderingen in de bevolkingssamenstelling. Vanaf 1984 was de zaak in handen van de familie Van der Spek, sinds 1 november is Mo El-Boujjoufi er de uitbater. Voor de klant verandert er niets. De Vrijheid blijft gewoon De Vrijheid en heeft naast de gewone Hollandse snacks ook halal in het assortiment, maar de eigenaar vindt dat niet nieuwswaardig genoeg voor de krant.

Halal snacks"Halal snacks zijn niet anders dan de traditionele snacks, behalve dat ze een wat andere samenstelling of bereidingswijze hebben", zegt Mickael Timmermans van United Food Family, een van de grote producenten en leveranciers op deze markt. "Ik durf zelfs te zeggen dat de van kip en rund gemaakte halal frikadel misschien wel lekkerder is dan de traditionele."

Het bedrijf De Vries Snacks in Dordrecht, dat deel uitmaakt van de United Food Family, heeft zich ondanks zijn oer-Hollandse naam gespecialiseerd in halal snacks naast het vertrouwde Hollandse aanbod. Van Mexicano tot gehaktbal, het is als algemene vleessnack én in halal uitvoering verkrijgbaar. "De samenstelling van de bevolking verandert en daarmee ook de vraag naar producten", zegt Dominik Veltman van De Vries Snacks. "De eerste generatie Marokkanen en Turken ging niet zo snel naar een Hollandse snackbar, maar voor de jongeren is een snack uit de muur inmiddels net zo gewoon als voor de andere Hollanders. Daar spelen wij op in."

OvernamegolfDe afgelopen jaren zijn veel Chinese ondernemers in de branche gestapt, maar ook Nederlanders van Marokkaanse en Turkse afkomst. Paul Gillisse van Nico's Snackbar aan het Haagse Stuyvesantplein heeft wel een verklaring voor die overnamegolf. Met zijn broer Martin is hij eigenaar van het familiebedrijf dat stamt uit 1955. "Als ondernemer maak je lange dagen en dat vertaalt zich niet automatisch in een rijk bestaan,'' zegt hij. "Veel Nederlanders hebben daar geen zin in. In Turkse en Marokkaanse families is het vanzelfsprekender dat iedereen meehelpt in de zaak. Mijn kinderen hebben ervoor gekozen te studeren in plaats van bij hun vader in de zaak te gaan.''

Zelf is hij 63, zijn broer 68. Zo lang het nog kan, blijven Paul en Martin de zaak voortzetten die hun vader Nico 60 jaar geleden heeft opgezet. "We hebben al een paar keer een Chinees over de vloer gehad met de vraag of de zaak kon worden overgenomen. Daar heeft al een aanbod tussen gezeten dat mij aan het twijfelen bracht. Maar ik vind dit werk te leuk. We draaien voor 90 procent op vaste klanten, er komen hier veel artiesten en leuke mensen die ik door en door ken. Ik zou de zaak kunnen verkopen, maar dan zit ik thuis en wat dan?''

StreekproductenTegenover de trend van meer allochtone ondernemers staat ook de opkomst van bedrijven die onder de hoede van een franchiseorganisatie werken. Family, Foodmaster - dat ook een vestiging in ' s-Gravenzande heeft - en Kwalitaria zijn drie van die bedrijven. Kwalitaria de grootste en bekendste met dertien vestigingen in de regio. "Wij richten ons op Hollandse streekproducten die op een verantwoorde wijze zijn gemaakt," zegt marketing manager Boone van Kwalitaria Nederland. "Zo zijn onze burgers gemaakt van de Hollandse blaarkopkoe en zijn onze nuggets gegarandeerd plofkipvrij. Maar de kwaliteitsslag zit hem ook in andere zaken. Onze snackbars hebben een huiskamersfeer. We willen dat de consument bij ons komt eten of dat ze hun producten laten thuisbezorgen in plaats van ze af te halen."

"Landelijk zitten we nu op 130 locaties, onze doelstelling is te groeien naar 250 vestigingen. Anders dan McDonald's zijn 'onze' ondernemers niet aan een vastgesteld assortiment gebonden. In buurten waar veel mensen wonen met een islamitische achtergrond, kan ik mij voorstellen dat er meer halal snacks worden verkocht. Maar dat is niet meer dan inspelen op de markt. Zo is er ook steeds meer vraag naar glutenvrije producten.''

ImagoOok de in 2012 opgerichte vakvereniging ProFri (Professionele Frituurders) moet bijdragen aan verbetering van het imago. Van de 4500 in Nederland bestaande snackbars zijn hier 460 bij aangesloten. In Naaldwijk is dat Smulwereld Pijletuinen, in De Lier cafetaria De Eethoek en in Poeldijk snackbar De Meerpaal. Obesitas-campagneVerder zijn Foodmaster De Parel en cafetaria De Oranjehoek in 's-Gravenzande aangesloten. Ze zijn te herkennen aan een schildje op de deur. Een van de acties is het houden van een jaarlijkse Week van de Friet. ,,We vechten nog altijd tegen het imago van ongezond,'' zegt Frans van Rooij van ProFri. "Wanneer er ergens weer een campagne opduikt tegen obesitas wordt er steevast een zak patat afgebeeld. Maar, goed gefrituurde patat is helemaal niet slecht voor de mens. De snackbarbranche is veelomvattend en een beroep waar je niet zomaar instapt. De bedrijven aan de onderkant van de markt hebben het moeilijk, maar daar waar geïnvesteerd en geïnnoveerd wordt, gaat het een stuk beter. De horeca en detailhandel zijn enorm aan het veranderen: kledingwinkels die koffie serveren, benzinestations die op supermarkten gaan lijken en de internetrevolutie telt ook mee. Dus probeert ook de traditionele cafetaria haar weg te vinden in een sterk veranderende maatschappij."

OnderscheidenNico Koemans is actief lid van ProFri en runt met zijn familie drie gespecialiseerde cafetaria's in Den Haag: in de Fahrenheitstraat, de Weimarstraat en de Frederik Hendriklaan. ,,Je kunt je in dit vak alleen onderscheiden wanneer je iets biedt wat de klant elders niet vindt,'' zegt hij. "Zodra de supermarkt Kwekkeboom of Van Dobbe-kroketten gaat verkopen, gaan ze bij ons uit het assortiment. Zo zijn wij overgestapt op de Holtkamp kroket. Die komt van een patisserie aan de Vijzelgracht in Amsterdam, is door culinair journalist Johannes van Dam herhaaldelijk genoemd als de beste kroket van Nederland en wordt vooral op exclusieve plekken als het Amstel Hotel aangeboden.''

Eigen identiteitKoemans juicht de verbeterslag in de sector toe, maar ziet zichzelf niet onder de vlag van een franchiseketen opereren. "Zo'n keten heeft voor een ondernemer veel voordelen, zeker voor iemand die geen tijd heeft voor marketing. Zelf kies ik liever voor eigen identiteit.''

Blijft de vraag of Nico's Snackbar in een buurt met een gemengde bevolkingssamenstelling ook halal snacks levert? "Onze leverancier levert ook aan Saoedi-Arabië, dus met dat keurmerk zit het goed", aldus Paul Gillisse.