Nieuws Marketing

IJzerwarenzaak en buurtsuper

Tekst: Maarten Venderbosch | Beeld: Marnix Schmidt 27 november 2015

Willemtreintjesutrecht1065

Veel middenstanders hebben het moeilijk. Kleine, smaakvolle winkeltjes dreigen uit het straatbeeld te verdwijnen. Langerak IJzerwaren in de Burgemeester Reigerstraat in Utrecht leeft van alle kleine beetjes bij elkaar, en serveert op het 'binnenterras' koffie voor de hele buurt. 'Willem, heb je nog wat voor me in de pot?'Het gebeurt geregeld dat een klant tegen hem zegt: "Willem, je gaat hier toch zeker niet weg, hè?" En dan zegt Willem tegen zo'n klant: "Moet je goed luisteren, ik heb geen plannen, ik zit hier best. Maar er moeten natuurlijk wel klantjes blijven komen. Want als ik hier alleen kom te zitten dan zal ik er toch mee op moeten houden."Grote grijns op zijn gezicht. Willem Langerak (52) is winkelier. Hij runt een ijzerwarenzaak aan de Burgemeester Reigerstraat in Utrecht-Oost. Toen hij een jochie was, zeiden ze dat hij later aan het toneel moest, en dat had hem best wat geleken. Maar zijn opa was installateur, zijn vader was installateur, en zodoende is ook hijzelf installateur geworden. "En hij moet het zelf weten, natuurlijk, maar mijn zoon Willem junior werkt ook in de zaak, en ik zou het best leuk vinden als hij die eerdaags van me overneemt."Koffie. Dat om te beginnen. In het keukentje pruttelt het ouderwets door een filter. Van al die hippe koffietjes moet Willem niks weten, geef hem maar vertrouwd en ouderwets. "En ik geef je op een briefje, dat wij hier op een dag méér koffie schenken dan zo'n modieuze koffiezaak verderop in de straat - bij ons is die ook nog eens gratis."

BuurtsupermarktWeer zo'n brede grijns. Zijn winkel doet in ijzerwaren, maar veel meer dan dát is het gewoon een buurtsupermarkt, zegt Willem. Oudwijk loopt bij hem de deur plat. Voor een boutje, een moertje of een nippeltje, en voor nog duizend dingen méér - maar je komt er ook voor de laatste nieuwtjes, een paar grappen van Willem, en natuurlijk voor een kop koffie. "Om negen uur gaan we open. Maar om acht uur staan er al mensen voor de deur die even een bakkie komen doen. Eerst naar Willem, denken die lui, en dan pas gaan we door naar het werk. Prachtig, toch?"Het gebeurt wel eens dat het 's ochtends binnen nog donker is in de zaak, en dat het gangpad nog vol staat met spulletjes die naar buiten moeten, maar dat de mensen tóch gewoon alvast naar binnen stappen om te zoeken naar wat ze willen hebben. "Zó thuis zijn ze hier."Hij serveert de koffie op het binnenterras. Een paar klapstoeltjes naast de kassa, daarover hebben we het dan. Hij trekt er een gereedschapskistje bij als tafeltje. Rent ook nog even snel heen en weer naar de bakker, voor een paar lekkere koeken. Gewoon zin in, de bakker ook weer blij. "Als het lekker weer is, zitten we aan de straat. Daar hebben we ons buitenterras."Martin, de eigenaar van een sportschool in de buurt, komt langs om zijn bestelde beluchter op te halen. Ook hij moet aan de koffie. ,,Ik woon het halve jaar in Spanje. Iedere keer als we terugkomen, en we zijn in het centrum van Utrecht, valt het ons op dat er weer ergens een winkeltje is verdwenen. Zo'n zaakje als Willem heeft, daarvan denken we over tien jaar: eeuwig zonde, dat we ze niet meer hebben.''SportbroekIn de winkel moet het een feestje zijn, vindt Willem. Nergens moeilijk over doen, van hem zul je nooit een chagrijnige kop zien. En goed luisteren naar wat de klanten willen. "Hoor ik er van drie in één week dat ze een sportbroek nodig hebben, dan zorg ik ervoor dat ik een paar sportbroeken te koop heb. Alles waar je om verlegen zit, dat moet je bij mij kunnen krijgen."

Zoals daar zijn: t-stukjes, rolmaatjes, figuurzagen, kerstverlichting, sloten, zaklampen, schuurpapier, schroefbussen, kabels, kwasten, houtblokken voor de open haard, lampen, verf, minstens een miljoen ringetjes, schroefjes en spijkertjes, en zo gaat het maar door.Martin: "Het eerste wat ik denk, als ik iets nodig heb, is: eerst even bij Willem kijken. Goeie kans dat hij het heeft."Willem: "Voor grote dingen ga je maar naar de bouwmarkt. Voor de kleine dingen, of voor de dingen die je bent vergeten, kom je maar bij mij. Ik leef van alle kleine beetjes."Hij haalt een ringetje uit een doosje, M3. Vijf cent. Lachend: "Vragen ze aan de kassa rustig of ze ook even kunnen pinnen."Waar hij een hekel aan heeft, is mensen die hém komen vragen hoe ze een kraan moeten aansluiten, en vervolgens de spullen die ze nodig hebben kopen via internet.Andersom, als je vaste klant bent tenminste, kun je gerust met een kraan van de Gamma naar Willem gaan en zeggen: 'Joh, ik snap er niks van, kun jij me uit te brand helpen?'Een meisje verlaat de winkel met schuurpapier, 75 cent. Een bouwvakker loopt al voor de vierde keer binnen, hij is in de buurt een studentenpandje aan het opknappen.Moet je even een boormachine lenen, dan doet Willem niet moeilijk. Wil je er één kopen, kan dat ook: "Ik heb er één op voorraad. Het is die graag, of anders maar niet."Oudwijk, dat is net een dorp. Ons-kent-ons. Willem werd er geboren. "Als ik niet in de winkel sta, kom ik als installateur bij de mensen over de vloer. Dus ik ken ze wel, ja, de Oudwijkers."

TreintjesDe kinderen kennen hem als 'Willem van de treintjes'. Omdat hij elk jaar in december een treintjes laat rijden in zijn etalage. ,,In september beginnen ze al te vragen: Willem, wanneer laat je de treintjes weer rijden? Machtig mooi vinden ze het. En voor de winkel is het ook goed, want kinderen nemen hun ouders mee, en opa en oma moeten het ook zien.''

Karin, Willems vriendin, zegt: "Het grootste kind hier in de winkel, dat is Willem zélf."Willem: "In een winkel moet het een feestje zijn. Dan kom je nooit voor niks."Hij heeft op straat wel eens een paar jochies 'dat is de machinist!' horen fluisteren. "En toen was het hóóg zomer."Een leverancier komt een stofzuiger afleveren. Hij vraagt: "Willem, heb je nog wat in de pot voor me?''Erik, de eigenaar van restaurant Buurten op de hoek, komt ook geregeld op bezoek. "Die neemt zijn eigen koffie mee, in zijn eigen kopje. Niet dat de onze niet lekker is, maar hij zweert bij sterke espresso en die hebben we niet.''Gemoedelijk, dat is het woord dat Willem koestert. "Voordat wij erin trokken, zat hier een assurantiekantoor. Ik heb de vloerbedekking laten liggen. Kinderen kunnen fijn op hun knieën spelen, en ik loop ook zelf graag op sokken rond.''Denny, al 17 jaar Willems hulp in de zaak, haalt er elke dag een stofzuiger doorheen. Maar té netjes moet het allemaal niet worden, bij Langerak IJzerwaren. Brede grijns, de zoveelste: "Dan gaat het te veel op een echte winkel lijken.''