Blog Leiderschap

Patrick Wessels: van een bonus wordt niemand echt blij

Het beste cadeau om goed presterende medewerkers te belonen? Laat ze iemand anders blij maken in plaats van een geldbedrag, zo betoogt consumentenpsycholoog en Raad van Advies-lid Patrick Wessels. Lees hier zijn nieuwste blog.

Patrick Wessels | Raad van Advies 21 november 2019

Bonus werknemers blog patrick wessels

Stel dat je het medewerkers gewoon vraagt: ‘hoe wil je bovenop je normale salaris beloond worden voor je goede werk dit jaar?’ De meesten zullen je vertellen dat ze het liefst een geldbedrag ontvangen, omdat ze hiervan iets moois voor zichzelf kunnen kopen. Ze zullen je overtuigen dat ze met bijvoorbeeld een paar nieuwe AirPods Pro harder en sneller zullen werken, zodat uiteindelijk iedereen wint. Helaas laat de wetenschap iets heel anders zien. Het geldbedrag waarvan medewerkers voor zichzelf iets moois kopen maakt nauwelijks meer gelukkig. Bovendien draagt het niet bij aan meer omzet, dus wordt er onder de streep eigenlijk door iedereen verloren. Jammer, omdat het ook heel anders kan op een manier die recht ingaat tegen onze intuïtie.

Pro-sociaal cadeau

Het beste cadeau voor medewerkers is er één waarmee ze iemand anders blij kunnen maken: een zogeheten pro-sociaal cadeau. Dit kan bijvoorbeeld door een donatie te doen aan het goede doel of hiermee de eigen collega’s te verrassen. Dit werd wetenschappelijk getest en leidde tot significant meer gelukkige medewerkers, als zij een cadeau van circa 50 euro aan anderen mochten besteden. Bovendien leidde het pro-sociale cadeau voor iedere bestede 10 euro tot maar liefst 52 euro meer omzet voor het bedrijf, waardoor er ineens weer allemaal winnaars zijn.

''Bonussen in geld vormen een aanslag op intrinsieke motivatie, creativiteit en probleemoplossend gedrag''

Patrick Wessels, consumentenpsycholoog

Geven voelt goed

Het pro-sociale cadeau speelt in op onze menselijke behoefte om anderen te helpen, iets dat gelukkiger en meer tevreden maakt. Van geven krijgen we een ontzettend goed gevoel. Binnen het bedrijf draagt het bij aan een beter moraal en dito prestaties, omdat zowel commitment naar de organisatie als het teamgevoel toeneemt. Andersom vormen bonussen in geld een aanslag op intrinsieke motivatie, creativiteit en probleemoplossend gedrag. En sterker nog, onderzoek laat zien dat ze leiden tot meer jaloezie, angst en concurrentie, terwijl vertrouwen, motivatie tot delen en teamwork juist afnemen. En werken medewerkers in teams? Dan verdubbelen die effecten, door afname van individueel geluk en een minder productieve samenwerking.

Intuïtie

Hoezeer het ook tegen onze intuïtie ingaat, de beste bonus is er één om weg te geven. Geven maakt gelukkig, dus bied medewerkers de kans om te doneren aan een goed doel of, beter nog, laat ze elkaar belonen. Laat ze elkaar verrassen met een goede fles wijn, een leuke gadget of die nieuwe sneakers die ze graag willen hebben.

''Hoezeer het ook tegen onze intuïtie ingaat, de beste bonus is er één om weg te geven''

Patrick Wessels, consumentenpsycholoog

Ervaringen

En wil je het psychologisch nog beter doen? Stuur aan op ervaringen in plaats van spullen. Laat medewerkers elkaar een avondje naar de bioscoop cadeau doen en laat ze voor elkaar kaartjes kopen voor hun favoriete sportwedstrijden. Ervaringen maken individueel veel gelukkiger dan spullen, omdat ze persoonlijker zijn, we er liever met elkaar over praten en ze bijdragen aan sociale verbondenheid.

Patrick Wessels

Patrick Wessels

Consumentenpsycholoog

Raad van Advies-lid Patrick Wessels is al meer dan 10 jaar zelfstandig consumentenpsycholoog en SEO-tekstschrijver. Hij schrijft blogs over consumenten, gedrag en inzichten vanuit marketing en psychologie. Hij wordt enthousiast van slimme campagnes die consumenten blij maken.