Nieuws Personeel

'Overwerk en promotie? Wat 'n gedoe'

Joes Keip koos bewust voor een 9-tot-5-mentaliteit. Op beslissende momenten in zijn carrière liet hij promoties en salarisverhogingen aan zich voorbijgaan, omdat hij geen zin had in de bijbehorende werkdruk. Hij haalde zijn pensioen zonder ooit een dag met tegenzin naar z'n werk te gaan.

Annemieke van Dongen 16 november 2015

Weekvandewerkstressburnout

Waarom gaan m'n collega's niet naar huis, vroeg Joes Keip (66) uit Amsterdam zich lang geleden, in zijn eerste baan af. Ze waren overduidelijk klaar met hun taken. Maar pas nadat de baas vertrok, pakten zijn collega's bij de groothandel op Curaçao hun tas. Aan dat soort flauwekul doe ik niet mee, besloot de commercieel econoom toen. ,,Als ik om 5 uur klaar ben, ga ik buitenspelen.''

Zijn volgende job was in Nederland, als exportmanager voor een brillenfabrikant. ,,Na 5 jaar bekroop me het gevoel: is dit nog wel leuk?'' Hij besloot zijn baan op te zeggen, zijn koophuis te verhuren en met zijn vrouw op wereldreis te gaan. 2 jaar later keerde hij terug, met een dosis extra relativeringsvermogen. ,,Ik ben opgegroeid in het Gooi, maar stelde mezelf de vraag hoe belangrijk het nou eigenlijk is om de dikste auto en het grootste huis te hebben.''

AmbitieusToch ontkwam ook Keip niet aan werkstress. Hij was inmiddels marktonderzoeker bij een ambitieus bedrijf. In die functie was de druk nou eenmaal groot. Om deadlines te halen en klanten tevreden te houden, voelde hij zich regelmatig gedwongen om 's avonds door te werken. Daarna lag hij wakker met een beklemmend gevoel, te malen over alles wat nog moest gebeuren. ,,Is dit nou leuk, vroeg ik me af.''

GedoeToen hij de kans kreeg om senior onderzoeker te worden, besloot hij dat níet te doen. Ondanks het feit dat die promotie ook financieel een grote stap vooruit zou zijn geweest. De verantwoordelijkheid voor belangrijke onderzoeken, de klantencontacten, het begeleiden van minder ervaren collega's... ,,Het zou teveel gedoe opleveren aan m'n kop.'' Dat hij al snel aan het plafond van zijn functie- en salarisniveau zat, deerde hem niet. ,,M'n salaris was genoeg om comfortabel van te leven en regelmatig op reis te gaan. Ik deed m'n werk met plezier en heb altijd goede beoordelingen gehad.''

VaderToen hij vader werd, ging Keip 4 dagen werken. Dat beviel zo goed, dat hij nooit meer fulltime heeft gewerkt. Zo hield hij tijd over om aan zijn huis te klussen, in zijn tuin te werken en te sporten. Toen hij zijn baan niet meer leuk vond, werd hij kwaliteitsmanager. ,,Op papier was dat geen promotie, maar ik vond het leuk om iets anders te gaan doen.'' Overwerken deed hij zelden, alleen als het écht nodig was. Keip is er trots op een 9-tot-5-type te zijn. ,,Begrijp me goed, ik hou niet van lummelen. Maar respect voor overwerk begrijp ik niet zo. Een baas zou juist de mensen moeten waarderen die hun werk zo organiseren dat het binnen de gestelde tijd past.'' Dat lukte lang niet al zijn collega's. ,,Altijd was er wel iemand die een tijdje niet goed functioneerde door de stress. Nieuwkomers werden in het diepe gegooid. Dat is leuk, maar alleen als je kunt zwemmen. Ik kon het niet nalaten ze te waarschuwen dat ze zelf goed moesten opletten waar hun grens lag.''

Bereikbaar zijnIn zijn omgeving observeerde Keip dat het gevoel altijd en overal bereikbaar te zijn, mensen ook stress kan bezorgen. ,,Sommige familieleden en vrienden worden echt geleefd door hun smartphone.'' Dat gevoel is hem vreemd, want hij heeft geen mobiele telefoon. Nooit gehad ook. Hij is geen zonderling hoor, waarschuwt hij te zeggen. Hij gebruikt e-mail, internet en volgt het nieuws. ,,Maar waarom zou ik bereikbaar moeten zijn als ik in het bos wandel?''

AOWBij het naderen van de aow-leeftijd overwoog Keip nog even langer door te werken. ,,Ik fietste nog elke dag met plezier naar m'n werk. Maar ik dacht: weer een jaar hetzelfde doen, is dat nog leuk? Ik kan ook m'n kippenhok eens goed opknappen en het achterstallige onderhoud in m'n tuin doen. Daar geniet ik nu met volle teugen van.''

Beroepsziekte nummer éénWerkstress is beroepsziekte nummer één in Nederland. Het aantal werknemers dat zegt last van werkstress te hebben, is gestegen tot meer dan 1 miljoen. Dat blijkt uit onderzoek van TNO en het CBS dat vandaag wordt gepubliceerd. Het ministerie van Sociale Zaken heeft deze week uitgeroepen tot Week van de Werkstress, om het onderwerp uit de taboesfeer te halen. Bijna niemand die werkt, ontkomt op enig moment aan werkstress, zegt socioloog Frits Spangenberg. ,,De druk is groot om mee te gaan in de ratrace van hard werken, promotie maken en meer geld verdienen.'' Jongeren lopen het grootste risico op een burn-out, vooral vrouwen. ,,Ze willen hun werk goed doen én een aantrekkelijke partner, goede moeder, behulpzame dochter en leuke vriendin zijn - én goed koken.'' Sinds vorig jaar controleert het ministerie extra op gezonde werktijden, werkdruk en agressie op de werkvloer.