Wat is de ideale opleiding voor een facility manager?

Door: Kluwer

Wat is de ideale opleiding voor een facility manager? We spraken met vier praktijkmensen en legden de volgende meningen vast.

‘Na mijn middelbare school heb ik vanaf 1991 Facility Management gestudeerd aan wat toen nog de Rijkshogeschool IJsselland was, maar wat inmiddels als Saxion Hogeschool door het leven gaat. De opleiding heette toen nog Toegepaste Huishoudwetenschappen en later facilitaire dienstverlening. We konden kiezen uit drie afstudeerrichtingen. Ik heb management en voorlichting gekozen.

In augustus 1994 was ik klaar. Vervolgens heb ik in verschillende functies gewerkt bij diverse organisaties, onder meer bij de Hogeschool zelf, heel kort bij een cateraar, bij een Japans bedrijf, in de Amsterdamse haven, bij een facilitair adviesbureau en bij Albert Heijn. Vanuit AH werd ik gedetacheerd bij Accounting Plaza, om daar uiteindelijk in dienst te treden.

Mijn opleiding zie ik als een theoretisch fundament, je ontvangt diverse pakketjes informatie. In de praktijk leer je pas hoe je die informatie echt moet toepassen en kunt combineren. Sommige pakketjes in de opleiding vond ik minder interessant, ik heb in het eerste studiejaar zelfs nog een wasmachineproef gedaan en op een vierpitsfornuisje maaltijden gemaakt. Hartstikke leuk hoor, maar of dat heel erg relevant was? Ik heb verder geen aansluitende opleidingen gedaan. Ik zie mezelf als manager die tussen de men- sen staat en dus niet van bovenaf maar vanuit het midden de medewerkers aanstuurt. Het gaat daarbij zowel om ons eigen personeel als ook om medewerkers van de dienstverlenende organisaties die we hebben ingehuurd. Natuurlijk moet je als facility manager ook af en toe zelf wel eens de handen uit de mouwen steken. Moet er een bureau een meter opzij en je loopt daar net langs, dan help je gewoon even mee. Maar zelf achter een schoonmaakkarretje gaan lopen is natuurlijk niet de bedoeling, dan brokkelt je imago snel af.

Als jong FM'er begin je meestal als doener en gaandeweg ontwikkel je je dan verder. Meer richting een (visionair) denker. Als ik naar mezelf kijk, denk ik dat ik momenteel ruim voorbij het midden ben. Overigens ontwikkelen sommige top-FM'ers zich dusdanig dat ze het denkniveau van general manager krijgen. Ze lopen dan soms in de valkuil dat ze de dienstverlening uit het oog verliezen. In mijn ogen zijn ze dan geen facilitair manager meer, maar manager, want bij FM moet het mijns inziens toch vooral om de dienstverlening gaan. De dienstverlening blijft wel een van de fundamenten van de bedrijfsorganisatie. General denken is dan natuurlijk wel erg goed.

Over welke competenties een FM'er moet beschikken? Hij moet in elk geval facilitaire voelsprieten hebben om automatisch bepaalde zaken, zoals loshangende kabels, loslatende verf of een niet goed schoongemaakte ruimte, op te merken. Bedrijfskundig inzicht is ook erg belangrijk, want hoe kan de dienstverlening bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie? Daarnaast vind ik financieel, zakelijk inzicht van belang. FM is de balans tussen luxe en noodzaak, en dan spelen kosten altijd een grote rol.'

Naam : Ricardo Obermeijer

Leeftijd : 38

Functie : facility manager FM-medewerkers : 20 (intern/inhuur)

Organisatie : Accounting Plaza

Plaats : Wormer

‘Dat ik niet over een facilitaire vooropleiding beschik, is een voor- en nadeel'

‘Ik werk sinds december 2005 bij het Nationaal Luchten Ruimtevaartlaboratorium in Amsterdam en Marknesse. Van oorsprong ben ik opgeleid als werktuigbouwkundige. Via de kant van kwaliteit en organisatie kwam ik in de bedrijfsvoering terecht. Optimaliseren van bedrijfsprocessen is eigenlijk de rode draad door mijn loopbaan. Op een gegeven moment kwam ik in aanraking met interne diensten. Zo ben ik in het vakgebeid van Facilitaire Dienstverlening terechtgekomen. Naast Fokker heb ik ook FM-functies bekleed in de zorgsector en bij Center Parcs.

Ik heb me verdiept in facilitaire onderwerpen door kennis te vergaren, onder meer via internet maar ook via een kennisuitwisseling met andere facilitair managers, zoals op het Bio Science Park in Leiden waar ik een tijd facility manager bij Fokker Space (nu Dutch Space) was.

Ik heb ook deelcursussen gevolgd, zoals marketing van de facilitaire dienstverlening, waar ik met name geïnteresseerd was in het opzetten van een servicedesk en de relatie klant-leverancier. Over een paar maanden start ik in Leusden met de opleiding Master of Facility Management van de AOG. Waarom ik dat ga doen? Ik wil me toch verder verdiepen in het vak, omdat ik het zeer interessant vind en van alle facetten van dienstverlening meer wil weten. Ik ben een keer bij een introductiedag geweest en heb gemerkt dat die opleiding goed bij mij past. Ook het netwerken met collega's tijdens en na de studie is een belangrijke motivator.

Dat ik niet over een facilitaire vooropleiding beschik, is een vooren een nadeel. Ik kom van de kant van de bedrijfsprocessen, dus weet hoe ik vanuit procesen systeemdenken naar de bedrijfsvoering kan kijken. Daar vandaan kun je de klant-leverancierrelatie goed neerzetten. En dat is heel belangrijk voor facilitaire dienstverlening. Je moet immers goed weten hoe je klantgerichte processen in elkaar moet zetten. Vaak zie je bij dienstverlening een insteek vanuit het product, terwijl je moet focussen op de vraagkant van de klant. Neem een werkplek. Je praat dan over meubilair, ICT, telefonie en andere zaken. Om zo'n werkplek te regelen, moet je als klant soms langs drie of vier verschillende groepen. Dat is storend voor die klant. Als je dat integraal aanbiedt, is dat veel klantgerichter. Nadeel van mijn oorspronkelijke scholing is dat ik van een aantal facilitaire onderwerpen niet alles weet, vandaar de opleiding die ik nu ga volgen.'

Naam : Peter Verheul

Leeftijd : 50

Functie : manager huisvesting en facilitaire zaken

Organisatie : Nationaal Luchten Ruimtevaartlabarato- rium

Plaats : Amsterdam, Marknesse

‘In september start ik met Facility Management Associate Degree'

‘Ik ben vanuit Johnson Controls gedetacheerd bij een internationale klant en werk hier in teamverband met een aantal collega's op de facilitaire afdeling. Na mijn middelbare school ben ik in de beveiliging begonnen. Toen ik vanuit het beveiligingsbedrijf werd gedetacheerd bij Johnson Controls raakte ik voor het eerste echt in aanraking met facility management. Vervolgens heb ik diverse facilitaire gerelateerde banen gehad, maar sinds november 2006 ben ik weer terug bij Johnson Controls.

In september start ik met de hbo-opleiding Facility Management Associate Degree aan de Haagse Hogeschool. Het is de tweejarige versie van de gewone hbo FM-opleiding. In het eerste jaar haal je je propedeuse om vervolgens in het tweede jaar aan de hand van cases meer praktijkgericht aan de slag te gaan. Twee avonden per week moet ik naar school en daarnaast heb je natuurlijk je studieuren.

Ik kijk er echt naar uit om met de opleiding te starten, want ik heb wel behoorlijk wat ervaring, maar zowel de theoretische verdieping als het ontmoeten van vakgenoten die in dezelfde situatie zitten spreken me aan.

Belangrijk binnen facility management zijn onder andere twee zaken: je moet je goed kunnen inleven in de klant en je moet de klant een stap voor kunnen zijn, door niet alleen ad hoc en aan de oppervlakte zaken te bekijken, maar ergens dieper in te duiken zodat je op basis van een proactieve houding een advies over een bepaald onderwerp te geven.'

Naam : Debbie Warren

Leeftijd : 32

Functie : facility coördinator

Organisatie : Johnson Controls

Plaats : Capelle aan den IJssel

‘Een blauwdruk van dé facility manager bestaat niet'

‘Over welke opleiding een facility manager moet beschikken? Dat is niet zo eenduidig aan te geven, omdat dat afhankelijk is van drie zaken. Eén: de branche waarin iemand werkt. Twee: de omvang van de facilitaire eenheid en de inrichting daarvan. En drie: de mate van professionaliteit. Heb je een sterk middenkader dan heb je een ander soort eindverantwoordelijk facility manager nodig dan als op middenniveau mensen zitten die zijn doorgegroeid maar op een aantal managerial punten vaardigheden missen. Een blauwdruk van dé facility manager bestaat dus niet.

Natuurlijk geldt voor alle facility managers wel dat ze minimaal op hbo-niveau moeten kunnen acteren. Dat kan een FM-opleiding zijn, maar dat hoeft niet. Een andere opleiding waarbij gastvrijheid en dienstverlening een belangrijke rol spelen, aangevuld met bedrijfsvoering, is ook goed. Los van kennis is attitude ook van belang om succesvol leiding te kunnen geven aan een facilitaire eenheid. Dat wordt dag in dag uit bewezen door mensen die facilitaire functies vervullen maar niet als zodanig zijn opgeleid. Ze hebben verstand van bedrijfsvoering, weten wat dienstverlening is en kunnen goed de vertaalslag maken van de ontwik-kelingen in het primaire proces naar facilitaire diensten. Iemand met een hotelachtergrond kan een facilitaire functie daarom ook goed invullen.

Een FM-opleiding is geen garantie voor succes als facility manager. Maar het helpt natuurlijk wel. Ik zelf heb overigens geen facilitaire opleiding maar een heao-opleiding.

Waar ik mijn medewerkers op aanneem? Dat ligt aan de accenten die we leggen. Momenteel is dat financiën, vastgoedmanagement, ICT en gastvrijheid. Als je dat vertaalt in opleidingen dan zoek ik een heao'er BE of een heao'er BI met facilitaire affiniteit. Sommigen zeggen: een facility manager is eigenlijk gewoon een bedrijfskundige en wellicht is dat ook wel zo. Maar dan wel iemand die voldoende weet van de deelgebeiden van FM.'

Naam : Lennart Harpe

Leeftijd : 46

Functie : directeur/eigenaar

Organisatie : Humanagement

Plaats : Delft

Reageer Stuur door Print