Blog Maatregelen

Van Tellingen: 'Gooi winkel en horeca helemaal open, afhaalbalie is niet genoeg'

'Het is vandaag maandag 1 februari. Een dag vóór de persconferentie van de heren Rutte en De Jonge. Voor velen vormt deze het hoogtepunt van de week. Maar voor mij, en voor steeds meer andere mensen, vormt deze de domper van de maand. Want een eventuele verzwaring van de maatregelen is per definitie slecht nieuws. En mogelijke versoepelingen zijn altijd veel te slap'. Hans van Tellingen blogt.

Hans van Tellingen 2 februari 2021

Groningen herestraat winkelstraat winkelen

De Herestraat in Groningen. In augustus 2018.

Alleen een afhaalfunctie is niet genoeg

Zoals altijd ‘lekt’ het kabinet de voornemens. Dat lijkt een bewuste actie. Al is het alleen maar om te peilen hoe de bevolking erover denkt. De ‘oogst’ dit maal betreffen de opening van de basisscholen, het vervallen van de avondklok én dat de zogenaamde ‘niet-essentiële winkels’ een afhaalfunctie mogen creëren voor online of per telefoon bestelde producten. Het zogenaamde ‘click and collect’. Of anders ‘BOPIS’ (Buy Online Pick Up In Store). Maar de winkels en horeca blijven verder dicht tot in ieder geval 2 maart. Dat is een onhoudbare situatie mijns inziens.

Geen ondernemer, geen maatschappij

Want versoepelingen zijn welkom. Maar ze zijn bij lange na niet genoeg. Veel ondernemers gaan de komende tijd het schip in door het coronabeleid. Dat is een drama. Maar niet alleen voor de ondernemers. Want ook hun personeel komt op straat te staan bij een faillissement. En dat gaat dan ook weer ten koste van de overheid en samenleving. Want de overheid zal veel belastinginkomsten mislopen door deze faillissementen. Terwijl de overheid, en dus de maatschappij, leeft van die belastinginkomsten. En zonder deze gaat de hele maatschappij failliet. En is er ook geen geld meer voor de gezondheidszorg.

Lees ook: Teruglezen: de persconferentie van 3 februari

Ik heb er in april en mei 2020 al over geschreven. En in januari 2021 nog een keer. Ook (vrouwenmode)retailondernemer Peter ter Horst schreef onlangs een blog over dit onderwerp. En (mannenmode)retailondernemer Rick Moorman liet zich niet onbetuigd in dit interview.

Nee, de ondernemers worden niet gesteund

Nu zullen sommigen zeggen dat ondernemers gesteund worden. Want ontvangen zij immers geen NOW? Nou, dat is maar zeer ten dele waar. De NOW betreft een gelimiteerd percentage aan loonkosten dat door de overheid betaald wordt. En is dus een regeling voor het personeel. De ondernemer zelf krijgt niets. Dit betreft dus alleen een overbrugging van -een gedeelte van- loonkosten voor het personeel. Maar als de ondernemers uiteindelijk kapot gaan of uiteindelijk besluiten er de brui aan te geven, dan staan de medewerkers alsnog met lege handen. Steun dus de ondernemer ook. Dat is mijn dringend advies aan onze overheid.. Een ondernemer heeft gewoon omzet nodig om te overleven.

Als je de ondernemer niet redt, red je ook de medewerkers niet van baanverlies. Heeft ons kabinet dat wel door? Volgens brancheorganisatie INRETAIL staat namelijk bijna 70% van de winkelondernemers op omvallen.

Voorraden

En een ondernemer heeft ook voorraden ingekocht. Deze wordt niet meer verkocht. Dus de winkelier heeft wél de uitgaven, maar niet de inkomsten. Ik pleit er dan ook voor dat ondernemers niet alleen een forse vergoeding voor de voorraad krijgen, maar ook een vergoeding voor de omzet. Én een vergoeding voor het misgelopen loon. En ook de toeleveranciers (zoals mijn eigen bedrijf) van de retail én de vastgoedeigenaren die huur mislopen zouden gesteund moeten worden. Het kan niet anders. Of beter: het kan niet anders als je tenminste wil dat de (goede) ondernemers in leven blijven.

"Als de huur daalt, daalt ook de boekwaarde van het pand. En als dat voornamelijk van geleend geld is betaald, eisen de banken vaak de schuld in één keer op. Omdat de lagere boekwaarde kleiner is dan het uitgeleende kapitaal"

De hele keten loopt spaak, spooksteden zijn het gevolg

Want niet alleen de fabrikanten en leveranciers krijgen niet betaald omdat de retailer geen geld meer heeft. Ook de vastgoedeigenaren missen een groot gedeelte van hun reguliere huuropbrengsten. Als de huur daalt, daalt ook de boekwaarde van het pand. En als dat voornamelijk van geleend geld is betaald, eisen de banken vaak de schuld in één keer op. Omdat de lagere boekwaarde kleiner is dan het uitgeleende kapitaal. Dus in feite gaat de hele keten stuk: leverancier, retailer én vastgoedbelegger. Lege stads- en dorpscentra zijn het gevolg. Spooksteden het eindresultaat. Dat moet je niet willen.

Een afhaalbalie?

Ik schreef er in De Ondernemer al over en ik sprak het uit bij EenVandaag. Een kraampje of afhaalbalie voor de deur van de winkel (of op een plein in de buurt) moet mogelijk zijn. Een plek waar je -op een afgesproken tijdstip zodat er gegarandeerd geen grote drukte ontstaat- de bestelde producten ophaalt. En die producten kun je dan van tevoren online (of anders telefonisch) bestellen.

Maar open de hele winkel, anders geen ‘lange kassabon’

Dinsdag krijgen we te horen dat dit, de afhaalmogelijkheid, in ieder geval wordt toegestaan. Maar het is niet genoeg. Want echte omzet wordt pas gehaald als klanten meer dan één product kopen. Dan is er sprake van een lange kassabon. In een warenhuis als de Action of de HEMA zie je dat fenomeen vaak. Men komt voor één specifiek product. Maar uiteindelijk rekent de klant misschien wel tien producten af. Omdat deze verleid wordt tot ‘grabbelen en graaien’. Dat kan in een warenhuis gestimuleerd worden door een aantrekkelijke uitstalling van producten. Maar in een modezaak speelt het ook. Want een nieuw pak betekent ook vaak een nieuw overhemd. En een nieuwe riem. En een nieuwe jurk houdt ook in dat er een bijpassende ceintuur moet worden gezocht. En schoenen. Een handtas. Een sjaal. Een haarband. En een bijpassende jas. Bij alleen een afhaalfunctie red je dat niet, zo’n lange kassabon. De essentie (én de ‘fun’) van de fysieke retail betreft het behalen zo’n lange kassabon. En deze ‘kunst’ van het retailen wordt teniet gedaan als er alleen maar een afhaalfunctie is. Zonder lange kassabon is de retail gedoemd te sterven.

Lees ook: Hans van Tellingen: 'Steun de ondernemer en red de maatschappij'

Want een echte winkelier is een ondernemer

Want hoe ging het vroeger? Voor maart 2020? Waarmee onderscheidde een goede retailer zich? Allereerst: door het product te kennen. En van het product te houden. Als een ondernemer geen passie heeft voor de spullen die verkocht worden, is deze niet geloofwaardig. Er moet ook met liefde over het product(en) verteld worden. Die liefde moet worden overgebracht naar de klant. En de klant die die passie deelt dient herkend te worden. Want dan wil hij of zij dolgraag iets in de winkel kopen.

Een goede ondernemer doet ertoe. Voor bepaalde doelgroepen. Alleen dan kan het verschil gemaakt worden met de concurrenten. En is de ondernemer van toegevoegde waarde. De ondernemer houdt van zijn klant. Volledig oprecht. De klant moet verwend worden. Er moet verbinding tot stand gebracht worden. En er worden oplossingen voor de klant bedacht. Zodat deze ook weer terug komt.

En tja, niets van dit is mogelijk als er alleen een afhaalfunctie is voor bestelde producten. En een lange kassabon wordt al helemaal niet gehaald. Laat de retailer weer retailen. Dát is de boodschap. En dat kan alleen als de winkels ook echt open gaan.

Lockdowns werken niet

Daarbij werken lockdowns niet. Deze zijn ineffectief en meestal nog dodelijker dan het virus zelf. Dat blijkt onder andere uit deze 29 studies, maar ook uit deze drie studies van onder andere The Lancet. Daarbij is deze zeer recente studie van Stanford University ook nog eens peer reviewed.

Open de winkel, open de horeca

Als lockdowns dus niet werken, is het tijd om de winkels volledig te openen. En hetzelfde geldt ook voor de horeca. Want deze branche is nog veel langer gesloten geweest. Feit is dat winkels en horeca gewoon klaar zijn voor opening. Dat kan ook nog eens ‘coronaproof’.

Consumeer!

Open dus de winkels. Open ook de horeca. Want van consumeren worden de meeste mensen blij. En de ondernemer vaart er wel bij. En de hele maatschappij profiteert ervan.

Vier het leven. Vier het bestaan. En dat kan alleen als het kabinet besluit de winkels en horeca weer volledig te openen. Wachten op 2 maart duurt te lang. Ik stel dan ook voor dat de ondernemers allemaal weer volledig open mogen op 9 februari. Of nog eerder. Deelt u dit streven?

Hans van tellingen strabo expert retail portret

Hans van Tellingen

Winkelcentrumonderzoeker Strabo bv

Hans van Tellingen is sociaal-geograaf en regioloog en is directeur/eigenaar van winkelcentrumonderzoeker Strabo bv.

Hij is hoofdauteur van ‘Waarom Stenen Winkels Winnen’. Als sociaal wetenschapper is Hans tevens een dossiervreter en een fanatiek waarnemer van maatschappelijke, economische en politieke ontwikkelingen. Hans publiceert vrijwel wekelijks artikelen in EW (Elsevier Weekblad), De Ondernemer, Retailtrends, Emerce, Stadszaken, OpinieZ en anderen.

LIVEBLOG: op weg naar persconferentie-Rutte

Volg het laatste nieuws over de lockdown en andere coronamaatregelen met reacties van ondernemers en brancheorganisaties via onze liveblog.

Alles over, voor én door ondernemers in je mailbox.

Ontvang twee keer per week onze nieuwsbrief met inspirerende ondernemersverhalen en informatieve artikelen.