De cijfers laten zien hoe sterk de overheid leunt op ondernemers. Bedrijven zijn goed voor 26 procent van alle belasting- en premie-inkomsten. Daarmee komt meer dan een kwart van de overheidsmiddelen rechtstreeks uit het bedrijfsleven en groeit de fiscale bijdrage van bedrijven in verhouding harder dan de Nederlandse economie, blijkt uit het rapport. Daarnaast fungeert het bedrijfsleven als belangrijke uitvoerder van het belastingstelsel door grote bedragen namens de overheid te innen.
Barbara Baarsma, hoofdeconoom bij PwC, stelt dat het ontbreken van een totaaloverzicht lange tijd verhulde hoe groot die rol is. Sinds 2023 brengt PwC jaarlijks de totale belastingbijdrage van het bedrijfsleven in kaart om het publieke debat te voorzien van transparante en betrouwbare cijfers.
Lees ook: Picnic, Adyen en Booking sturen brandbrief: storm rondom box 3 is nog lang niet gaan liggen
Bedrijven innen miljarden voor de overheid
Naast wat zij zelf afdragen, inden bedrijven in 2025 200,7 miljard euro aan belastingen, vooral via loonbelasting en btw. Daarmee loopt een groot deel van de overheidsinkomsten via de kasstromen van bedrijven. Dat maakt ondernemers tot een cruciale schakel tussen overheid en burgers, maar vergroot ook hun administratieve verantwoordelijkheid.
Keetie Jakma, expert Tax Policy bij PwC, wijst erop dat bedrijven voortdurend moeten inspelen op wijzigingen in regels en definities. Die uitvoerende rol brengt kosten en complexiteit met zich mee, terwijl daar geen directe vergoeding tegenover staat.
Belastingdruk neemt toe
De belastingbijdrage van het bedrijfsleven groeit sneller dan de Nederlandse economie, die in 2025 met 1,8 procent toenam. Vooral de opbrengst uit de vennootschapsbelasting liet een stevige stijging zien en blijft daarmee de grootste afzonderlijke belastingpost voor bedrijven.
Tegelijkertijd lopen ook de lasten op arbeid verder op. Werkgevers dragen steeds meer af aan sociale fondsen, wat de collectieve lastendruk verhoogt en de ruimte voor investeringen kan beperken.
Investeringen onder druk
Juist nu de overheid steeds afhankelijker wordt van belastinginkomsten uit het bedrijfsleven, staat het investeringsklimaat onder spanning. Uit eerder onderzoek van PwC blijkt dat Nederlandse belastingtarieven niet zozeer als hoog worden ervaren, maar vooral als onvoorspelbaar en complex. Die onzekerheid weegt zwaar mee in de strategische investeringsbeslissingen van bedrijven.
PwC publiceert het rapport bewust op Verantwoordingsdag, wanneer kabinet en ministeries verantwoording afleggen over het gevoerde beleid. Baarsma benadrukt dat voorspelbaarheid essentieel is, want zonder een stabiel en uitvoerbaar belastingklimaat komt de bereidheid om langdurig in Nederland te investeren onder druk te staan, en daarmee ook de belastingbasis waarop de overheid leunt.
Lees ook: Met ‘zo is het ooit gegroeid’ kom je straks niet meer weg: nieuwe loonwet dwingt mkb’ers tot transparantie
