Ken je die mop over de Bananenbar en die duurzame foodstartup? Nou dat is dus geen grap, Laura Hoogland meent het bloedserieus. Met haar bedrijf Bakers & Bananas – onderdeel van haar Banana Factory – redt ze al jaren afgekeurde bananen uit de keten.
„De missie van Bakers & Bananas is om zoveel mogelijk bananen te redden. En als wij zeggen dat we bananen redden, dan bedoelen we ook echt alle bananen, dus ook de bananen van de bananenbar”, vertelt Laura in De Ondernemer Live. „Daarmee willen we ook laten zien dat voedselverspilling best wel een beetje sexy is.”
Honderden bananen in bananenbar
De timing rond 1 april gaf precies het juiste zetje aan deze gewaagde combinatie. „Het is best wel een spicy samenwerking”, erkent Laura. „We houden ervan om een beetje tegen schenen aan te schoppen. Maar het moet geen afbreuk doen aan je merk.”
In de Bananenbar gaan er wekelijks tientallen tot honderden bananen doorheen. Op jaarbasis loopt dat flink op. „Dus voor ons de moeite waard om te kijken: moeten wij die bananen niet ook redden? Zeker als ze ongeopend blijven en gewoon de bak in gaan.”
Die bananen krijgen vervolgens een tweede leven in bananenbrood. In één brood gaan anderhalf tot twee bananen. Reken maar uit: de ‘pikante’ reststroom levert ineens serieuze volumes op.
Lees ook: SUNT Food: Laura maakt van overrijpe bananen donuts en bananenbrood
Niet meer in planning supermarkten
De echte verspilling begint volgens de ondernemer niet op de fruitschaal thuis, maar in de keten: bananen die na weken op zee nét beginnen te rijpen, worden al afgekeurd. „Op het moment dat het twee, drie weken over zee is verscheept naar de Benelux, wordt gekeken: voldoet hij aan de kwaliteitseisen? En als die banaan is begonnen met rijpen, wordt hij afgekeurd. Dan kunnen ze niet meer garanderen dat hij een specifieke kleur heeft op het moment dat hij in het schap landt”, legt ze uit.
Dat betekent niet dat er bergen rot fruit liggen te wachten. „Het heeft niks met rotte bananen te maken. 80 procent van wat wij binnenkrijgen is groen.” Omdat die bananen niet meer in de strakke planning van supermarkten passen, vallen ze buiten de boot terwijl ze nog prima bruikbaar zijn. „Op alle plekken in de keten wordt het eigenlijk alleen maar meer waard om die bananen te redden.”
Er gaat sowieso een condoom over die bananen heen. En we wassen alles.
Laura Hoogland
In de fabriek krijgen de bananen de tijd om gecontroleerd door te rijpen tot het ideale stadium. Pas dan worden ze verwerkt tot hoogwaardige puree voor bakkerijen en de voedingsindustrie.
Gefronste wenkbrauwen
Een ‘keurige BRC-fabriek’ (voedselveiligheid) en de Amsterdamse Wallen: dat wringt. Want kun je bananen die in zo’n roemruchte context worden gebruikt, nog wel fatsoenlijk verwerken tot voedsel? Hoogland is daar heel nuchter over. „Er gaat sowieso een condoom over die bananen heen. En we wassen alles. Onze fabriek is BRC-gecertificeerd, we zorgen ervoor dat het ook echt voedselveilig is.”
Toch leidde de gewaagde match ook aan de achterkant van de keten tot wat gefronste wenkbrauwen. „We kregen wel wat zenuwachtige telefoontjes van bakkers”, lacht ze. „Hun fantasie sloeg wat op hol. Maar uiteindelijk is het braver dan het lijkt.”
Zwarte cijfers voor Bakers & Bananas
Voor Laura zit de kracht van haar bedrijf in de manier waarop het verdienmodel is ingericht. Waar andere producenten betalen voor hun grondstoffen, krijgt Bakers & Bananas in feite betaald om bananen te verwerken. „Importeurs moesten deze bananen eerst laten vernietigen en daarvoor betalen. Nu betalen ze ons om er puree van te maken.”
Dat levert een dubbele inkomstenstroom op: betaald krijgen voor het verwerken én verdienen aan de verkoop, maar zwarte cijfers zijn er nog niet. „We hikken er echt tegenaan”, zegt hoogland. „Voor de Banana Factory is schaal nodig. We hebben nu 16 miljoen bananen gered, maar dat is nog niet genoeg om die efficiëntie te bereiken.”
Ook aan de productiekant draait alles om volume. „Je moet op een bepaalde continuïteit kunnen produceren. Dat hebben we nu bereikt, dus we zitten er tegenaan.” Winstgevendheid komt volgens Laura in zicht. „Als het meezit nog dit jaar, anders in 2027.”
Voedselverspilling moet hotter
De grootste uitdaging zit volgens Laura niet in techniek of logistiek, maar in hoe mensen naar voedselverspilling kijken. „Voedselverspilling heeft een imago-probleem. Mensen denken dat het vies is”, zegt ze. „Terwijl de impact op het klimaat, op je portemonnee en op telers echt gigantisch is.”
Dat maakt het lastig om het onderwerp net zo urgent te laten voelen als andere duurzame thema’s. „Als je zegt: ‘wij maken de cacaoketen slaafvrij’, dan heb je het gevoel dat je echt iets goeds doet. Terwijl de impact van voedselverspilling minstens zo groot is.”
Als iets hot is, dan is het een samenwerking met de bananenbar, toch?
Laura Hoogland
De samenwerking met de Bananenbar moet voedselverspilling dan ook uit de taboesfeer trekken. „Het is wat minder sexy nog, dus aan ons de taak om voedselverspilling wat hotter te maken. En als iets hot is, dan is het een samenwerking met de bananenbar, toch?”
Lees ook: Bart redde met zijn groothandel 4,4 miljoen kilo voedsel van verspilling: ‘We leveren ook aan Michelinrestaurants’
