Zijn grootvader, Johan Landewé sr., plakte direct na de oorlog de band van de Amerikaanse ‘slee’ van prins Bernhard. De rekening die daarna naar paleis Soestdijk ging, bleef onbetaald. Oma Landewé belde er volgens kleinzoon Wim een paar keer achteraan.
„Toen zei iemand aan de andere kant van de lijn dat gedacht werd dat het voor prins Bernhard was, dus gratis. Daar dacht mijn oma duidelijk anders over. Uiteindelijk kwam het geld, maar ik denk dat er op het paleis sindsdien wel een kruisje achter de naam Landewé staat’, vertelt Wim aan Tubantia.
Familiebedrijf gaat terug naar 1926
Het is een van de vele anekdotes uit het honderd jarige bestaan van Landewé Fietsen in Enschede. De geschiedenis van het achttien werknemers tellende familiebedrijf gaat terug naar 1926, toen de 22-jarige Johan Landewé definitief de textielfabriek achter zich liet. Overdag werkte hij daar lange dagen, ’s nachts sleutelde hij aan fietsen. In de werkplaats bij huis aan de Broekheurnerweg, niet ver van de huidige winkel, begon hij in de crisisjaren een eigen bedrijf dat zou uitgroeien tot een begrip in Enschede.
Johan Landewé sr. begon ook een taxibedrijf, het eerste in Enschede. Maar de koers veranderde toen de volgende generatie zich in 1943 aandiende. Johan Landewé jr. had niets met taxi’s en daarom werd het taxibedrijf in 1948 verkocht.
Lees ook: Zo word je met je bedrijf hofleverancier
Fietsenzaak Landewé als ‘Vespahuis’
Veel oudere Enschedeërs associëren de naam Landewé met het Italiaanse scootermerk Vespa. Jarenlang schalde er in het Diekman Stadion uit de luidsprekers bij wedstrijden van FC Twente: ‘Maak gratis een proefrit bij Vespahuis Landewé’.
In Italië was een vliegtuigfabriek omgevormd tot producent van scooters. De Vespa bleek precies het vervoermiddel waar Nederland behoefte aan had in de jaren 60 en 70: goedkoper dan een auto, sneller dan de fiets. Landewé sprong er snel in en werd een van de grootste Vespadealers van Nederland.
Vader ernstig ziek
Wim Landewé rolde al als 18-jarige de zaak in. Toen zijn vader eind jaren tachtig ernstig ziek werd, kreeg zoon Wim, die nog op de mts zat, de vraag of hij verder wilde met het bedrijf. Zijn vader herstelde gedeeltelijk, werkte nog jaren door en stond twee dagen voor zijn overlijden nog te sleutelen in de werkplaats.
Onder Wim (58) en zijn vrouw Marian (59), die haar baan als verpleegkundige vaarwel zei, kreeg Landewé opnieuw een ander gezicht. De brommers en de benzinepomp verdwenen en de focus kwam volledig op de fiets te liggen.
Dit zijn wel Hofleveranciers
In tegenstelling tot Wim telt ons land vele ondernemers die wel Hofleverancier willen zijn, zo lees je in onze verhalenserie Koninklijk Ondernemerschap. Trotse ondernemers nemen ons mee in hun meer dan 100 jaar oude bedrijf dat het Predicaat Hofleverancier mag dragen.
Fietsplan van ondernemer
Wim Landewé karakteriseert zichzelf niet als ondernemer van het slag dat op de winkel past. Hij is altijd bezig geweest met nieuwe dingen. Toen het fiscaalvriendelijke fietsplan eind jaren negentig een vlucht nam, stond hij met concurrent Jan ten Tusscher aan de basis van de Twentse Samenwerkende Rijwielhandlaren (TSR), een collectief van ongeveer vijftig fietsenhandelaren.
Via die samenwerking konden werknemers jarenlang gebruikmaken van fiscaal gunstige fietsplannen en later ook van fietslease. Volgens Landewé zijn binnen TSR vijftien tot twintig ondernemers zeer actief: samen zouden de aangesloten fietsenmakers via TSR zo’n 24.000 fietsen hebben geleverd
Fietsenwinkel van het jaar
In 2002 werd Landewé ‘Nederlands Fietsenwinkel van het Jaar’, in 2008 lukte dat nog eens. Dit jaar was de winkel voor de derde keer genomineerd voor deze prestigieuze prijs. „Dat heeft nog nooit een andere fietsenwinkel in Nederland gepresteerd”, klinkt het trots.
Roemrucht Raleigh
Een zijpad was in 2003 de herintroductie van het roemruchte Engelse fietsmerk Raleigh. Met zijn broer John had Landewé de licentie van de merknaam gekocht. Doel: het op de markt brengen van een eigen lijn Raleigh-fietsen. Hennie Kuiper werd het boegbeeld.
Maar de productie van onderdelen en de assemblage leverden veel gedoe en stress op. Een jaar later verkochten de broers de Raleigh-licentie door aan de keten Bike Totaal. „Wij zijn bouwers”, zegt Marian. Wim: „We bedenken steeds wat nieuws, anders wordt het saai.”
Franchiseformule Fietscity
Met twee compagnons richtte Wim Landewé in 2007 de franchiseformule Fietscity op, een keten die uitgroeide tot zestien winkels. Zeven daarvan waren van Landewé zelf of hadden een gedeelde eigendomsverhouding; de andere negen waren franchisevestigingen.
Ook Fietscity werd in 2017 verkocht aan Bike Totaal. Zakelijk was het best succesvol, zegt hij, maar thuis begon het te wringen. „We hadden drie opgroeiende kinderen, Marian stond steeds vaker alleen in de winkel, terwijl ik onderweg was tussen filialen, vergaderingen en magazijnen. Het leven werd er niet leuker op.” Nu richten ze zich weer op hun vorig jaar verbouwde winkel en de nevenvestiging in Enschede-Zuid.
Niet muf en stoffig
En de toekomst? Verkopen is voorlopig niet aan de orde, zegt Wim Landewé: „Bedrijven die 100 jaar oud zijn, worden vaak geassocieerd met muf en stoffig. Ons bedrijf behoort, ook na 100 jaar, bij de modernste van Nederland. Onze winkel voelt als onze huiskamer. Veel klanten kennen we persoonlijk. De band met hen gaat vaak verder dan dat we hun fietsenmaker zijn. Ik geloof niet dat ik er gelukkiger van word als ik nu zou stoppen.”
Marian vult aan: „Het is ons gegeven om elke dag samen te mogen werken en dat kunnen we heel goed. Deze winkel is ons leven, het is ons vierde kind, zeg ik wel eens.”
Dit artikel is geschreven door Gerben Kuitert voor Tubantia.
