Blog

Hoe een woordspeling je een flinke boete en grote reputatieschade kan opleveren: zo voorkom je groene misleiding

Jellien Roelofs is legal expert duurzaamheidsclaims. Foto: Dingena Mol
Jellien Roelofs is legal expert duurzaamheidsclaims. Foto: Dingena Mol
Leestijd 4 minuten
Over de expert:
jellien roelofs
Jellien Roelofs
Legal expert duurzaamheidsclaims en oprichter van Lasting Legal
Lees verder onder de advertentie

Deze mkb’ers moeten hun website, verpakkingen en campagnes aanpassen. Dat kost veel geld, tijd en moeite. Hoe zorg jij er als ondernemer voor dat jouw ‘groene’ assortiment niet eindigt in een juridisch mijnenveld?

Lees ook: Holie’s wint rechtszaak met vergelijkende reclame: zo troef jij je concurrenten af met duurzaamheidsclaims

Schrijf je ‘plasticvrij’, dan verwacht je klant 0 procent plastic

Duurzaamheid is voor steeds meer consumenten een belangrijk onderwerp. Deze consumenten doen hun best om producten uit te zoeken die minder belastend zijn voor het milieu, bijvoorbeeld omdat er geen (micro)plastics in zitten. Het probleem van plastic is dat het niet (helemaal) afbreekbaar is en dus blijft rondzwerven. Tegelijkertijd is het een veelgebruikte grondstof voor allerlei producten, waaronder wasmiddel.

Ontwikkel je als ondernemer een duurzamer alternatief, bijvoorbeeld zonder plastic, dan kun je daarmee deze duurzame consument bedienen. Dat moeten de wasstripleveranciers ook gedacht hebben, want zij gingen voluit met hun groene marketing. Om het duurzame karakter van hun innovatieve product duidelijk te maken, presenteerden een aantal aanbieders de wasstrips als ‘milieuvriendelijk’ en ‘plasticvrij’. Dat bleek een schot in de roos en was goed voor een miljoenenomzet.

Het probleem: Waarom PVA ook gewoon plastic is

Maar er kwam ook kritiek: was het niet te mooi om waar te zijn? Uit onderzoek van Trouw blijkt dat er wel degelijk plastic in de wasstrips zit. De Keuringsdienst van Waarde kwam tot dezelfde conclusie na uitgebreid onderzoek naar de samenstelling van de wasstrips: er zit wel degelijk plastic in, namelijk in de vorm van polyvinylalcohol (PVA). Dus echt ‘plasticvrij’ lijkt het niet te zijn.

Waarom claimen de aanbieders dan toch dat de wasstrips wel plasticvrij zijn? In de uitzending van de Keuringsdienst van Waarde zegt een van de fabrikanten dat het een ‘slimme woordspeling’ is: het is technisch gezien wel plastic, maar omdat het oplost tot hele kleine deeltjes valt het niet onder de definitie van ‘microplastic’ in Europese regelgeving. Maar of het nu strikt onder de definitie valt of niet, het blijft slecht afbreekbaar plastic met schadelijke effecten voor de natuur, volgens de Plastic Soup Foundation.

Lees verder onder de advertentie

De uitspraak: de RCC grijpt in

Naast een hoop (negatieve) media-aandacht kwam ook een tik op de vingers van Reclame Code Commissie. De reclamewaakhond vond de term ‘plasticvrij’ misleidend nu blijkt dat er wel degelijk plastic (PVA) in de wasstrips zit. Het gevolg? Een aanbeveling om deze term niet meer te gebruiken. Dat klinkt onschuldig maar dient wel degelijk serieus genomen te worden en betekent dat de fabrikanten deze veelgebruikte marketingclaim overal weg moeten halen. Een misleidende claim kan bovendien ook een boete van de toezichthouder Autoriteit Consument en Markt opleveren.

Die slimme woordspeling bleek dus toch niet zo slim te zijn. Consumenten voelden zich dan ook bedonderd, want ze hadden het juist gekocht omdat ze dachten dat er geen plastic in zat en wilden van het product af. En dat het laatste wat je als ondernemer wil. Hoe zorg je dan dat je je klanten niet kwijtraakt?

Zo voorkom jij reputatieschade en boetes

Als je communiceert over duurzaamheid, zorg dan dat de hele boodschap klopt en dat jouw klant precies begrijpt wat jij met jouw duurzaamheidsclaim bedoelt. Hoe duidelijker je dat formuleert, hoe kleiner de kans op misverstanden. Maar hoe doe je dat?

Wees specifiek

Zeg bijvoorbeeld dat je verpakking van 100 procent gerecycled materiaal is gemaakt, ervan uitgaande dat dit ook daadwerkelijk klopt, en maak duidelijk welk materiaal precies is gerecycled. Dan begrijpt jouw klant wat je bedoelt. Dat is anders wanneer je alleen schrijft ‘gemaakt van gerecycled materiaal’. Gaat het dan om de verpakking, het product of allebei? Hoeveel procent van het materiaal is gerecycled? En om welk gerecycled materiaal gaat het precies? Het maakt nogal verschil of een volledig product van gerecyclede materialen is gemaakt of alleen het kartonnen doosje waarin het zit.

Lees verder onder de advertentie

Check buiten je (bedrijfs)bubbel

Een duurzaamheidsclaim moet niet alleen specifiek maar ook duidelijk en begrijpelijk zijn. Een simpele manier om te onderzoeken of je boodschap duidelijk genoeg is, is om deze eens buiten jouw ‘bubbel’ van jouw bedrijf te testen. Begrijpt een buurman of jouw partner deze boodschap ook zoals hij bedoeld is? Nee? Maak jouw boodschap dan duidelijker. Want ‘30 procent water besparing t.o.v. vorig model’ spreekt voor zich, maar ‘planeetvriendelijk’ niet.

Zoek begeleiding

Communiceren over duurzaamheid is geen business as usual. Daarom heeft toezichthouder ACM een Leidraad Duurzaamheidsclaims opgesteld met tips & tricks voor het maken van goede duurzaamheidsclaims. En kom je er nog steeds niet uit, schakel dan een jurist in om eens te sparren over de mogelijkheden. Zo kun je voorkomen je dat je straks publiekelijk aangepakt wordt wegens greenwashing.

Lees ook: Dit bedrijf heeft ‘duurzame ambities’, maar stoot juist meer CO2 uit: 10.000 euro boete per dag als gevolg

Lees verder onder de advertentie

Delen: