David van Ass investeert waar anderen afhaken: 'Wij stappen in als het fout gaat'

„De verantwoordelijkheid die je voelt voor mensen die jou vertrouwen, is heel erg vergelijkbaar met topsport.” David weet waar hij het over heeft: hij hockeyde op hoog niveau en runt vandaag de dag samen met zijn vader Paul van Ass en partner Ronald Thomas investeringsfonds Mezza. Ze stappen in bij Nederlandse mkb-bedrijven in zwaar weer: bedrijven met grote schulden of liquiditeitsproblemen, organisaties die vastgelopen zijn. Bedrijven die, zonder ingrijpen, failliet gaan.

Leiderschap leer je op het veld

Leiderschap, zo ontdekte David, werkt op het hockeyveld precies hetzelfde als in het bedrijfsleven: begrijpen waar mensen staan, waarom weerstand ontstaat en hoe je iedereen weer samen krijgt. Uit de topsport distilleerde hij vier eigenschappen die hij dagelijks inzet: doorzettingsvermogen, zelfkritiek, zelfvertrouwen en, misschien de meest verrassende voor iemand in de financiële wereld, intuïtie.

„In het spel heb je geen tijd om na te denken. Je neemt die bal aan of niet, vanuit je gevoel, niet vanuit je ratio. Dat vertrouwen op je intuïtie gebruik ik nu ook. Als ik een bedrijf beoordeel, is er soms iets wat ik voel nog voordat de cijfers het bevestigen.”

Prestatie versus resultaat

Hoe houd je het hoofd koel als de druk oploopt? Als een investering tegenvalt en de verantwoordelijkheid zwaar voelt? „In de sport leer je onderscheid te maken tussen prestatie en resultaat”, zegt David. „Prestatie is wat binnen je eigen kunnen ligt. Voor het resultaat ben je afhankelijk van derden. Je kunt je allerbeste wedstrijd spelen en niet winnen. En je kunt een slechte wedstrijd spelen en toch winnen.”

Voor ondernemers die zichzelf blind afrekenen op omzetcijfers is dit een ongemakkelijke, maar misschien ook bevrijdende gedachte. David zelf houdt het simpel: „Als ik er alles aan heb gedaan, alles gegeven heb, en het lukt niet, dan is dat een resultante. Daar zit mijn eigen moraliteit in. Niet in het cijfer.”

Instappen als het moeilijk is

Mezza is geen doorsnee investeringsfonds. Waar de meeste investeerders op zoek zijn naar bedrijven die al goed draaien, zoekt het drietal bewust de andere kant op. „Als ze ons bellen, gaat het altijd slecht. Dat is de definitie. Verlies, weinig liquiditeit, grote schulden, een organisatie die vastloopt. Soms een ondernemer die uitgeblust is.”

Maar instappen betekent niet overnemen. Het betekent naast de ondernemer gaan staan, als partner. „Ondernemers zijn vaak heel goed in commercie, in techniek, in het contact met leveranciers. Dat moeten ze vooral blijven doen. Wat wij brengen is structuur, financieel inzicht en organisatiekracht. Dat nemen wij in de operatie over. En in het eerste jaar zijn we daar super intensief bij betrokken. Dat is iets wat niet elke investeerder op die manier doet.”

Het systeem is sterker dan het individu

Het doel is helder: binnen een jaar moet een bedrijf weer op gezond niveau staan. Neem het e-commercebedrijf dat keihard groeide maar door een gebrek aan structuur in liquiditeitsproblemen belandde. Met aan het roer wel jonge, ambitieuze ondernemers met energie en drive. „Dat is het eerste wat we beoordelen: is er nog iets om mee te werken? Want als het systeem al volledig is afgebrokkeld, kun je als investeerder niets meer.”

Een les die David aan den lijve heeft ondervonden. HGC, een van de oudste hockeyclubs van Nederland, dreigde voor het eerst in haar geschiedenis te degraderen uit de Hoofdklasse. David werd gevraagd als interim-coach voor de laatste zeven wedstrijden. Maar het lukte hem niet. „De spelers, daar kregen we nog heel wat voor elkaar. Maar er zat een heel ecosysteem omheen. De structuur van de club, de cultuur, alles wat zich al jaren had opgebouwd. Zeven wedstrijden was te kort om dat te keren.”

Die ervaring kleurt direct hoe hij naar bedrijven kijkt. „Als we ergens instappen, kijken we niet alleen naar de balans. We kijken naar de mensen, de cultuur, de manier waarop afdelingen samenwerken, of juist niét samenwerken. Een coach kan de strategie op een bord tekenen, maar spelers gaan daardoor niet automatisch bewegen. Het gaat erom mensen in beweging te krijgen. Daar zit het echte leiderschap.”

Vooruitkijken in seizoenen

Mezza werkt met fondsen met een afgebakende looptijd. Recent ging een nieuw fonds live. Dat staat centraal, de rest komt daarna. „Wat je in de sport hebt, en in het bedrijfsleven zelden, is een duidelijk einde. Je start het seizoen op nul punten. Aan het eind weet je wie er kampioen is en wie er degradeert. En dan begin je opnieuw. In het bedrijfsleven kan een cyclus jaren doorgaan zonder dat iemand definieert wanneer iets een succes is, en wanneer niet.”

Mezza definieert die grens wél. Ze noemen het de gouden medaille: een concrete winst die ze willen behalen, maar ook de zachtere maatstaf dat mensen in een bedrijf samen een oprechte polonaise willen dansen op de volgende kerstborrel. „Als dat lukt, als er écht iets veranderd is in hoe mensen met elkaar werken, dan weten we dat we iets hebben bereikt.”

De persoonlijke gouden medaille

Voor David zit de echte drijfveer dieper dan rendement of groeicijfers. „Ik vind het leuk om de brug te bouwen tussen rendementzoekend vermogen en het mkb. Als het me lukt om investeerders tevreden te stellen én de bedrijven beter achter te laten dan ik ze aantrof, dan heb ik die brug kunnen bouwen. Dan heb ik mijn persoonlijke gouden medaille behaald.”