Van tochtgat tot trekpleister: The Mall trekt 15 miljoen bezoekers per jaar – ‘Dit is Champions League’

Geen New Yorker, Zara, Lego of Polo Ralph Lauren, maar een V&D, Blokker, een ‘versstraatje’ met een groenteboer, slager en poelier. Waar de Mall of the Netherlands bekend staat als het grootste, overdekte winkelcentrum van Nederland, werd voorloper Leidsenhage in de eerste jaren op winderige dagen voornamelijk een tochtgat genoemd, schrijft het AD.

Het winkelcentrum werd in de jaren 90 overdekt en diende jarenlang de buurt voor de dagelijkse boodschappen. Toen was Leidsenhage niet weg te denken, maar tegenwoordig is het haast niet meer voor te stellen dat er geen Mall of the Netherlands in Leidschendam zit.

Lees ook: 15 miljoen bezoekers, luxe en strakke regie: Westfield Mall blijft populair

Mall of the Netherlands redder van winkelgebied

De naam van dat gloednieuwe winkelcentrum en de bijhorende plannen hoorde Henk Middendorp rond 2010 voor het eerst. Hij is een van de ‘originele’ ondernemers in de Mall en opende in 1983 al zijn groentezaak in Leidsenhage. „Ik vond het eigenlijk wel leuk klinken. Leidsenhage was toen alweer aan vernieuwing toe. En de plannen klonken groots.”

Ook René Bogaart - net als Middendorp al ondernemer in het voormalige Leidsenhage - zag het positief in. „Maar er waren destijds best wat mensen sceptisch. Ik ben een ondernemer pur sang en zie overal kansen.”

Volgens Bogaart moest er gewoon wat gebeuren met Leidsenhage. „Echt, als er niets was veranderd, zou dat winkelcentrum hetzelfde lot hebben gehad als de Bogaard (een noodlijdend winkelcentrum in Rijswijk, red.). Die manier van winkelen is gewoon niet de toekomst. Ik heb altijd gezegd dat de Mall de redding is geweest. En dat doe ik nog steeds.”

Luxe uitstraling

Het grootste winkelcentrum van Nederland, in handen van Unibail-Rodamco- Westfield, staat tegenwoordig vooral bekend om zijn luxe uitstraling en trekt miljoenen bezoekers uit heel het land. General manager Erica van Delft kijkt dan ook ook tevreden terug op de afgelopen vijf jaar. Volgens haar staat Leidschendam ook internationaal in hoog aanzien.

Binnen vijf jaar groeide het aantal bezoekers naar vijftien miljoen per jaar, drie keer zoveel als de Efteling. Het is dan ook een van de grootste attracties van Nederland. „Dit is een hele succesvolle Mall, daar mogen we best trots op zijn’’, zegt Van Delft. „Het is een voorbeeld voor andere winkelcentra in de wereld.’’

Unibail-Rodamco-Westfield heeft wat dat betreft veel geleerd van ervaringen met andere Malls in Scandinavië en Groot-Brittannië. „We leren veel van elkaar. We zijn hier ook continu met het team bezig om te innoveren’’, vertelt Van Delft. Volgens haar is dat ook nodig om ‘top of mind te blijven’. Mensen moeten als het aan haar ligt als eerste aan de Mall denken bij een leuk dagje uit.

De formule is een groot succes gebleken. Maar om aantrekkelijk te blijven voor al die bezoekers moet de Mall wel continue vernieuwen, legt ze uit. Die veranderingen zijn onderdeel van het grote succes weet Van Delft. Omdat het aanbod geregeld verandert, blijven mensen komen.

„We hebben hier de grote merken die je elders hebt, maar we hebben ook vaak iets nieuws en anders dan de rest.’’ Merken die bijvoorbeeld populair zijn in het buitenland, maar in Nederland nog niet bekend zijn. „Eigenlijk willen we dat als bezoekers weg gaan, ze altijd denken: ik ben benieuwd wat ze over een paar maanden hebben.’’

Geen grote keten maar het ‘versstraatje’

Hoe anders was dat nog in de tijd van Leidsenhage. De zaak van groenteboer Henk Middendorp - naar wie het eetgedeelte in de Mall werd vernoemd als waardering voor zijn historie met de plek - zat in wat volgens hem in de volksmond het versstraatje heette. „Eigenlijk een beetje net als hier nu”, zegt hij.

Het is dezelfde plek waar hij René Bogaart als kind leerde kennen. De ondernemer die inmiddels meerdere zaken binnen en buiten de Mall heeft én een eigen realityserie met zijn gezin, verhuisde op zijn 14de naar Leidschendam toen zijn ouders hun hotel in Amsterdam verkochten.

Zijn vader zocht een jaar lang naar een nieuwe plek om een onderneming te beginnen. „Op een dag kwam hij thuis en zei: we gaan naar Leidschendam.” Bogaart glimlacht als hij terugdenkt aan dat moment. „In die tijd had je geen internet, maar een telefoon aan een touwtje. Ik was natuurlijk van 020. Het duurde een paar uur voor ik ontdekte dat Leidschendam 070 was.” Hij schudt zijn hoofd. „Ik vond het vreselijk.”

Maar het plan ging door. Zijn ouders kochten het Leidsche Pleintje, naast het Versstraatje waar Bogaart zag hoe groenteboer Henk Middendorp iedere ochtend zijn kratten uitstalde. „Dat was wel leuk van die plek en die periode”, zegt Bogaart grijnzend. „Je had heel veel contact met andere ondernemers. Nu heb je hier vooral grote ketens. Dat is wel jammer.”

Polo Ralph Lauren, Dyson en meer

De afgelopen jaren zijn er een hoop merken bijgekomen in de Mall. Polo Ralph Lauren, het duurzame merk Labfresh, het Zweedse merk Arket en het onlinemerk L’oye. Maar ook Dyson, die eerder alleen een pop-up had in het winkelcentrum, heeft nu een eigen grote winkel.

En binnenkort opent er wéér een nieuwe flagshipstore in de Mall. Ook in het Eettheater op de eerste verdieping zijn er het afgelopen jaar nieuwe horecagelegenheden bijgekomen, zoals het Libanees restaurant Ali’s, het Japanse Takomi, Dadawan, Sojubar en Delifrance.

Andere merken, met veel omzet, groeiden door naar een groter winkelpand. Zo kregen Ici Paris, Douglas, Rituals en Adidas meer vierkante meters. Sowieso vragen steeds meer ondernemers naar grotere ruimtes in de Mall. Van Delft probeert daar waar mogelijk mee te helpen. „Wij gaan altijd het gesprek aan met de ondernemers en proberen daarbij ook out of the box te denken. Voor ons is niets in beton gegoten’’, aldus de general manager Van Delft.

Landelijke keten failliet

Niet alle ondernemers redden het in de Mall, maar dat hoort volgens haar nou eenmaal bij ondernemen. Van Delft zegt er alles aan te doen om iedereen te adviseren, maar soms slaat een product gewoon niet aan of gaat een landelijke keten failliet, vertelt ze. „Aan dat laatste kunnen wij niks doen.’’

Het vertrek of faillissement van zaken heeft tot nu toe weinig gevolgen gehad voor de bezetting in het winkelcentrum. Van leegstand is geen sprake in de Mall. Zo nu en dan staan er even een paar ruimtes leeg, maar die worden snel weer ingenomen door nieuwe huurders. Wat dat betreft is er altijd meer vraag naar ruimte dan aanbod, aldus Van Delft.

De zaken van Bogaart en Middendorp zijn nog een van de weinigen die de overgang van Leidsenhage naar de Mall overleefden. „Er zijn een hoop bedrijven afgevallen”, ziet Bogaart. „Maar de Mall is ook de Champions League. Je overleeft het niet als je niet goed genoeg bent. Henk Middendorp noem ik altijd de groentejuwelier. Je betaalt misschien een euro meer, maar dan krijg je écht kwaliteit. En hij is een icoon, niet zomaar een groenteman. Dat is zijn kracht.”

Beter af in Leidsenhage

Sinds de opening van de Mall trekt het winkelcentrum geregeld zo veel bezoekers dat op sommige dagen verkeersregelaars ingezet moeten worden. Goede zaken, zou je denken, maar dat is niet altijd zo, zien de ondernemers. „De bezoekers komen om te winkelen, niet om boodschappen te doen”, merkt Middendorp. „Daarvoor moet je het echt van de buurt hebben.”

Ook Bogaart is wat dat betreft sceptisch. „Nu is het natuurlijk ontzettend druk, omdat we elke woensdagavond op televisie te zien zijn. Maar eigenlijk was ik in Leidsenhage beter af dan nu. Bezoekers winkelen in de Mall en eten en drinken daar wat. Ik zit er het dichtste bij qua horeca, maar eigenlijk ook nog net te ver er vanaf.”

Bogaart snapt frustratie over verkeer

Toch zien beiden de komst als een zegen voor Leidschendam. „Leidsenhage had het nooit kunnen overleven”, meent Bogaart. Middendorp vindt het tweestrijdig. „Er zijn natuurlijk een hoop mensen die overlast ervaren door het verkeer. Maar er zijn er ook genoeg die het geweldig vinden. Ik woon zelf vlakbij en loop zo even naar binnen als ik wat nodig heb.”

Bogaart snapt de frustratie rondom het verkeer: „Dat moet wel opgelost worden. Maar ik hoop in ieder geval dat de Mall blijft meebewegen. Dat er wordt nagedacht over de behoefte van de consument. Dan zal het in de komende jaren nog meer zijn plek verdienen. Ik denk dat de Mall het beste is wat ons kon overkomen.”

Ook bij Westfield wordt druk nagedacht over oplossingen voor de verkeers- en parkeerproblemen. Het bedrijf heeft inmiddels een aanvraag bij de gemeente liggen om betaald parkeren in te voeren op de parkeerterreinen van de Mall. Nu parkeren nog veel automobilisten daar hun auto, terwijl ze helemaal niet in de Mall moeten zijn. Dat gaat als het aan Van Delft ligt veranderen.

De W van Westfield

„Door betaald parkeren in te voeren, willen wij ervoor zorgen dat langparkeerders andere keuzes maken zodat er voldoende plek is voor bezoekers die wel geld komen uitgeven.’’ Overigens hoeven bezoekers van de Mall zich volgens haar geen zorgen te maken over hoge parkeerkosten. Voor bezoekers blijft het de eerste twee uur vrij parkeren.

Het vijfjarig bestaan van het nieuwe winkelcentrum in Leidschendam is afgelopen weekend groots gevierd. Midden in de Mall kwam ook een hele grote W te staan van Westfield. Bezoekers konden daar hun wensen ophangen, zoals trouwen op Central Plaza. Van Delft: „Elke maand gaan we zo’n wens van iemand laten uitkomen.’’

Dit artikel is geschreven door Christy Hondersen Ilah Rubio voor het AD.

Lees ook: Winkelcentra landelijk in zwaar weer, maar Mall of the Netherlands breekt ‘alle records’