Chantal Korteweg (Code-V) reageert op Kees de Jong: niet vrouwelijke ondernemers, maar financiers moeten opstaan
In zijn recente expertblog beschrijft Kees de Jong, medeoprichter van nlgroeit, hoe Tijs Verwest (Tiësto) duizenden jongeren liet geloven dat zij headliner konden worden. Zo’n voorbeeld zoekt hij ook voor vrouwelijke ondernemers. Iemand die zo zichtbaar en succesvol is dat andere vrouwen denken: ‘Als zij het kan, kan ik het ook.’ Uiteindelijk zoekt Kees de belangrijkste verklaring bij vrouwen zelf. Daarmee legt hij de verantwoordelijkheid op de verkeerde plek, stelt Chantal Korteweg, directeur van Code-V.
Ook Kees de Jong ziet dat vrouwen het lastiger hebben. En wie zichzelf nooit terugziet op het podium, in ondernemerslijstjes of aan de investeringstafel, krijgt al snel de boodschap dat deze wereld niet voor haar is weggelegd. Kees noemt de moeilijkere toegang tot financiering, het gebrek aan een sterk netwerk en de kinderopvang. Maar uiteindelijk zoekt hij de belangrijkste verklaring bij de vrouwen zelf. Mannen overschatten zichzelf en starten gewoon, terwijl vrouwen langer twijfelen en banger zijn om te falen. Op basis hiervan luidt zijn oproep: ‘Ondernemersvrouwen van Nederland, sta op!’
Daarmee legt hij de verantwoordelijkheid op de verkeerde plek. De weg naar kapitaal is voor vrouwen minder zichtbaar en toegankelijk. Wie dat terugbrengt tot zelfvertrouwen, maakt van een systeemkwestie een karakterkwestie.
Lees ook: Nederland scoort slechter dan Chili en Saoedi-Arabië: Kees de Jong doet oproep aan vrouwelijke ondernemers
Aan ambitie ontbreekt het niet
Code-V is een publiek-private alliantie van meer dan 130 partijen, van financiers en ministeries tot ondernemersnetwerken en adviseurs. We spreken wekelijks vrouwen die een bedrijf bouwen: van een espressobar in een voormalig bankkantoor tot een startup die textielverf van zeewier maakt en een AI-platform voor gepersonaliseerde zorg. Wat ze tegenkomen, is onduidelijkheid. Bij welke financier moet je zijn? Wanneer? En voor welk soort geld? Een van hen vertelde ons dat haar financiering grotendeels rondkwam dankzij een warme introductie. Dat is geen uitzondering. Kapitaal volgt de kwaliteit van een plan, maar net zo goed bestaande relaties.
De kloof ontstaat voor de aanvraag
Uit het nieuwste Code-V Data Report, gebaseerd op gegevens van vijftig financiers, blijkt waar het spaak loopt. Van de ondernemers in Nederland is 36,7 procent vrouw. Toch vraagt slechts 8,6 procent van de vrouwelijke ondernemers financiering aan, tegenover 13,2 procent van de overige ondernemers.
Wie eenmaal een aanvraag indient, krijgt bij de meeste financiers ongeveer even vaak financiering als andere ondernemers, al ontvangen vrouwen gemiddeld een lager bedrag. Uiteindelijk ging 26,2 procent van de toegekende financiering naar vrouwen. Niet ieder bedrijf heeft extern kapitaal nodig, en sommige ondernemers kiezen bewust voor groei vanuit eigen inkomsten. Maar ‘ze willen het blijkbaar niet’ is een te makkelijke conclusie. De vraag is wat er gebeurt voordat een ondernemer bij een financier aan tafel zit. Wie die tafel niet bereikt, kan ook niet worden gefinancierd.
Kapitaal volgt nog te vaak het netwerk
En dat vermeende gebrek aan zelfvertrouwen? Uit het nieuwe rapport van de Global Entrepreneurship Monitor blijkt dat vrouwen wereldwijd ongeveer 40 procent van de nieuwe bedrijven met groeipotentie leiden. Aan durf om te beginnen ontbreekt het dus niet. Het gaat mis als die bedrijven moeten doorgroeien: dan zakt het aandeel vrouwen sterk. Ondertussen gaat zo’n 70 procent van het informele kapitaal naar mannen. De eerste aanbeveling van de onderzoekers: meet wat ertoe doet.
Volgens berekeningen van ABN AMRO en McKinsey kan het Nederland potentieel 139 miljard euro aan extra bruto toegevoegde waarde opleveren als meer vrouwen een bedrijf kunnen starten en opschalen. Het kabinet heeft in het coalitieakkoord als doel gesteld dat vrouwelijke ondernemers in 2030 relatief net zoveel financiering ophalen als mannen. Dat lukt niet door de verantwoordelijkheid opnieuw bij vrouwen neer te leggen.
Kijk naar de route, niet alleen naar de uitkomst
Natuurlijk moeten ondernemers zich ook zelf verdiepen in financiering. Maar als een grote groep de deur niet vindt, moet de sector zich afvragen of de route wel duidelijk genoeg is. Zolang financiers alleen meten wie een aanvraag indient en wie geld krijgt, blijven de ondernemers die eerder afhaken buiten beeld. Code‑V onderzoekt daarom wat er vóór die aanvraag gebeurt. Ook ontwikkelde Code‑V de Funding Readiness Check, waarmee ondernemers in een paar minuten zien welke financiering en financiers bij hun bedrijf passen.
Maar een tool verandert het systeem niet. Banken, investeerders, overheden en adviseurs moeten zichzelf een paar ongemakkelijke vragen stellen. Wie bereikt onze communicatie eigenlijk? Via welke netwerken komen ondernemers binnen? Op welk moment verdwijnen vrouwen uit het proces? En bevoordelen onze criteria onbedoeld bepaalde groepen?
Datzelfde geldt voor de organisatoren van ondernemersprijzen, groeilijsten en evenementen. Wie steeds dezelfde oproep doet en steeds dezelfde groep mist, lost dat niet op door harder te roepen.
Dus ja, laten we vrouwelijke ondernemers zichtbaarder maken, hun successen vieren en zorgen dat de volgende generatie meer voorbeelden heeft. Maar laten we vrouwen niet opnieuw vertellen dat ze meer lef moeten tonen. Ze staan al. Nu de financiers nog.
