In een poll van De Ondernemer, ingevuld door 250 LinkedIn-gebruikers, werd het mkb gevraagd hoe ver hun organisatie is in het toepassen van AI. 65% gaf aan AI dagelijks te gebruiken, tegenover 9% die er niets mee doet. Daarnaast gaf 18% te kennen te experimenteren en onderzoekt 10% momenteel de kansen.
Volgens Linda Rikkerink, VP Marketing SME bij KPN, is de praktijk weerbarstiger. “Ik zou willen dat ik veel mkb-bedrijven met AI zag experimenteren, maar de werkelijkheid is dat dat nog niet het geval is. Wat ik vooral zie, is dat veel ondernemingen blijven hangen in een versnipperd gebruik van met name Large Language Models als ChatGPT.”
Geïntegreerde toepassingen en systemen
Ondertussen staat de volgende fase volgens Rikkerink al voor de deur. AI ontwikkelt zich razendsnel richting meer geïntegreerde toepassingen waarbij systemen steeds meer werk uit handen nemen en processen aan elkaar verbinden. Van losse tools naar slimme platformen die complete bedrijven ondersteunen.
“Het verschilt natuurlijk per branche wat er de komende jaren gaat veranderen, maar overkoepelend zal alles veel gestructureerder worden,” zegt Rikkerink. “Repetitieve taken zoals administratie, facturatie en klantbeheer zullen worden overgenomen. Zeker binnen het mkb, waar nu nog veel processen los van elkaar bestaan, gaat dat echt veranderen. De bedrijfsvoering wordt veel meer digitaal en samenhangend.”
Clair van Swelm, expert nieuwe technologie bij KPN, vult aan: “AI zal in de toekomst niet op zichzelf staan, maar onderdeel zijn van een hele workflow. Denk aan cloudomgevingen waarin vergaderingen automatisch worden samengevat, acties worden herkend en direct worden opgevolgd, of IoT-systemen die realtime data leveren waar AI vervolgens voorspellingen op maakt.”
Volgens Van Swelm verandert met dit alles absoluut de manier van werken binnen bedrijven. “Niet zozeer omdat banen direct verdwijnen, maar doordat taken verschuiven. Repetitief werk wordt geautomatiseerd, waardoor er juist meer ruimte ontstaat voor creativiteit, klantcontact en besluitvorming. Dat is waar mensen het verschil gaan maken.”
De risico’s van achterblijven
En wat betekent het als je als ondernemer nu niet meebeweegt? Daar zijn de experts het over eens: “Dan mis je uiteindelijk de boot”, zegt Rikkerink. “Aan de ene kant op het gebied van concurrentie. Je zult worden ingehaald door bedrijven die sneller en goedkoper kunnen werken omdat processen slimmer zijn ingericht. Aan de andere kant voldoe je op een gegeven moment ook niet meer aan de standaard die klanten verwachten, zoals directe service, snelle reacties en 24/7 beschikbaarheid.”
Van Swelm noemt ook het veiligheidsrisico. “Wie geen duidelijke strategie voert, krijgt te maken met medewerkers die zelf met AI aan de gang gaan. Het grootste risico van deze zogeheten shadow-AI, is het lekken van data, maar ook inconsistentie in antwoorden richting klanten, het verlies van regie en compliance, en het maken van onbetrouwbare beslissingen op basis van verkeerde input.”
Pak die voorsprong
Los van de bovenstaande risico’s wordt AI simpelweg de standaard, vervolgt Van Swelm. “AI wordt steeds meer de basis van hoe bedrijven gaan werken. Als je nu niet begint met leren en experimenteren, loop je straks niet alleen achter in technologie, maar ook in kennis en vaardigheden binnen je organisatie.”
Volgens haar ligt daar ook meteen de grootste kans voor het mkb. “Bedrijven die AI nu oppakken, hebben echt een voorsprong. Niet omdat het alles overneemt, maar omdat het werk slimmer wordt ingericht. Uiteindelijk gaat het erom dat je als ondernemer meer tijd overhoudt voor datgene waar je écht waarde toevoegt.”
Als voorbeeld noemt Van Swelm een installatiebedrijf met vijftig monteurs. “Als je daar de hele keten laat structureren door AI - van de planning en andere afspraken, tot externe communicatie en facturatie achteraf - dan maak je een enorme slag qua tijdswinst.”
Zo ben je klaar voor morgen
Helder, maar: waar start je als mkb’er in het enorme oerwoud aan AI-opties? Rikkerink: “AI moet geen los experiment zijn, maar onderdeel van je hele organisatie. Als je er echt waarde uit wilt halen, moet je strategie breed gedragen worden binnen je bedrijf. Het moet dus echt beginnen bij de leidinggevenden.”
De eerste stap voor hen ligt volgens haar bij kennis en bewustwording. “Als leiding moet je begrijpen wat AI is, wat het kan en wat het betekent voor je organisatie. Welke processen kunnen efficiënter? En op welke vlakken wordt nu de meeste winst behaald? Dat zijn de plekken waar je AI moet gaan inzetten. Daarna volgt de basis: data en processen op orde brengen. “Als je data niet goed gestructureerd is, gaat AI je ook niet helpen.”
Van Swelm vult aan: “Het is ook ontzettend belangrijk om je team in het proces mee te nemen. Uiteindelijk moeten zij het doen. Verdiep je dus niet alleen zelf in AI, maar tip je medewerkers ook bepaalde podcasts, e-books en geef ze ruimte om te experimenteren, workshops te volgen en kennis op te doen.” Rikkerink: “En kijk en bespreek wat concullega’s doen. Je hoeft het wiel niet alleen uit te vinden.”
Samen klaar voor de toekomst
Volgens beide experts zit de belangrijkste stap voor het mkb dus niet direct in de technologie zelf, maar in de aanpak: gestructureerd, stap voor stap en samen. Kom je er zelf toch niet uit? Dan kun je altijd aankloppen bij KPN. Zij helpen mkb’ers met advies, tools en begeleiding om AI niet alleen te begrijpen, maar ook daadwerkelijk toe te passen in de praktijk. Zo begin je vandaag nog met slimmer werken richting de toekomst.
