Mkb houdt hand op de knip en investeert nog maar 1 procent van de omzet: ‘Dit betekent stilstand’

De SRA analyseerde voor Branches in Zicht 2026 ruim 7000 jaarrekeningen van mkb-bedrijven met minstens twee mensen in dienst. Daaruit blijkt dat ondernemers minder geld leenden voor investeringen en meer geld achter de hand hielden. Hun financiële buffer groeide naar 56,5 procent. Sinds 2022 daalden de investeringen elk jaar met ongeveer één procentpunt, tot nog maar 1 procent van de omzet in 2025. Volgens SRA wijst dat op voorzichtigheid en uitstel van investeringen.

Dat is niet zomaar een dipje. „Dit is het tweede jaar op rij dat de winstgroei stagneert rond 3 procent”, schrijft SRA-bestuurslid Pieter van der Kwaak in het voorwoord. „Tot en met de coronaperiode was de winststijging gemiddeld twee keer zo hoog als de omzetstijging, in 2025 is dat ongeveer omgekeerd.” Sinds de start van het onderzoek in 2014 groeide de winst in het mkb gemiddeld met 17 procent per jaar. Daarbij steekt 2025 schril af. „Over 2025 zien we een magere winstgroei ten opzichte van de omzet, waardoor er steeds minder geld overblijft voor investeringen”, zegt Van der Kwaak hierover tegen het ANP.

De omzet van het mkb steeg in 2025 met 6,4 procent, maar onderaan de streep bleef daar veel minder van over: de winst groeide met 3,4 procent. Hogere prijzen verklaarden een flink deel van de omzetgroei; de inflatie bedroeg 3,3 procent.

Lees ook: Minder regels, meer investeringsruimte? Dit staat er écht in het coalitieakkoord

Personeelskosten en inkoop

Voor veel ondernemers pakte het jaar zelfs negatief uit. Bij één op de drie bedrijven daalde de omzet en de helft zag de winst teruglopen. Bij bijna één op de vier bedrijven halveerde de winst zelfs. Vooral de kleinste bedrijven hadden het moeilijk: 51,7 procent van de microbedrijven boekte minder winst.

De personeelskosten stegen met 8,5 procent en de inkoopkosten met 6,1 procent. Samen vreten die twee posten driekwart van de omzet op. Bouw, horeca en detailhandel voelden dat het hardst: daar kromp de winst met respectievelijk 11,2, 4,8 en 2,7 procent. Industrie en specialistische zakelijke diensten deden het juist beter, met winstgroei van 13,3 en 15,5 procent.

Van der Kwaak wijst ook naar de overheid. Regels veranderen volgens hem te vaak, waardoor ondernemers investeringen uitstellen. Wie bijvoorbeeld wil verduurzamen of overstappen op elektrisch vervoer, weet daardoor niet waar hij aan toe is. „Dat betekent stilstand in plaats van groei. En dat terwijl het mkb voor grote opgaven staat en innovatie daarvoor essentieel is.”

Lees ook: Mkb’er stopt met verduurzamen: ‘Milieuvriendelijke investeringen verdienen zichzelf niet terug’