Het IMK heeft bij een eerste groep van honderd regelingen geanalyseerd of deze ondernemers vooruithelpen of juist belemmeren. Slechts 15 procent daarvan, zoals de startersaftrek en mkb-winstvrijstelling, kan volgens deze praktijkanalyse in de huidige vorm blijven bestaan. Ruim de helft van de regelingen, 54 procent, moet worden versimpeld. Voorbeelden zijn de werkkostenregeling en de milieu-investeringsaftrek.
Lees ook: Geen 500 maar 403 regels minder voor de zomer, toch is EZ-minister Herbert tevreden
Eerste periodieke RegelIndex IMK
Het is de eerste periodieke RegelIndex die het instituut publiceert, verduidelijkt IMK-directeur Michiel Hordijk aan De Ondernemer. „Toen de voormalige minister van Economische Zaken Vincent Karremans vorig jaar zei dat hij 500 verschillende regels ging schrappen, dacht ik bij mezelf: oké, 500 regels: dat is maar een getal. Ik kwam erachter dat er wel 5000 regels zijn. Maar wie kent al die 5000 regels nu eigenlijk? Daarom zijn we gestart met het elke dag presenteren van één regel op LinkedIn. Daarbij hebben we steeds geprobeerd duidelijk te maken wat we bij die regel zagen vanuit ons levensvatbaarheidsonderzoek en wat we hoorden van ondernemers. Waar zit die regeldruk?’’
“Die Tozo was hartstikke goed geregeld. Een aanvraag kon eenvoudig worden ingevuld en het was snel duidelijk of je aan de voorwaarden voldeed.”
Michiel Hordijk IMK
„We zijn niet gaan focussen op het verminderen van de regels. Wel op wat ondernemers stoort aan de regels die we op LinkedIn hebben geplaatst. En op hoe het anders kan. Op die manier zijn we tot een eerste serie van honderd regels gekomen’’, aldus Hordijk.
„Waar ik van schrik is hoe je als ondernemer dagelijks over al die regels heen stapt. Enkele voorbeelden: wanneer je personeel in dienst neemt, moet je CBS-statistieken invullen. Op het moment dat je als bv een subsidie aanvraagt, moet je eHerkenning hebben. Een heel belangrijke regel waar snel iets mee moet gebeuren: de loondoorbetalingsverplichting wanneer je een zieke werknemer hebt.’’
Bij de Tozo-regeling kon het wel
Toch kan het ook anders, zo is in het recente verleden gebleken. Hordijk: „Kijk naar de Tozo-regeling (de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers, een financiële noodsteunmaatregel voor zelfstandig ondernemers en zzp’ers die in de problemen kwamen door de coronacrisis, red.). Die Tozo was hartstikke goed geregeld. Een aanvraag kon eenvoudig worden ingevuld en het was snel duidelijk of je aan de voorwaarden voldeed. Gemeenten konden de regeling zeer snel implementeren, ieder op hun eigen wijze. Natuurlijk, onder druk wordt alles vloeibaar, maar heldere en relatief eenvoudig implementeerbare regelgeving is mogelijk.’’
De andere kant van de medaille? De IMK-directeur haalt de schuldenproblematiek aan. „De regels daaromtrent zijn vele malen onbekender. Ondernemers weten vaak niet de juiste dienstverlening te vinden om aan de regels te voldoen. Voor particulieren is het beter geregeld. Voor het vinden van de juiste hulp klopt de ondernemer meestal aan bij de boekhouder. Maar die heeft er eigenlijk geen tijd voor. Die is liever bezig met echte adviesvragen waar hij de ondernemer verder mee kan helpen.’’
Lees ook: Ondernemers geven kabinet-Jetten een dikke onvoldoende: ‘Geen sprake van stabiel beleid’
Vereenvoudiging van regelgeving is mogelijk
Volgens Hordijk is het zaak dat de RegelIndex een aanleiding is om het met elkaar over deze regeldruk te hebben. ,,En een aanleiding om beter naar elkaar te luisteren. Zodat de uitvoerders van die regels, van de wet, openstaan voor wijzigingen die vandaag de dag steeds beter mogelijk zijn. Dankzij verschillende software en data kan heel veel overlapping in de regelgeving worden voorkomen. Niet direct, want je zit met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Maar ook aan dat drukpunt kan de overheid iets doen. Je helpt de ondernemer er enorm mee.’’
IMK blijft volgens de directeur doorgaan met het onderzoeken van het effect van de regeldruk op ondernemers. „We hebben contact met het ministerie van Economische Zaken dat kijkt welke van de 500 regels veranderd kan worden. Daarnaast kijken we naar de brancheverenigingen, de keuringsinstituten, de Belastingdienst of het UWV om juist daar ook duidelijk te maken waar we zien dat het anders kan.’’
Lees ook: Nieuwe loonregels vragen meer papierwerk van ondernemers: ‘Dit is onnodige regeldruk’
Steeds meer ondernemers onder bestaansminimum
Vandaag kwam ook een ander belangrijk onderzoek omtrent de druk op ondernemers naar buiten: de Kleinbedrijf Index, een periodiek panelonderzoek onder bedrijven met maximaal vijftig werknemers. Daaruit blijkt dat het kleinbedrijf al drie jaar op rij de nettowinstmarges ziet slinken. Van een kwart komt het inkomen zelfs onder bijstandsniveau uit. Het effect is dramatisch: een op de twee ondernemers in het kleinbedrijf verdient minder dan het minimumloon. Hierdoor is er voor deze groep geen financiële ruimte om te investeren.
“De aandacht die de huidige minister van Economische Zaken geeft is nog steeds hetzelfde als voorheen”
Michiel Hordijk IMK
Hordijk: „Er komt een nieuwe wet, de proactieve dienstverlening. De wet houdt in dat op het moment dat er wordt geconstateerd dat een ondernemer onder het bestaansminimum leeft, hij of zij wordt gewezen op de eventuele hulp die er is. Denk aan eventuele toeslagen die er zijn. Maar wat gebeurt er? Die wet wordt waarschijnlijk alleen voor de burgers opengesteld. Niet voor eenmanszaken, vof’s en zzp’ers. Dat is toch waanzin? Het kan volgens de wetmakers niet omdat het lastig te bepalen is wat een ondernemer met geldproblemen kan doen. Daar hebben we onder andere de Stichting 155 voor. Daar wijzen we onder meer de Belastingdienst en de mkb-commissie op. Want er zijn oplossingen voor ondernemers die onder het bestaansminimum leven. Maar dan moet er wel iets gebeuren.’’
Ziet Michiel Hordijk al positieve bewegingen vanuit het nog jonge kabinet-Jetten als het gaat om het verminderen van de regeldruk? „Nee, ik heb nog niets voorbij zien komen. Wat er is opgepakt waren de al lopende zaken. De aandacht die de huidige minister van Economische Zaken (Heleen Herbert van het CDA, red.) geeft is nog steeds hetzelfde als voorheen. Maar laten we vooropstellen dat de verdere aandacht die er is rondom deze problematiek alleen maar goed is. Dat zie ik als positief.’’
