Bijna driekwart van de ondervraagde ondernemers is ontevreden over het kabinet, dat nog geen vier maanden aan het werk is, zo blijkt uit een peiling van Ipsos I&O in opdracht van het FD. Daarmee scoort het kabinet-Jetten bij ondernemers een stuk slechter dan het kabinet-Schoof en Rutte IV na een vergelijkbare periode. Als rapportcijfer krijgt het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA een schamele 4,6.
Ondernemers zien nog weinig terug van beloften.
Een opvallend hard oordeel, vooral omdat het kabinet-Jetten in het coalitieakkoord nadrukkelijk inzette op een beter ondernemingsklimaat. Er zouden minder regels komen, meer fiscale rust, meer investeringsruimte en snellere vergunningverlening. Daar is niks van terecht gekomen volgens ondernemers, die gebukt zeggen te gaan onder te veel regels, te hoge belastingen, te weinig daadkracht en onvoorspelbare overheidsbesluiten.
Volgens MKB-Nederland sluit de uitslag van de peiling aan bij een gevoel van onvrede dat al langer leeft. ,,Ondernemers hebben behoefte aan stabiel beleid en daarvan is de laatste jaren geen sprake’’, zegt een woordvoerder van de ondernemersorganisatie tegen het FD. ,,Het huidige kabinet is met op zich goede plannen voor dat ondernemingsklimaat van start gegaan, maar ondernemers zien daar nu nog niet veel van.”
Regeldruk kost ondernemers tijd en geld
Vooral de regeldruk is een groot pijnpunt. Uit een peiling van VNO-NCW Midden blijkt dat ondernemers gemiddeld 10 tot 20 uur per maand kwijt zijn aan het voldoen aan regels. Vooral loondoorbetaling bij ziekte, milieu- en emissieregels, privacyregels en vergunningen zijn tijdrovende dossiers. Als ondernemers de kosten voor het opvolgen van alle regels optellen, komen zij uit op een gemiddeld bedrag van 30.000 euro per jaar.
Volgens Rijn Platteel, interimdirecteur van VNO-NCW Midden, komt veel regelgeving voort uit goede bedoelingen, maar stapelen wetten en verplichtingen zich in de praktijk onnodig op. ,,De regeldruk drukt zwaar op het investeringsvermogen’’, zei Platteel. Zijn oproep aan de overheid: ga met werkgevers in gesprek vanuit vertrouwen en kijk naar wat wél werkt.
Kabinet schrapt regels, maar onvrede blijft
Het kabinet kan op dat punt wel wijzen op maatregelen die al zijn aangekondigd. Eerder werd bekend dat het kabinet 218 regels schrapt of vereenvoudigt die bedrijven onnodig belasten. Het gaat onder meer om minder rapportageverplichtingen rond werkgebonden personenmobiliteit, minder uitvragen door het CBS en een waarschuwing in plaats van een directe boete als een werkgever een ziek- of herstelmelding per ongeluk te laat doorgeeft aan het UWV.
Later kwamen daar nog eens 97 regels bij die volgens het kabinet kunnen worden geschrapt of vereenvoudigd. Daarmee staat de teller op 315 aangepakte regels. Toch is dat voor veel ondernemers nog niet genoeg om anders naar het kabinet te kijken. Zij beoordelen het beleid niet op aangekondigde maatregelen, maar op wat zij merken in hun dagelijkse bedrijfsvoering: minder administratie, minder kosten en meer duidelijkheid over wat er de komende jaren op hen afkomt.
Box 3 voedt fiscale onzekerheid
Naast de regeldruk speelt ook de fiscale onzekerheid rond box 3 veel ondernemers parten. Het nieuwe stelsel, dat vanaf 2028 moet uitgaan van belasting op werkelijk rendement, leidde de afgelopen maanden tot veel kritiek vanuit startups en scale-ups. De zorg zat vooral bij het belasten van de papieren winst: waardestijging op aandelen die nog niet is verzilverd, omdat aandelen vaak niet zijn verkocht of niet makkelijk verhandelbaar zijn.
Na kritiek kwam het kabinet met aanpassingen. Startups en scale-ups moeten een aparte status kunnen krijgen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Voor aandelen in bedrijven met zo’n status geldt dat waardestijging niet jaarlijks wordt belast, maar pas bij verkoop. Ook de fiscale behandeling van aandelenopties voor medewerkers wordt versoepeld, met belastinguitstel en een lager effectief tarief.
Ondernemers willen voorspelbaarheid
De discussie rond box 3 is daarmee nog niet helemaal verdwenen. Grote Nederlandse bedrijven, waaronder Adyen, Booking.com, bunq, Picnic en Just Eat Takeaway, waarschuwden eerder al dat belasting op waardestijgingen van aandelen het aantrekken van talent en investeringen moeilijker kan maken. Voor jonge bedrijven, die personeel vaak deels belonen met aandelen of opties, raakt fiscale onduidelijkheid direct aan groei en financiering.
Het lage rapportcijfer voor het kabinet-Jetten lijkt alleen opgekrikt te kunnen worden als er voor ondernemers voorspelbaarder beleid komt. Ondernemers willen weten welke regels er gelden, welke lasten erbij komen, welke verplichtingen verdwijnen en hoeveel ruimte er overblijft om te investeren. Zolang die duidelijkheid ontbreekt, zal het oordeel over het huidige kabinet waarschijnlijk niet snel worden bijgesteld.
