Zoons van Wilfried willen 100 jaar oud familiebedrijf niet overnemen: ‘Slechtste voorbeeld hebben ze in huis wonen’

Wilfried, hoe was het om voor de laatste keer de ovens uit te draaien?

„Volgens mij heb je de minst emotionele bakker voor je staan”, vertelt Wilfried van de Kletersteeg tegen AD. „Om eerlijk te zijn ben ik er heel ontspannen onder. Uiteindelijk was het voor mij toch vooral werk. Het is goed zo. De daaropvolgende avond was het trouwens wel een ander verhaal. Toen hebben mijn partner Mieke en ik afscheid genomen van onze medewerkers. Over en weer spraken we mooie woorden naar elkaar uit.”

„Mieke zag die meiden heel vaak, zij deed hier zo belachelijk veel. Voor haar zijn het meer vriendinnen dan collega’s. Ik snap dat het voor haar moeilijk is. Ik dacht dat ik alleen degene was die het brood bakt, maar achteraf schijnt dat toch wat meer te zijn geweest. Dat kwam wel even binnen, het was een fantastische avond.”

Dat Mieke en jij met de bakkerij stoppen betekent ook het einde van een familiegeschiedenis op deze plek.

„Dat is natuurlijk wel een mooi verhaal. Mijn opa Willem van de Kletersteeg is hier ruim honderd jaar geleden begonnen met het bakken van brood. Mijn vader Jan nam het van hem over en daarna was ik als derde generatie aan zet. Kijk, daar hangt een foto van ons drieën bij een oven, ik ben daar nog een jong jochie. Het bakken werd mij met de paplepel ingegoten. Ik herinner me hoe leuk ik het vond om cake en koekjes te bakken.”

„Op mijn 16de ging ik naar de bakkersvakschool in Wageningen. Twee jaar later had ik mijn eerste baan als bakker in Zeewolde. Om 04.00 uur ’s nachts beginnen en 18.00 uur ’s avonds klaar.”

„Bij mijn volgende baan in Muiden leerde ik om grote productie te draaien. Dat heb ik meegenomen naar onze bakkerij in Hooglanderveen. Als je efficiënt gaat werken, maak je het jezelf makkelijker.”

Wat betekende het voor jou dat jij de bakkerij mocht overnemen?

„Het was een vanzelfsprekendheid, zo ging dat vroeger in familiebedrijven. Naarmate dat moment dichterbij kwam ben ik het steeds leuker gaan vinden. Toen ik hier op mijn 21ste eerst nog in loondienst kwam werken zag ik al dingen die ik anders wilde. Zo heb ik er gaandeweg mijn eigen sausje overheen gegoten.”

Wat maakt het bakkersvak zo leuk dat je het ruim veertig jaar hebt gedaan?

„Vanuit het niets iets creëren. Als je ’s nachts binnenkomt heb je alleen nog schijnbaar dode basisingrediënten, zoals bloem en gist. Maar door je energie erin te steken, en die van de kneedmachine, de bollenkast, de afmeter en de rijskast, ontstaat er iets. Dat is de magie van dit ambacht.”

„Ik heb al onze recepten verkocht aan een collega, maar het is de vraag in hoeverre ze werkelijk zullen voortleven. Elke bakker doet het op zijn eigen manier en staat voor zijn eigen producten.”

„Daarnaast zit er zoveel verschil tussen de machines. Ga er maar aanstaan om die recepten na te maken. Dát ga ik wel missen, onze producten. Ik was laatst zo blij. Ik trok een vriezer open en er lagen nog een Kletersteeg donker en een Kletersteeg licht in.”

„We hadden ze afgebakken, gesneden en echt, ik kan het niet laten, elke keer als ik het eet denk ik: waarom is het zo lekker?”

Zeg het maar: waarom was dat brood van jou zo lekker?

„Ik kan geen recept geven, maar wat bijna geen bakker doet: wij maakten veel bake-off brood. Dat is brood dat de klant thuis zelf verder kan afbakken. Wij maakten de op vloer gebakken broden in eigen bakkerij en bakten ze op 70 procent af, waardoor er geen vocht uit het brood verdampt.”

„Als je het brood dan thuis verder gaat afbakken droog je als het ware de korst en wordt de binnenkant superzacht, omdat het vochtiger blijft dan wanneer je het in één keer afbakt. Je hebt nooit oud brood. Geen bakker gelooft dit. Maar echt, ik ervaar het nog elke keer als ik het eet, je hebt een compleet andere beleving van brood.”

Hoe heeft Van de Kletersteeg zich als dorpsbakker door de jaren heen ontwikkeld?

„Toen ik begon hadden we nog ventwijken. We gingen met drie auto’s langs de deuren. Mijn oom Gerard zat met zijn bakkerij in Hoogland, dat was zijn deel. Over de brug kwamen wij niet. Ik vond dat venten als jonge jongen hartstikke leuk. Lekker de hort op, bij boeren een praatje maken. Je wist precies wie wat moest hebben. We zijn daarnaast steeds meer aan horeca en zorginstellingen gaan leveren.”

„Op sommige horecalocaties leverden we tientallen taarten per dag. Dat is uitgebreid met nog meer catering. Op het laatst hadden we 99 klanten die we in een straal van 30 kilometer rond Hooglanderveen elke dag moesten beleveren.”

„Drie bussen, vijf ritten per dag, strak georganiseerd. Het ging goed, maar de inkoop werd gecentraliseerd en wij waren geen lid van een inkooporganisatie. We hebben het altijd zelf gedaan. Toen zijn we brood gaan leveren aan supermarkten. Dat was letterlijk dag en nacht werken.”

„Daarna begon in 2008 ons avontuur in Vathorst, waar we een tweede winkel in het winkelcentrum openden. Door de bouwcrisis viel de start enorm tegen, maar we hebben het overleefd door maatregelen te nemen en draaiden uiteindelijk ook daar goed. We zijn door de jaren heen een andere bakker geworden.”

„Toen we de horeca deden draaiden we elke dag tussen de 10.000 en 15.000 stuks kleinbrood. Door heel efficiënt te werken konden we heel veel uit onze handen krijgen. We bleven gaan, elke dag weer. Het was gewoon een sport.”

Wat maakt dat Mieke en jij stoppen met de bakkerij?

„We hebben geen opvolger, dat is punt één. Ik heb het vaak gevraagd aan onze zoons Stef en Rik, maar ze willen allebei niet. Ik snap dat wel, het slechtste voorbeeld hebben ze in huis wonen. Ik ga altijd om 00.00 uur ’s nachts de deur uit, dat is gewoon een ander leven. Dat moet je willen. Ik heb altijd gezegd: het is jullie keuze. Mieke en ik wisten daarom al langer dat we uiteindelijk wat moesten met de bakkerij.”

„We worden wat ouder, dus dit voelt als een goed moment om te stoppen. We hebben hier zeker drie jaar naartoe gewerkt. Met het pand in Hooglanderveen hebben we nog geen concrete plannen, maar de winkel in Vathorst dragen we met het volste vertrouwen over aan bakker Schreuder.”

Zoals jullie zelf al riepen in de aankondiging: geen slapeloze nachten meer.

„Ja, een ander leven. We gaan ook bewust niet nog een keer een decembermaand in. Dat heb ik nooit leuk gevonden. We werkten het hele jaar al hard en moesten dan aan het einde van het jaar nog eens extra aan de bak.”

„Ooit hadden we een oliebollen drive-in. Hele dag daar gestaan, goed gedraaid. Nog net ergens wat eten kunnen halen. Eenmaal thuis lagen we om 21.30 uur al half te slapen op de bank. Nog dik twee uur wachten tot twaalf uur...”

„Weet je wat? We draaien gewoon de klok twee uur vooruit. Onze jongens waren toch nog heel klein. Nog geen half uur later deden we alsof het twaalf uur was en stonden we buiten al het vuurwerk af te steken. Daarna zijn we maar naar bed gegaan.”

„Dat soort taferelen willen we niet meer. We willen ook weleens lekker koken met kerst en toeleven naar oud en nieuw. Joh, voorheen zat ik op 1 januari om 07.00 uur ’s ochtends alweer de administratie te doen. We zijn nu gezond en willen wat meer genieten van onze vrije tijd.”

Wat ga je na veertig jaar brood bakken doen?

„Eerst even helemaal niks. Dit goed afronden, de bakkerij leeghalen en daarna een keer vakantie houden zonder dat ik op afstand een baklijst moet maken of een probleem moet oplossen.”

„Het vak loslaten, dat is het doel. Maar voor hetzelfde geld denk ik over een poosje: we kopen een foodtruck en gaan de boer op. Alles ligt open, dat is ook weleens lekker.”

Dit artikel is geschreven door Thijs Tomassen voor AD.