Er worden stevige criteria gesteld aan kandidaat-ondernemers, er gelden duidelijke kaders waarbinnen geëxploiteerd mag worden en soms zijn hoge investeringen nodig. Toch is het de moeite waard.
Als franchisenemer geniet je dezelfde voordelen als een filiaalhouder, maar jouw inzet wordt beloond met de winst uit je eigen onderneming in plaats van met een salaris of bonus. Bovendien zijn de overlevingskansen van een franchisenemer groter dan die van een ondernemer met een onafhankelijk bedrijf. Dat zegt ook de Nederlandse Franchise Vereniging, de belangenbehartiger voor franchising.
Franchisenemers noemen de samenwerking laagdrempelig, familiair, uniek, bewezen en gericht op de lange termijn.
Lees ook: Koninklijke ‘snoepjuwelier’ Jamin maakt succesvolle comeback: ‘Ons niet gek laten maken’
Wat is franchise?
Franchise is een samenwerkingsvorm waarbij je als ondernemer een eigen vestiging runt met gebruikmaking van de merknaam en formule van een ander. Je blijft zelf verantwoordelijk voor jouw dagelijkse bedrijfsvoering. Dat betekent ook dat je onderneemt voor eigen rekening en risico. Die ander, de franchisegever, heeft de formule ontwikkeld en getest en geniet al naamsbekendheid. Jij kunt daar tegen betaling gebruik van maken, net als van de deskundigheid en schaalvoordelen van een groter bedrijf.
De samenwerking wordt vastgelegd in een franchiseovereenkomst. Daarin staan afspraken over de duur, de rechten en plichten van beide partijen en de vergoedingen die je betaalt.
Als franchisenemer investeer je doorgaans een bedrag aan eigen of geleend geld (denk aan 25.000 tot wel 500.000 euro) en betaal je een entreefee (1.500,- tot 25.000 euro). Daar krijg je toegang tot unieke kennis, hulp bij het inrichten van je zaak of een opleiding voor terug. De exacte bedragen zijn natuurlijk afhankelijk van het soort formule. Daarnaast betaal je periodiek een vast bedrag of een percentage van je omzet (5 – 8 procent) voor het gebruik van de formule.
Vaak hoort bij de set van afspraken ook een franchisehandboek, waarin staat hoe de formule precies werkt en aan welke operationele afspraken jij je moet houden.
Waarom zou je zo’n keurslijf willen?
Veel ondernemers kiezen voor franchise omdat het starten minder onzeker voelt dan volledig zelfstandig beginnen. Het geeft minder zorgen, omdat je werkt met een concept dat getest is en waarbij in veel gevallen al andere ondernemers zijn aangesloten. Dat verkleint het risico op kostbare beginnersfouten. Vooral in de beginfase kan het prettig zijn om terug te vallen op ervaring en structuur en je te concentreren op je klanten. Je bent en blijft immers ondernemer. Je bouwt je eigen klantenkring op, stuurt je eigen medewerkers aan en bent verantwoordelijk voor het resultaat van jouw vestiging.
Franchise past goed in een tijd waarin merkdenken, of ‘gezien worden’, noodzakelijk is. Sterke verhalen, consistentie en een unieke identiteit zijn nodig om op te vallen in een overvolle markt. Daarbij helpt franchise. Eén vestiging, meerdere vestigingen van één en dezelfde formule of meerdere franchisemerken onder één paraplu: het kan allemaal.
Waar moet je op letten als je wilt beginnen met franchise?
De gevraagde investering verschilt sterk per formule. Bij sommige formules investeer je vooral tijd, kennis en je netwerk. Zo kun je in de dienstverlening vaak vanuit huis starten en is er minder kapitaal nodig. In sectoren als retail of horeca liggen de kosten aanzienlijk hoger en moet je beschikken over een substantieel eigen vermogen. Het is belangrijk om vooraf realistisch te kijken naar wat je nodig hebt, hoe de financiering eruitziet en welke omzet nodig is om rendabel te ondernemen.
Je wilt weten waar je aan begint voordat je de franchiseovereenkomst tekent. De franchisegever is wettelijk verplicht om de nodige informatie van tevoren met je te delen, zoals bepaalde financiële gegevens. Je hebt daarna minimaal vier weken om alles rustig te bestuderen. Gebruik die tijd ook echt. Doe zelf onderzoek. Vraag naar de resultaten van andere franchisenemers, naar ondernemers die zijn gestopt en naar de verwachtingen voor jouw regio. Laat cijfers toelichten en controleer of ze aansluiten bij jouw ambities en privésituatie. Het inschakelen van een jurist of accountant met franchise-ervaring kan helpen om risico’s te herkennen en betere afspraken te maken.
Wet Franchise
Franchiseovereenkomsten vallen onder de Wet Franchise. Die wet is bedoeld om de positie van franchisenemers te versterken en meer balans te brengen in de samenwerking. Zo zijn er regels over transparantie, overleg, goodwillvergoeding en het concurrentiebeding. Een concurrentiebeding mag na afloop van de samenwerking bijvoorbeeld niet langer dan één jaar duren en alleen gelden voor het gebied waarin je actief was. De wet zorgt ervoor dat franchisenemers beter beschermd zijn.
Toch blijft het belangrijk om zelf kritisch te blijven. Nog steeds worden er jaarlijks tientallen conflicten in de rechtszaal uitgevochten. Die conflicten gaan meestal over onduidelijke afspraken in de franchiseovereenkomst, over onjuiste omzetprognoses of over het niet of niet op tijd beschikbaar hebben van relevante informatie.
De kracht van franchise
De kracht van franchise zit in de combinatie van persoonlijk en lokaal ondernemerschap en de deskundigheid van een grotere organisatie. Het merk en het concept hebben zich al bewezen en de franchisenemer voegt daar een persoonlijke uitvoering en warm contact met klanten aan toe. Die combinatie leidt vaak tot stabiele groei en maakt franchise aantrekkelijk voor zowel startende als ervaren ondernemers.
Lees ook: Deze drie vrienden vroegen ChatGPT om hulp bij het openen van hun snackbar: ‘Omzet neemt elke dag toe’
