Een op de drie kleine ondernemers overweegt in de komende vijf jaar het bedrijf te verkopen. Dat blijkt uit de Kleinbedrijf Index, een terugkerend onderzoek van Qredits, ondernemersorganisatie ONL en Hogeschool Utrecht. De belangrijkste aanleiding is het naderen van de AOW-leeftijd of pensionering.
Twaalf procent van de respondenten is momenteel al bezig met de verkoop, terwijl 23 procent di binnen vijf jaar overweegt. Van de ondernemers die hun bedrijf willen verkopen, heeft een derde al eerder ervaring opgedaan met het kopen of verkopen van een bedrijf.
Lees ook: Slechte toegang tot financiering en ‘gekmakende regeldruk’ nekken kleine ondernemers
Gebrek aan juridische en financiële kennis
Van de zzp’ers is driekwart niet van plan hun bedrijf te verkopen. Bij eenmanszaken en ondernemers met personeel ligt dat percentage rond de 50 procent. Ook blijkt dat meer mannen (37 procent) de intentie hebben hun bedrijf te verkopen dan vrouwen (28 procent).
Slechts 17 procent van de ondernemers heeft concrete stappen gezet richting verkoop. Bijna de helft weet niet hoe de overdracht juridisch en financieel moet worden ingericht. Bovendien ontbreekt vaak inzicht in de fiscale en financiële consequenties van een overname. De meeste ondernemers willen hun bedrijf overdragen aan een andere ondernemer of aan hun kinderen. De grootste hindernissen hierbij zijn het ontbreken van een duidelijke opvolger, onduidelijkheid over de financiële gevolgen en niet weten welke verkoopprijs ze kunnen vragen.
Moeilijk loslaten belemmert verkoop
Volgens de onderzoekers is het zorgelijk dat ondernemers de weg naar goede begeleiding of advisering niet weten te vinden. Opvallend is dat 48 procent van de verkopers na de verkoop parttime betrokken wil blijven bij het bedrijf. Die wens kan het loslaten bemoeilijken en vormt daarmee een belangrijke faalfactor bij een verkoop.
Laagdrempelige advisering noodzakelijk
De onderzoekers pleiten voor herintroductie van landelijke bewustzijnscampagnes rond bedrijfsoverdracht en -overname. Nederland kende tussen 2008 en 2011 gratis bijeenkomsten en informatiepakketten voor ondernemers boven de 55 jaar, georganiseerd door de Kamer van Koophandel tijdens de Landelijke Themadag Bedrijfsoverdracht. Dit is inmiddels vervangen door het commerciële event ‘De Nationale Overname Dag’, waaraan deelname 362 euro kost en de bijeenkomst op slechts één dag en één locatie plaatsvindt.
Adviestrajecten zijn vaak te duur voor kleine bedrijven, zeker wanneer de verkoopwaarde lager ligt dan 100.000 euro. Met advieskosten tussen de 20.000 en 50.000 euro is dat voor veel ondernemers onhaalbaar. Als oplossing wordt voorgesteld om vouchers in te zetten voor de voorbereidingsfase of om coaching aan te bieden bij overdracht binnen de familie. Dat kan gaan om het opstellen van een verkoopmemorandum, een initiële waardebepaling en/of een familiestatuut voor overdracht. Uit onderzoek blijkt dat deze aanpak, in samenwerking met gecertificeerde overnameadviseurs of familiecoaches, ook bij ondernemingen met lage marges goede resultaten oplevert. Juist deze bedrijven zijn populair bij kopers door hun lagere overnamesom.
Lees ook: Durfkapitaal landt maar zelden bij Nederlandse startups: ‘Innovatieve mkb valt buiten de boot’
