Ondernemers uit Nederlandse grensregio’s overhandigden deze week samen met MKB-Nederland een petitie aan de Kamercommissie voor Economische Zaken. Zij pleiten ervoor de belastingen meer in lijn te brengen met die van de buurlanden. „Klanten wijken massaal uit naar Duitsland en België”, zegt Roel Heerschap, eigenaar van twee supermarkten in het Limburgse Heel en Maasbracht. „In België is benzine op dit moment 60 cent per liter goedkoper. In Duitsland zijn alcohol, frisdrank, cosmetica en tabak fors goedkoper.”
70 procent minder verkoop
Anja Veerman runt sinds 1989 een tankstation in Schijf, een dorp in West-Brabant op drie kilometer van de Belgische grens. Haar literverkoop daalde in de afgelopen vijf jaar met 70 procent omdat veel klanten liever over de grens tanken. In België kost een liter benzine 1,60 euro, tegenover gemiddeld 2,25 euro in Nederland. „Het verschil is veel te groot. En als je er dan maar een paar kilometer extra voor hoeft te rijden, begrijp ik heel goed dat mensen dat doen.”
Ik kan mijn klanten geen ongelijk geven, maar dit zet wel druk op alle detailhandel in onze dorpen
Roel Heerschap
Ook supermarkt-eigenaar Annie Harmsen van Plus Koenders in Eibergen, zo’n zeven kilometer van de Duitse grens, ondervindt zware klappen. „Steeds meer klanten halen alcohol en frisdrank in Duitsland.” Een fles cola is daar de helft goedkoper dan in Nederland. Bij een krat bier scheelt het al snel 8 of 9 euro. „We verkopen daardoor 30 tot 40 procent minder dan voorheen.” In de aangrenzende tabakswinkel zijn de verschillen nog drastischer. „Ik loop 80 tot 100 procent van de tabaksomzet mis.”
Supermarkteigenaar Roel Heerschap beaamt dat het hele pakket aan prijsvoordelen voor klanten een ‘glijdende schaal’ vormt: „Als mensen toch al voor benzine en sigaretten naar de grens gaan, doen ze daar ook meteen hun andere boodschappen. Ik kan mijn klanten geen ongelijk geven, maar dit zet wel druk op alle detailhandel in onze dorpen.”
Internationale concurrentie tast leefbaarheid aan
Heerschap waarschuwt dat het probleem verder reikt dan alleen omzetverlies bij ondernemers. „Een supermarkt trekt mensen naar het dorp. Wij verzorgen ook klandizie voor de bakker, slager en bloemist. Als klanten hun boodschappen in het buitenland doen, verliest de hele lokale middenstand omzet. Wij hebben in Limburg te maken met internationale concurrentie die de leefbaarheid van het dorp aantast.”
Veerman benadrukt hetzelfde punt: „In de supermarkt of bij de pomp maak je een praatje. Het gaat om sociale structuur, en die helpt de overheid door steeds de accijnzen te verhogen om zeep.”
Sponsoren om het dorp aantrekkelijk te houden
Uit onderzoek in opdracht van MKB-Nederland blijkt dat ondernemers een belangrijke maatschappelijke rol vervullen: 69 procent zet zich actief in voor de lokale gemeenschap en driekwart sponsort sportclubs, scholen en culturele verenigingen. Heerschap zet samen met andere ondernemers stevig in op lokale sponsoring. „We ondersteunen alle verenigingen in ons dorp via een gezamenlijke app. Als je boodschappen doet in het dorp, steun je je eigen club. Het is een manier om tegenwicht te bieden aan dit fenomeen. Maar eerlijk gezegd kun je prijsverschillen daar niet mee compenseren.”
Ik vraag me af wie er nog een tankstation of supermarkt aan de grens zou willen: volgens mij geen enkele jonge ondernemer
Anja Veerman
Veerman onderneemt creatief met haar pompwinkel en is daarnaast pakketdiensten gaan verzorgen. In combinatie met vaste klanten en zakelijke rijders die blijven komen, redt ze het zo tot haar pensioen, dat over twee jaar ingaat. Wel maakt ze zich zorgen over de lange termijn. „Ik vraag me af wie er nog een tankstation of supermarkt aan de grens zou willen: volgens mij geen enkele jonge ondernemer.”
De grote kartrekker om klanten toch naar Plus Koenders te blijven lokken, is Harmsens inzet op lokale producten. „We proberen veel met lokale leveranciers te doen”, legt ze uit. Daarnaast levert het Store-Pick-model van Plus volgens haar een belangrijke bijdrage. „Alle online bestellingen worden door onszelf thuisbezorgd. Op die manier kunnen we persoonlijke service bieden, bijvoorbeeld als een product niet leverbaar is. We denken echt mee met de klant. Dat wordt enorm gewaardeerd.”
Personeelskrimp en sluiting dreigen
Alle drie benadrukken dat de oplossing uit Den Haag moet komen. Heerschap: „We hebben gepleit om btw en accijnzen te harmoniseren met omliggende landen. Den Haag moet bedenken dat wij geen eiland in de Noordzee zijn. Besef goed dat er ook al bussen uit de Randstad naar het buitenland rijden om te winkelen. Als er straks ook nog een suikertaks komt, die in België en Duitsland niet bestaat, dan maak je het probleem nog groter.”
Voor Heerschap heeft het probleem al directe gevolgen: „Sinds 1 april 2025 heb ik mijn tweede supermarkt in Maasbracht. Daar kon ik vijf contracten niet verlengen. Dat is voor een startende ondernemer een enorme uitdaging.” Veerman verwacht dat haar tankstation in huidige vorm na haar pensioen zal verdwijnen. „Ik denk dat het een zelftank wordt.” Ook Harmsen vreest dat meer winkels in grensplaatsen de komende jaren de deuren sluiten „en dat betekent ook verlies van leefbaarheid.”
Lees ook: Ruim een derde van kleine ondernemers wil bedrijf verkopen: de helft heeft geen idee hoe dat juridisch werkt
