Zo straft torenhoge toeristenbelasting juist lokale ondernemers, waarschuwt Ralf Benda (KHN)
Internationale media noemen Amsterdam koploper in het afremmen van toerisme. Terwijl waardevolle gasten wegblijven en lokale ondernemers de rekening betalen, is de stijgende toeristenbelasting allang geen Amsterdams probleem meer: in 2026 verhoogde 71 procent van de Nederlandse gemeenten deze heffing. Samen met de 21 procent btw op logies zet dit het verdienmodel van hotels verder onder druk, schrijft Ralf Benda, voorzitter van KHN, in zijn expertblog.
Hogere belastingen verminderen het aantal bezoekers niet automatisch; ze veranderen vooral de samenstelling van de bezoekersstromen. Vooralsnog jagen ze de gewenste bezoekers weg. Door de landelijke btw-verhoging op logies te combineren met een stijgende gemeentelijke toeristenbelasting, komt er in Amsterdam straks ruim 41 procent belasting bovenop de netto kamerprijs.
Aantrekkingskracht is een kwestie van vraag en aanbod, waardoor bezoekers uitwijken naar andere bestemmingen. Hotels kunnen de hogere lasten daarom niet zomaar doorberekenen. Ze zijn zelfs genoodzaakt hun kale kamerprijzen te verlagen om voldoende gasten aan te trekken. Dat zet de marges verder onder druk en laat minder ruimte over voor noodzakelijke investeringen.
Vooral bij kleinere hotels staat hierdoor het water aan de lippen. Zij hebben vergelijkbare vaste overheadkosten, maar missen de schaalvoordelen en inkoopkracht van grote hotels. Veel onafhankelijke ondernemers overwegen hun bedrijf te verkopen. Grotere investeerders en ketens lijken de voornaamste gegadigden; daardoor dreigt het lokale en gevarieerde hotelaanbod verder te verschralen en komt authentiek, lokaal hoteleigenaarschap sterk onder druk te staan.
De waardevolle bezoeker vertrekt
Een lagere hotelbezetting raakt bovendien niet alleen de hotels zelf. Volgens het CBS Vakantieonderzoek uit 2023 gaven toeristen die in Nederlandse hotels overnachtten op de plaats van bestemming bijna net zoveel uit als aan hun hotelkamer. Bezoekers geven geld uit bij lokale restaurants, cafés, culturele instellingen, uitjes en winkels. Door de stapeling van kosten van de afgelopen jaren jagen we juist bezoekers weg die de meeste waarde toevoegen.
Zo is het aantal zakelijke overnachtingen in Amsterdam sinds 2019 al met bijna 40 procent afgenomen. Zeer zorgelijk, want zakelijke reizigers besteden ongeveer 637 euro per dag, tegenover 38 euro voor een dagbezoeker, en veroorzaken doorgaans geen overlast. Concurrerende steden als München en Madrid heffen geen toeristenbelasting op zakelijke overnachtingen, waardoor Amsterdam zichzelf als innovatiehub in de kenniseconomie uit de markt prijst. Intussen vullen overlastgevende dagjesbezoekers de straten. Venetië greep hier in september op in door juist de heffing voor dagjesmensen fors te verhogen en daarmee het kaf van het koren te scheiden.
Ken je cijfers
Als ondernemer heb je zelf weinig invloed op gemeentelijk beleid. Stuur daarom op wat je wél zelf in de hand hebt. Dat begint met goed inzicht in je cijfers en een scherpe bedrijfsfocus. Staar je niet blind op omzet of bezettingsgraad, maar let op de nettomarge per gast, per kamer en per nacht.
Natuurlijk maakt de lasten- en regeldruk het ondernemen steeds lastiger en dat voelt onrechtvaardig, dus die strijd blijven we voeren. Een te hoge toeristenbelasting vervreemdt niet alleen de bezoeker van een bestemming, maar ook jou als ondernemer. Terwijl je er alles aan doet om je omgeving leefbaar te houden, zie je de waardevolste bezoekers wegtrekken.
Op die stijgende lasten heb je als individuele hotelier echter nauwelijks invloed. Binnen je eigen bedrijfsvoering zijn er gelukkig nog wél knoppen waaraan je kunt draaien. Kijk daarom kritisch naar hoe jij waarde toevoegt en jouw marge optimaliseert.
