Er rust een bepaald beeld op domineeszonen: ze zouden streng zijn opgevoed met veel regels. Misschien zijn ze zelfs een tikkeltje rebels, zodra ze de kans krijgen. Maar wie spreekt met ondernemers en domineeszonen Frits Moonen, Arie Boomsma en Gerhard te Velde, ontdekt vooral iets anders: een diepgeworteld moreel kompas dat hun ondernemerschap tot op de dag van vandaag richting geeft.
Lees ook: Ze waren helemaal klaar met eindeloos scrollen: nu verkopen Tobias en Xander 13.000 ‘telefoonblokkades’
Hard werken als roeping
Voor Frits Moonen, oprichter van Momentum Family Office, is de kern helder: doorzetten, niet opgeven en je uiterste best doen. Eerlijkheid en medemenselijkheid zijn volgens Frits daarin de leidende principes. Het verklaart wellicht zijn voorkeur voor openheid in business. „Ik kan niet leven met halve waarheden. Een deal waarbij slechts één partij wint, past niet bij mij. Beide partijen moeten dankbaar zijn voor de samenwerking’’, legt hij uit.
Wie liegt over de kleine dingen, liegt ook over de grote dingen
Frits Moonen Momentum Family Office
Die houding is uit zijn opvoeding gekomen. In zijn bedrijf is hij dan ook streng op integriteit: „Kleine leugens zijn rode vlaggen, want wie liegt over de kleine dingen, liegt ook over de grote dingen.” Jonge medewerkers houdt hij voor dat snelle winst die je reputatie schaadt, nooit de juiste keuze is. „Je moet alles kunnen uitleggen als je er later op wordt aangesproken.” Frits benadrukt dat het niet alleen om regels gaat, maar om een cultuur van respect en vertrouwen. Hij moedigt zijn team aan om vragen te stellen, fouten te erkennen en te leren van uitdagingen, omdat dat hen uiteindelijk sterker maakt.
En succes? Dat beleeft hij nuchter. „Geld brengt nou eenmaal verantwoordelijkheid met zich mee”, legt hij uit. Misschien trekt hij daarom klanten aan die zelf ook succesvol en bescheiden zijn. Ook thuis vertaalt hij zijn waarden naar de opvoeding van zijn zoontje. „Ik vind het mooi om hem te stimuleren zich te ontwikkelen en zijn skills te laten gebruiken. Dat doe ik met veel aandacht en bevestiging, ook als de dingen even niet lukken zoals hij wil”, legt Frits uit. Daarnaast probeert hij hem te leren dat doorzetten en eerlijk blijven in alle situaties hem niet alleen verder brengt, maar ook de mensen om hem heen versterkt.
De mens voorop
Bij Arie Boomsma, ondernemer achter Vondelgym, NestorGym en sportvoedingsmerk Boom, klinkt een andere, maar verwante toon. Hij groeide op in een calvinistisch domineesgezin waar ‘de dingen ertoe moesten doen’. Ondernemen om het ondernemen en het spel van ‘het gat in de markt’ passen hem naar eigen zeggen minder. „Ik wil iets bouwen dat dichtbij voelt en waarde toevoegt”, verklaart hij.
In zijn sportscholen hanteert hij bijvoorbeeld een bartersysteem voor personal trainers: minder huur in ruil voor groepslessen. „Zakelijk is het misschien niet maximaal rendabel, maar het versterkt de community. De mens staat daarin voorop, soms zelfs tegen de zakelijke logica in.” Arie ziet succes niet als doel op zich. „Geld is een gevolg en geen einddoel.” De echte toetsvragen? „Lukt het om te groeien en je kinderen elke dag van school te halen? Kun je je telefoon negeren tijdens het avondeten?” Ambitie zonder afhankelijk te worden van roem of omzet, dát is voor Arie wat slim ondernemen inhoudt.
Ik voelde me schuldig als ik geld verdiende, en dat stemmetje hoor ik soms nog steeds
Gerhard te Velde Podcastbureau Ear Ear
Worstelen met geld en geweten
Gerhard te Velde, oprichter van podcastbureau Ear Ear, groeide op in Kampen, in een streng gereformeerd gezin. „Mijn opa en vader zijn allebei dominee geweest.” ‘Heb uw naasten lief’, kreeg hij diep ingeprent en dat gelooft hij nog steeds. Maar er was ook een andere boodschap: ‘geld verdienen is verdacht’. Het Bijbelse beeld van de kameel en het oog van de naald nestelde zich in zijn denken. „Ik voelde me schuldig als ik geld verdiende, en dat stemmetje hoor ik soms nog steeds, al is het wel iets zachter geworden.”
Die innerlijke spanning zie je terug in zijn ondernemerschap. Met zijn bedrijven, waaronder ondernemersplatform en podcast Groeivoer, zoekt hij nadrukkelijk naar zingeving. „Wat voegt dit toe? Maakt dit het leven van mensen beter?” Hij vertelt over een bericht van een luisteraar die, na het verlies van zijn moeder, troost vond in zijn podcast. „Dáár zit voor mij de waarde.” Toch moest hij zich losmaken van het idee dat jezelf wegcijferen de norm is. „Als ondernemer moet je niet over je heen laten lopen. En: ontvangen mag ook, want geld is niet per definitie slecht, het is een middel”, legt Gerhard uit.
Lees ook: Nicole gooide 200.000 blikjes eigen frisdrank weg omdat inhoud ‘niet te drinken was’: ‘3 jaar bezig om ton terug te verdienen’
De erfenis van geloof
De rol van geloof verandert door de tijd en verschilt per generatie. Ook voor Frits, Arie en Gerhard heeft dit zich in de loop der jaren ontwikkeld. Wat echter onveranderd is gebleven, zijn de kernwaarden: hard werken, oog voor de ander, gemeenschap bouwen en het besef dat succes meer is dan cijfers alleen. Waar vroeger een preek klonk vanaf de kansel, staan er nu bedrijven die ieder op hun eigen manier invulling geven aan een moreel kompas.
