De oorlog in het Midden-Oosten werpt zijn schaduw ver vooruit. Dat zien we in de eerste reacties van markten, in de stijgende energieprijzen en in het groeiende gevoel van onrust onder ondernemers. Begrijpelijk, want zij weten inmiddels hoe snel een geopolitieke schok kan doorwerken in hun dagelijkse praktijk. Dat hebben we bijvoorbeeld gezien na de Russische inval in Oekraïne.
Gevolgen van de oorlog alsnog beperkt
Tegelijkertijd gebeurt er nog iets anders. De hoofdeconoom van het CBS benoemde het vrijdag ook bij de presentatie van de economische cijfers: vooralsnog zijn de gevolgen van de oorlog beperkt en zit de grootste economische impact vooral ‘tussen de oren’ bij Nederlanders. Zij houden de hand op de knip, stellen bij zoveel dreigend onheil investeringen uit. Elke dag berichten over stijgende prijzen en een mogelijke recessie als de oorlog langer voortduurt, doen hun werk. Het wordt zo een soort self fulfilling prophecy.
Het helpt niemand als we ons laten verlammen door wat misschien komt, terwijl we voorbijgaan aan wat nú al vaststaat
Jacco Vonhof MKB-Nederland
Geopolitieke spanningen niet bagatelliseren
Ik wil op geen enkele manier de geopolitieke spanningen en de mogelijke gevolgen voor ons land en onze economie bagatelliseren. En natuurlijk worden veel van mijn leden nu al onevenredig hard geraakt door de hoge brandstofprijzen. Het is niet voor niets dat wij het kabinet hebben opgeroepen in actie te komen. Maar het helpt niemand als we ons laten verlammen door wat misschien komt, terwijl we voorbijgaan aan wat nú al vaststaat.
Lees ook: Ondanks torenhoge brandstofprijzen past mkb’er het tankgedrag nog nauwelijks aan
Want terwijl we onze blik richten op het Midden-Oosten, blijven de problemen in eigen land onverminderd hardnekkig. Ondernemers die willen groeien, lopen vast op een overvol elektriciteitsnet. Bedrijven die willen verduurzamen, stranden in vergunningstrajecten of stikstofregels. Werkgevers die willen investeren, vinden geen mensen of geen financiering. Dat zijn geen externe schokken, maar problemen waar we zelf (wél) invloed op hebben. En waar al te lang te weinig voortgang op zit.
Juist in tijden van internationale onzekerheid moeten we onze eigen basis op orde brengen
Jacco Vonhof MKB-Nederland
Minder afhankelijk van andere landen
Juist in tijden van internationale onzekerheid moeten we onze eigen basis op orde brengen. Weerbaarder worden, en minder afhankelijk van andere landen voor onze energievoorziening. Dat betekent keuzes maken, investeren en uitvoeren. Netcongestie aanpakken, zodat bedrijven van het gas af kunnen. Stikstofbeleid dat ruimte biedt in plaats van stilstand veroorzaakt, waardoor de industrie kan verduurzamen en we weer woningen kunnen bouwen. En zorgen voor een gelijk speelveld binnen Europa, want veel ondernemers – zowel in de grensregio’s als bijvoorbeeld in de industrie – staan op achterstand.
Anticiperen, aanpassen en doorgaan
Ondernemers doen wat ze altijd doen: anticiperen, aanpassen en doorgaan. Maar ze kunnen het niet alleen. De overheid moet nu laten zien dat ze niet alleen reageert op crises van buiten, maar ook verantwoordelijkheid neemt voor crises van binnen.
De wereld zal voorlopig onrustig blijven. Des te belangrijker is het dat we ons niet laten meeslepen door elke nieuwe dreiging, maar focussen op waar we zelf het verschil kunnen maken. Dat is geen ontkenning van de realiteit, maar juist de meest nuchtere manier om ermee om te gaan.
