Van communicatiemiddelen en drones tot kleding en luchtvaart: de Nederlandse krijgsmacht is naarstig op zoek naar innovaties. ,,Er is waanzinnig veel behoefte aan nieuwe technologieën die de veiligheid en slagkracht van het leger vergroten”, zegt Mariëlle van Bijsterveld van BOM.
Van Bijsterveld: „Als regionale partij hebben we 40 jaar ervaring met het opschalen van technische bedrijven. We helpen met contacten, productontwikkeling en internationalisering. Dat doen we ook met speciale aandacht voor de defensie-industrie. Dit geeft een impuls aan Defensie en het verdienvermogen van het bedrijfsleven. Bovendien vermindert het onze strategische afhankelijkheden.”
Het proces vergt meer tijd en energie dan veel ondernemers gewend zijn
Mariëlle van Bijsterveld Brabantse Ontwikkeling Maatschappij (BOM)
‘Normaal’ ondernemen is anders dan ondernemen in de defensiesector, zegt ze. ,,Het proces vergt meer tijd en energie dan veel ondernemers gewend zijn. Het is een zorgvuldig proces en dat vraagt om doorzettingsvermogen. Er staat immers veel op het spel: het kan gaan over leven en dood.”
BOM de juiste plek
BOM voorziet bedrijven van informatie, advies, contacten en ondersteuning. Daarbij wordt gekeken naar de Technology Readiness Levels (TRLs), vertelt Bijsterveld. Die geven de mate van ontwikkeling van een technologie aan. TRL 1 staat voor technologie aan het begin van de ontwikkeling en TRL 9 is marktklaar.
„Voor ons zijn die termen handig om een beeld te vormen waar een onderneming zich in het proces bevindt. Zitten ondernemers in de fase dat ze een eerste demonstratie willen geven of zijn ze al veel verder en willen ze producten testen op een oefenterrein van Defensie? Dat maakt nogal uit, want Defensie heeft verschillende ingangen voor verschillende TRL-levels. We brengen bedrijven in contact met Defensie en laten ze op de juiste plek landen, zogezegd.”
Pot geld ter waarde van 100 miljoen euro
BOM fungeert ook als investeerder. Het beheert het Security Fund (SecFund), een pot geld ter waarde van 100 miljoen euro om veelbelovende ondernemingen financieel helpen. ,,Met het SecFund financieren we altijd samen met co-investeerders. We verkleinen zo het financieringsgat.”
Brabant als defensiecluster
De provincie Noord-Brabant is rijk aan oefenterreinen, leger- en vliegbasissen. Met meer dan 10.000 banen is Defensie de tweede werkgever van Noord-Brabant. Bijsterveld: „In Woensdrecht hebben we een onderhoudscluster voor de luchtvaart. In Eindhoven hebben we weer veel technologische kennis dankzij Brainport en de universiteit. We nemen een unieke positie in.”
‘Nee’ is soms ook een goede uitkomst, want dan kan je je richten op andere zaken
Mariëlle van Bijsterveld BOM
In Brabant wordt ook DIANA, het acceleratieprogramma van de NAVO, uitgevoerd. „Voor dat traject worden de meest innovatieve startups, scale-ups en mkb-bedrijven geselecteerd . Zij doorlopen vervolgens een programma van zes maanden en doen kennis en kunde op over de defensie-industrie. Er is ook geld beschikbaar en de mogelijkheid om pilots te doen. De ondernemers komen dus echt in een warm bad terecht van financiers en experts.”
Lees ook: 41 miljard euro voor defensie: kans voor mkb? ‘Veel bedrijven weten niet hoe relevant ze zijn’
Naar de NAVO-top
Daarnaast is BOM ook aanwezig op verschillende evenementen waar bedrijven informatie kunnen krijgen of hun idee kunnen pitchen. Zo ook bij de NAVO-top. ,,Tijdens zo’n conferentie proberen we bedrijven te koppelen aan personen binnen de NAVO en Defensie. Dat is een belangrijke rol die we vervullen.”
BOM focust zich op Brabantse ondernemingen, maar ook internationale bedrijven meldden zich. „De grap is dat ook partijen uit India, Polen en de VS tijdens de NAVO-top bij ons aankloppen voor hulp. We kunnen natuurlijk niet elk buitenlands bedrijf helpen, maar doorverwijzen kan wel. Voor mij is het een teken dat we dit als land toch goed aan het organiseren zijn.”
Defensie loyale klant
Is de defensiesector een zekere inkomstenbron voor ondernemers of ook een gok? „Het gaat echt over de waarde en de relevantie van het product. Als ondernemer moet je ervoor zorgen dat het geen gok is. Een ‘nee’ is soms ook een goede uitkomst, want dan kan je je richten op andere zaken. Maar als je het proces doorloopt en uiteindelijk tot een contract komt, dan is Defensie een loyale klant. De aanlooptijd is langer dan in iedere andere markt. Maar als je binnen bent, dan ben je binnen.”
Daarbij stipt Bijsterveld aan dat het vooral gaat om dual-use bedrijven: die werken in zowel de civiele als de militaire markt. „Mocht een contract bij Defensie op een bepaald moment aflopen, hebben ondernemers als het goed is altijd nog een civiele kaart in handen. Vanuit Defensie wordt dual-use ook gestimuleerd. Ze willen liever niet dat een bedrijf puur van hen afhankelijk is.”
Wat je ziet, is dat bedrijven in Amerika belanden omdat de investeringen daar hoger liggen
Mariëlle van Bijsterveld BOM
Floreren in de defensieketen
Hoewel er stappen worden gezet om de kloof tussen het bedrijfsleven en Defensie te dichten, is er ruimte voor verbetering. ,,Ik kan veel dingen opnoemen met de factor tijd. Veel zaken kunnen en moeten sneller. Alle partijen zullen dit onderschrijven, inclusief Defensie. Of dit volledig valt op te lossen, weet ik niet. De materie van de branche vraagt nou eenmaal om zorgvuldigheid”, aldus Bijsterveld.
Ze wijst ook naar kapitaal. ,,Er is behoefte aan veel grotere tickets, bedragen van 10 miljoen euro die in bedrijven geïnvesteerd worden. Alleen dan kunnen de partijen met potentie écht opschalen.” In Europa zijn nog te weinig klappers van bedragen beschikbaar. ,,Wat je ziet, is dat bedrijven in Amerika belanden omdat de investeringen daar hoger liggen. Veel liever houd je deze bedrijven in Nederland.”
Ook werkkapitaal is een aandachtspunt. ,,Als die order dan komt, hebben bedrijven vaak tijd nodig om te overbruggen voordat de betaling vanuit Defensie wordt voldaan. Dat soort constructies regel je vaak met banken en daar moeten weer garanties voor worden afgegeven. Vooral voor bedrijven in de vroege fase is dat heel uitdagend. Daar moeten we soepeler in worden en oplossingen voor vinden.”
