Paniek alom sinds staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) de vergaande maatregel drie weken geleden aankondigde. Installatiebedrijven worden platgebeld en bedolven onder e-mails van verontruste consumenten. ‘Kan ik voor 1 juli die warmtepomp krijgen of een laadpaal voor de elektrische auto?’
Het besluit geldt voor de stad Utrecht en veertien omringende gemeenten, te weten Bunnik, De Bilt, Zeist, De Ronde Venen, Houten, IJsselstein, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Woerden. De regio Amersfoort en Foodvalley, Veenendaal en omgeving blijven vooralsnog gevrijwaard.
‘Stroomnet zit niet vol’
Het Utrechtse bedrijf Groenpand, dat helpt om woningen en bedrijfspanden te verduurzamen, kreeg de afgelopen tijd veel vragen over het nieuws. Klanten denken dat er vanaf komende zomer niets meer mogelijk is. Maar dat is onjuist, zegt Joren Harmanny, medeoprichter van de onderneming en milieuwetenschapper, in het AD.
“Het stroomnet zit niet vol. In feite is het een file: te veel mensen willen op piekmomenten elektriciteit gebruiken”
,,Voor veel mensen komt het als een schok, maar dit was al langere tijd aan de gang. Het stroomnet zit niet vol. In feite is het een file: te veel mensen willen op piekmomenten elektriciteit gebruiken. Je kunt ook niet zeggen dat het Nederlandse wegennet vol zit. Als ik rond lunchtijd in mijn auto stap, kan ik fluitend naar Amsterdam rijden, terwijl ik ’s ochtends op datzelfde stuk weg in de spits beland.’’
‘Netbeheerder heeft bommetje gedropt’
Groenpand heeft tot nu toe geen enkele aanvraag geweigerd en dat zal volgens Harmanny ook in de toekomst niet gebeuren. ,,Waar ik wel voor vrees, is dat mensen na 1 juli denken dat het geen zin heeft om contact op te nemen voor een offerte voor een warmtepomp of iets dergelijks. Want dat is wat mensen nu horen in talkshows.’’
Harmanny en zijn collega’s doen hun uiterste best om dat beeld bij te stellen, en dat is lastig. ,,Ik vind het kwalijk dat de netbeheerder dit als een bommetje heeft gedropt.’’
Verzwaren niet altijd nodig
Volgens de ondernemer zijn huishoudens op te delen in grofweg drie groepen. De eerste categorie, naar schatting miljoenen Nederlanders, bestaat uit mensen die al een goede aansluiting hebben. Verzwaren is voor hen niet nodig.
De tweede groep bestaat uit huishoudens die van het gas af willen. ,,Dat gebeurt bijna altijd met een warmtepomp. Als je in een gemiddeld huis woont, is verzwaring van de meterkast niet nodig.’’
,,Dat is iets waar veel mensen zich in vergissen, omdat ze een te kleine pomp aangeboden krijgen. Die vreet stroom, met name als het buiten koud is; dan treedt het zogeheten back-upelement in werking. Een warmtepomp van het juiste formaat hoeft het back-upelement niet te gebruiken en vraagt ongeveer evenveel vermogen als een gemiddelde wasmachine.’’
Mini-energiecentrale
De derde en laatste groep consumenten moet de handen wél uit de mouwen steken. ,,Dat zijn de mensen die staan te huilen bij de pomp vanwege de hoge benzineprijzen: ze willen elektrisch rijden. Maar als je de auto oplaadt met een 1-faseaansluiting, die de meeste huizen hebben, ben je ongeveer twintig uur bezig. Voor dagelijks gebruik is dat niet toereikend.’’
De oplossing schuilt volgens Harmanny achter de meter. ,,Je kunt dit regelen door het maken van een soort mini-energiecentrale. Die bestaat uit zonnepanelen, een batterij en een energiemanagementsysteem.’’
,,Als je deze drie elementen samenvoegt en op de juiste manier instelt, dan kun je de bestaande aansluiting blijven gebruiken. Overdag tijdens daluren laad je de batterij op, zodat die tijdens de piekmomenten het huis en de elektrische auto van stroom kan voorzien.’’ Het maken van zo’n eigen centrale vraagt wel om een forse financiële investering.
Zoektocht naar personeel
Het werven van installatiemonteurs is al jaren een ingewikkelde klus. De aansluitstop maakt het vinden van getalenteerd personeel nog iets moeilijker, verwacht de ondernemer. „Dit is een innovatieve sector, daarom zijn er nu eenmaal weinig monteurs die al ruime ervaring hebben. Mensen die bij ons solliciteren, doen dat veelal met het idee dat dit de toekomst is; ‘de energietransitie, daar gaat het gebeuren’. Maar als een netbeheerder zo’n stop afkondigt, gaan monteurs en potentiële sollicitanten twijfelen aan die toekomst.’’
“Hoewel Utrecht op slot gaat voor nieuwe aansluitingen, verwacht ik dat er voor installateurs nog genoeg werk blijft”
Landelijk arbeidsmarktadviseur UWV
Ook netbeheerders zijn druk bezig met het werven van nieuwe medewerkers. De bedrijven vormen een geduchte opponent in de strijd om het schaarse personeel. ,,Ze bieden torenhoge salarissen en, ironisch genoeg, soms een elektrische auto van de zaak. Daar moeten wij mee zien te concurreren.’’
Monteur blijft kansrijk beroep
De stroomstop lijkt vooralsnog nauwelijks invloed te hebben op de werkgelegenheid: installatiemonteur blijft een kansrijk beroep. ,,Hoewel Utrecht op slot gaat voor nieuwe aansluitingen, verwacht ik dat er voor installateurs nog genoeg werk blijft’’, reageert de landelijk arbeidsmarktadviseur van het UWV.
,,Installateurs zijn immers niet alleen met nieuwe aansluitingen bezig. Daarnaast: stel dat de vraag naar installateurs iets daalt, dan betekent dat niet meteen dat de arbeidsmarkt voor deze beroepsgroep opeens ruim wordt.’’ Een afnemende vraag zal hooguit iets meer ‘lucht’ brengen in de gespannen arbeidsmarkt.
Dit artikel is geschreven door Jeffrey Stevens voor het AD.
