Het boek met de titel 80 jaar tussen de kazen ligt voor Leo Vergeer op tafel. „Ik ben al tachtig jaar omringd door kaas”, verklaart hij in het AD. „Mijn vader begon in 1934 met de kaashandel. Als vijfjarige hielp ik al mee in zijn kaaspakhuis en de kazen lagen vroeger te rijpen onder ons bed.”
Grappig genoeg woont Vergeer ook nu boven op de kaas. Onder het huis aan de Reewal in Reeuwijk-Dorp, waar hij met zijn vrouw Beppie woont, liggen nu de kazen van Vergeer Holland te rijpen en via de achterdeur loopt hij zo het pakhuis en de fabriek in.
Miljoenen kilo’s kaas in Vergeer-fabriek
Trots vertelt Vergeer in de fabriek, die is gebouwd op de plek waar hij werd geboren, dat hier miljoenen kilo’s kaas liggen opgeslagen. Ook worden hier jaarlijks zo’n 100 miljoen producten voor consumenten verpakt. Met die twee activiteiten, het rijpen en het verpakken van kaas, is het bedrijf groot geworden.
Het was pionieren: altijd nieuwe klanten zoeken, nieuwe producten bedenken en nieuwe machines ontwikkelen
Leo Vergeer
Vergeer Holland is nu een van de belangrijkste kaasrijpers en -verkopers van Nederland en een van de grootste kaasverpakkingsbedrijven van Europa.
Het begon met boodschappenmandje
„In 1962 zijn we begonnen met het verpakken van kaas”, zegt Vergeer. „In Nijmegen zag ik een zelfbedieningswinkel waar vrouwen met een mandje langs de schappen liepen. Toen dacht ik: als ik daar plakjes kaas neerleg die al verpakt zijn, pakken ze het zo mee.” Het bleek een gouden greep.
In de daaropvolgende jaren groeide het bedrijf. Het assortiment breidde zich uit tot duizend producten, de kazen gingen de wereld over en grote supermarktketens werden klant. Er waren successen, maar ook uitdagingen. „Het was pionieren: altijd nieuwe klanten zoeken, nieuwe producten bedenken en nieuwe machines ontwikkelen.”
Kaaskeerautomaat
Vergeer was altijd bezig de productieprocessen te verbeteren en te versnellen. „Samen met mijn broer Ton bezocht ik veel technische beurzen en bedrijven en we namen overal ideeën van mee: van de Coca-Colafabriek tot een Belgische betonfabriek.”
Een van Vergeers grootste uitvindingen was een kaaskeerautomaat. „Daarmee kon één man duizend ton kaas keren. Bij anderen waren daar tien mensen voor nodig.”
Speciale ionische lampen, normaal gebruikt in operatiekamers, werden ingezet om schimmels in het pakhuis te bestrijden. „Daarover had ik gelezen in een vakblad. Ik ben heel nieuwsgierig en wil altijd weten hoe iets beter kan.”
Een echt familiebedrijf
Alle technische kennis en de enorme kennis over kaas deed Vergeer, die door collega’s liefkozend kaasoloog wordt genoemd, op in de praktijk. Als jonge jongen keerde hij al kazen in het pakhuis van zijn vader, mestte hij varkens en handelde hij in oud ijzer, oud papier en konijnen. „Op de ULO werd ik niet aangenomen. Ik was goed in rekenen, maar slecht in taal. Dus ging ik op mijn veertiende het bedrijf in.”
Eén kapitein is genoeg. Ik bemoei me er niet meer mee
Leo Vergeer
Dat gold ook voor de broers Hans en Arie. Een andere broer werd metselaar en de jongste elektricien. „Hans, Arie en ik verdienden niets tot we trouwden, maar kregen wel aandelen: jaarlijks 5 procent. In 1970 werden we samen eigenaar. We zijn een echt familiebedrijf: onze winst investeerden we opnieuw, zodat we konden groeien.”
Lees ook: Vijf generaties op één erf: familiebedrijf achter StolWEItjes viert 100 jaar boeren
Kapitein op het kaasschip
Tot zijn 65ste stond Leo Vergeer aan het roer van het kaasbedrijf. Hij kreeg in zijn loopbaan meerdere prijzen en titels. Inmiddels is het bedrijf overgedragen aan zijn zoon Diederik en neef Dennis. „Eén kapitein is genoeg”, zegt hij nuchter. „Ik bemoei me er niet meer mee.”
Met loslaten heeft hij geen moeite. „Ik nam altijd al mensen aan die ergens beter in waren dan ik. Ik deed het één keer voor en daarna mochten ze het zelf verbeteren.” Dat gaf het personeel niet alleen verantwoordelijkheid, maar zorgde ook voor trouwe medewerkers die vaak tientallen jaren bij Vergeer werkten. „Nog steeds komen gepensioneerden jaarlijks terug voor een borrel.”
Boekpresentatie Leo Vergeer
Het was Vergeers plan om tijdens de bijeenkomst voor gepensioneerden afgelopen december zijn boek te overhandigen, maar het was toen nog niet klaar. Vrijdag de 20ste vond daarom de boekpresentatie plaats bij de Gouda Cheese Experience.
Vergeer is nauw betrokken bij deze toeristische attractie en vanuit die organisatie ontstond het idee voor een boek over hem. Voor Vergeer was een boek over zijn leven niet iets dat per se hoefde. Zelf leest hij ook nooit boeken, wel vakbladen om op de hoogte te blijven over de kaashandel.
Het boek heb ik vooral voor anderen gedaan. Zelf loop ik niet graag op de voorgrond
Leo Vergeer
Frau Antje
Voor het boek 80 jaar tussen de kazen – Het verhaal van Leo Vergeer voerde Vergeer vele gesprekken met de Goudse schrijver Remco van Gastel, die de persoonlijke herinneringen van Vergeer samen met de geschiedenis van het familiebedrijf Vergeer Holland en de kaasindustrie vormgaf tot een boek met negentien hoofdstukken.
Van Gastel beschrijft onder meer Vergeers carrière in de kaas, maar ook hoe hij de kaasmarkt in Gouda nieuw leven wist in te blazen, hoe hij zich inzette voor het behoud van Frau Antje en werd geridderd voor zijn verdiensten in de kaaswereld. Maar het boek is geen borstklopperij. Integendeel. Het vertelt vooral het verhaal van een gewone boerenjongen die met hard werken, pionieren, een sterke ondernemersgeest en slimme uitvindingen een grote speler werd in de kaaswereld, maar die vooral zichzelf is gebleven.
„Het boek heb ik vooral voor anderen gedaan. Nu het af is, vind het wel leuk en Beppie, onze kinderen en kleindochters vinden het ook mooi”, vertelt Vergeer bescheiden. „Zelf loop ik niet graag op de voorgrond.”
‘80 jaar tussen de kazen – Het verhaal van Leo Vergeer’ is verkrijgbaar bij de Gouda Cheese Experience.
