Nieuws Brexit

Rekenkamer: Harde brexit kost Nederland 2,3 miljard Euro

Een brexit zonder deal tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie kost Nederland miljarden, schrijft AD. Als het Britse parlement de overeenkomst bij de stemming afwijst, kost Nederland dat tot 2023 minimaal 2,3 miljard euro. Dat stelt de Algemene Rekenkamer, die onderzoek deed naar de gevolgen van een no-deal brexit en naar de Nederlandse voorbereidingen op dat rampscenario.

Hanneke Keultjes | Foto: ANP 10 december 2018

ANP brexit

Bij een no-deal is ons land de komende twee jaar 1,6 miljard euro kwijt aan de directe gevolgen van de vechtscheiding. Maar het kabinet investeert in dat geval ook zo’n 700 miljoen euro in overheidsdiensten die meer taken krijgen door de brexit.

Daar blijft het niet bij: ook de Nederlandse afdracht aan de EU stijgt. Dat zou hoe dan ook het geval zijn, maar door de brexit loopt dat bedrag op tot 1,25 miljard in 2021. Vanaf 2026 draagt Nederland tussen de 2,5 en 3 miljard euro extra bij.

Bij de harde brexit krijgt ons land, dat nauwe economische banden met het Verenigd Koninkrijk heeft, de hardste klappen. De Rekenkamer constateert dat de overheid zich al op tijd is gaan voorbereiden op dat scenario. Bedrijven doen dat echter nauwelijks. ,,De belangstelling van het bedrijfsleven voor brexit is nog niet groot’’, stelt de Rekenkamer met zorg. Het kabinet deelt die zorg, maar wijst op de eigen verantwoordelijkheid voor bedrijven en ondernemers.

Douane

Maar ook bedrijven die zich wel voorbereiden, krijgen mogelijk te maken met vertragingen bij export en import uit het Verenigd Koninkrijk. Van de 928 fulltimers die de douane zelf op 29 maart 2019 – de brexitdatum – zegt nodig te hebben voor controles van goederen, zijn er volgens de Rekenkamer op die datum maar 300 geworven. Daarvan hebben slechts 115 daarvan in maart hun opleiding afgerond. Er moeten ‘scherpe prioriteiten’ worden gesteld bij de afwikkeling van goederen en ‘vertragingen in de goederenstroom’ kunnen optreden, aldus het brexitrapport.

In een reactie stelt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken dat de 300 douaniers wél volledig operationeel zijn, omdat er sinds het afronden van het Rekenkameronderzoek – op 31 juli 2018 – inmiddels 500 extra fulltimers zijn geworven. ,,De douane ligt op koers om per 29 maart 2019 alle voorbereidingen te hebben getroffen om de continuïteit van alle douaneprocessen te borgen en oponthoud in de logistiek zo veel mogelijk te voorkomen dan wel te beperken’’, stelt Blok.

Noodzakelijke apparatuur

Volgens de Rekenkamer is de douane niet aanwezig op zes locaties waar veerboten van en naar het Verenigd Koninkrijk aanmeren. Daar moeten nog kantoren worden gebouwd of gezocht en die moeten worden voorzien van de noodzakelijke apparatuur, bijvoorbeeld om goederen te scannen. Ook de veerdiensten zelf hebben hier een verantwoordelijkheid en moeten investeren, maar zij doen weinig. ,,Zij hebben de neiging af te wachten hoe de brexit tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk precies zal verlopen’’, zegt Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer. Bij een brexit-met-deal blijft het Verenigd Koninkrijk nog tot eind 2020 in de douane-unie. In dat geval verandert er voor de douane de komende tijd niets.

De douane krijgt er na een harde brexit de meeste taken bij. Daarom is er 400 miljoen euro uitgetrokken voor de voorbereiding daarop. Ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) krijgt extra geld voor brexitvoorbereidingen (132 miljoen euro), het ministerie Justitie en Veiligheid krijgt 109 miljoen euro en het ministerie van Volksgezondheid krijgt 11 miljoen.

De Britse premier Theresa May stelt de voor morgen geplande stemming over het brexitakkoord in het Lagerhuis op het laatste moment uit. Dat melden Britse media vanmiddag op basis van anonieme bronnen.

May en de leiders van de Europese Unie zetten eind vorige maand hun handtekeningen onder het brexitakkoord. Maar om wettelijk geldig te worden, moet ook het Britse parlement akkoord gaan met de deal. Dat zou morgen vrijwel zeker mislukken; zowel binnen haar eigen Conservatieve partij als binnen andere partijen hadden politici weinig goeds over het akkoord te zeggen.

Het uitstel van de stemming geeft May in theorie de kans om nog eens te onderhandelen met de EU-leiders. Mogelijk hoopt ze de deal deels aan te passen, zodat ze wel op een meerderheid in het Lagerhuis kan rekenen. Daarbij is vooral de relatie tussen het Europese Ierland en het Britse Noord-Ierland belangrijk. Vooral de mogelijkheid van een zogenoemde backstop is omstreden, zoals hier wordt uitgelegd.

In werkelijkheid verandert er waarschijnlijk helemaal niets aan het akkoord. EU-kopstukken lieten de afgelopen weken immers meermaals weten dat het gesloten akkoord definitief is. Groot-Brittannië kan overigens nog wel volledig van de brexit afzien - althans, daar heeft het land geen toestemming voor nodig van de andere 27 EU-lidstaten.