Ben en David krijgen groot deel van 600.000 euro aan coronaschuld kwijtgescholden: ‘Kunnen eindelijk over toekomst nadenken’

Voor een doordeweekse dag tussen kerst en oud en nieuw is het all-day-brunchcafé van vader Ben en zoon David Marx goed gevuld, en dit is zelfs de minst goedlopende van de drie, zeggen ze opgetogen. Zo’n negen jaar geleden openden ze de eerste locatie van Benji’s in Amsterdam-Oost. Hun tienjarig jubileum vieren ze oktober dit jaar. Ze hebben hun bedrijf langer met corona(schulden) moeten draaien dan zonder, vertellen ze.

Het is de ondernemers gelukt een groot deel van hun coronaschulden kwijt te laten schelden. De afgelopen jaren waren stressvol en zwaar. Maar ze zijn nooit bij de pakken neer gaan zitten.

Lees ook: De ene ondernemer krijgt coronaschuld kwijtgescholden, de ander niet: is er willekeur?

Horeca gericht op brunch

In 2016 zagen vader, zoon en compagnon Binnert Rauwerda een gat in de markt. Er waren nog relatief weinig horecazaken in Amsterdam die zich alleen op brunch focusten. En er was vraag naar, want Benji’s begon gelijk goed te lopen. Zo goed dat de ondernemers durfden te dromen van meerdere locaties.

In de zomer van 2019 volgde uiteindelijk een tweede locatie en een paar maanden later bood een unieke kans zich al snel aan als derde locatie. „We vonden het heel spannend, maar we dachten: ‘no guts, no glory’, we gaan er gewoon voor.” Niet wetende dat nog geen half jaar later alle horecagelegenheden in Nederland zouden moeten sluiten.

Dat de horeca een paar weken moest sluiten, leek na een jaar waarin ze twee tenten hadden geopend een goed moment om even op adem te komen. Toen de pandemie langer leek te gaan duren en het niet bij even uitrusten bleef, bedachten de twee allerlei werkzaamheden om toch nog omzet te genereren en de werknemers bezig te houden. „Wij dachten altijd: als we zelf geld kunnen verdienen, waarom zouden we dan subsidie aanvragen? We hadden een soort trots en wilden ook kracht tonen aan het team”, vertelt David.

Lees ook: Rick Moorman krijgt groot deel van 400.000 euro coronaschuld kwijtgescholden: ‘Trots dat ik hulp zocht’

Eén of meerdere bv’s?

Ze draaiden met de alternatieve werkzaamheden zoals bezorging en takeaway tijdens die periode de omzet van één horecagelegenheid. „Dat betekende dat we het heel goed deden”, zegt Ben. Maar er zat ook een keerzijde aan hun ondernemersdrift.

Uiteindelijk betekende dit dat ze 90 procent van de coronasubsidies die ze wel hadden ontvangen, moesten terugbetalen. Waarom? Omdat ze hun drie zaken op één bv hadden geregistreerd en niet op drie verschillende bv’s. De Belastingdienst vergeleek de omzet met een jaar geleden en die was nagenoeg gelijk, terwijl de kosten verdrievoudigd waren. „Maar toen hadden we de andere twee zaken nog niet eens geopend”, vertelt Ben verontwaardigd.

Ze vielen tussen de wet- en regelgeving in. Maar gelukkig was hen tijdens de pandemie verzekerd dat er maatwerk zou komen voor de uitzonderingen zoals zij. Halverwege 2022 kregen de ondernemers te horen dat maatwerk er toch niet in zat en ze echt zo’n 600.000 euro aan coronaschulden moesten terugbetalen.

„Achteraf is het allemaal makkelijk praten. In retrospect hadden we natuurlijk elke locatie in bv moeten vestigen”, zegt David. En hadden ze wel zo hard door moeten werken tijdens de coronapandemie? „Daar heb ik geen spijt van. Op het moment dat je denkt ‘oké, ik ga nu achterover leunen’, dan ben je naar mijn idee geen echte ondernemer.”

Ook is hun positieve mindset en ondernemingsdrang een belangrijk marketinginstrument gebleken. „Onze omzet maakte twee jaar een dip, maar ging gelijk na de pandemie weer omhoog. Het feit dat we juist open zijn gebleven voor de buurt, heeft daar aan bijgedragen”, vertelt David. De ondernemers zijn al die tijd ook transparant geweest over de situatie naar alle betrokken partijen. „We hielden ons personeel op de hoogte van de cashflow en met onze verhuurder en leveranciers, die wij onze partners noemen, hadden we ook nauw contact”, zegt Ben.

Lees ook: Slechts 27 procent van ondernemers heeft coronaschuld afgelost: zorgen over grote achterstanden

Wel winst, toch geldzorgen

In 2023 en 2024 draaiden de zaken van Benji’s goed. Jaarlijks was de winstmarge zo’n 10 procent. „Als mensen vroegen hoe het met ons bedrijf ging, zei ik: ‘heel erg goed’. Mensen begrepen dan niet waarom wij niet verder uit gingen breiden”, zegt David. Want hoewel alles goed leek te gaan, zorgden coronaschulden nog steeds voor grote onzekerheid.

„In de horeca heb je piekmaanden in de zomer en de winter is rustiger. In de zomer wil je sparen voor de winter. Ook om te kunnen investeren in de zaak en je personeel, zodat je in de zomer weer kan groeien”, legt David uit. Maar door de aflossingen van de coronaschulden viel er weinig meer te sparen. Als ze op deze voet door zouden gaan, zouden de aflossingskosten hoger zijn dan hun winstcapaciteit.

Kwijtschelding?

Anderhalf jaar lang hebben diverse juristen en adviseurs gekeken of ze ervoor konden zorgen dat de ondernemers hun coronaschulden niet terug hoefden te betalen, maar tevergeefs. Ten slotte gingen Ben, David en Binnert daarom maar met elkaar om de tafel. „We konden dit niet nog vijf jaar volhouden, concludeerden we”, zegt David. Uiteindelijk besloot Ben contact op te nemen met Instituut voor Midden- en Kleinbedrijf (IMK). Onder andere het levensvatbaarheidsonderzoek moest uitwijzen of er nog toekomstmuziek in het bedrijf zat.

Ze moesten allerlei documenten aanleveren. Van strategische plannen tot buurtonderzoeken en allerlei interne data. Dat was een hele klus, maar toen kwam de uitslag. „Ze zeiden dat we een droombedrijf waren”, vertelt David, „dat is letterlijk wat ze vertelden.” Hij glundert. Experts binnen IMK maakten, op basis van de omzet- en winstcijfers, een voorstel voor de schuldeisers. Begin 2025 ging het voorstel op de post en toen was het afwachten, zal de belangrijkste schuldeiser, de Belastingdienst, akkoord gaan?

Blik op de toekomst

Augustus ging voorbij en er was nog geen reactie. „We hadden in de zomer op een antwoord gehoopt. Richting de winter waren we alweer bezig met hoe we volgend jaar door gaan komen”, vertelt David. „Als de zaak bomvol zit, dan denk je er niet aan, maar zodra het rustiger is, heb je wel stressvolle momenten. Maar je moet door. Je moet jezelf niet die negativiteit aanpraten. Je hebt ervoor gekozen als ondernemer.”

Eind november kwam het verlossende antwoord. De Belastingdienst was akkoord met het voorstel. „Ik sprong een gat in de lucht”, zegt Ben. „Ondanks de winst, stonden we vier jaar lang met onze rug tegen de muur. We kunnen voor het eerst echt over de toekomst nadenken”, vertelt David. „We hebben het er best vaak over gehad: Wat gaan we doen als de deal niet lukt? Wat als we alles terug moeten betalen, kunnen we dat wel dragen? Ik ben 70 jaar. Nu durf ik voor het eerst over eerder stoppen na te denken”, zegt Ben. Van de zes ton aan schulden die nog openstond, moeten de ondernemers tot de zomer zo’n twee ton betalen. „Dan zijn we in augustus helemaal schuldenvrij”, vertelt hij.

De blik kan dus eindelijk weer richting de toekomst. En dat gunnen ze andere ondernemers ook. „Ik krijg vooral van horecaondernemers de vraag hoe we dit gedaan hebben. Inmiddels heb ik tig bedrijven geadviseerd met IMK te gaan praten. Wij dachten lang dat we dit wel alleen konden oplossen, maar dat was niet zo. Ik adviseer iedereen hulp te zoeken bij IMK”, zegt Ben.

Nu er een einde aan de schuldhorizon lijkt te komen, wat zijn de toekomstplannen van de ondernemers? „We waren tot nu toe alleen nog bezig met de coronaperiode. We kunnen nu eindelijk over de toekomst nadenken. Daar gaan we de komende maanden de tijd voor nemen. En in oktober zijn we tien jaar. Dan hebben we alles grotendeels afbetaald. Dat sluiten we af met een goed feestje”, zegt David.