Meer dan de helft van de ondernemers (54 procent) heeft nu of in de afgelopen vijf jaar te maken gehad met langdurig ziekteverzuim. Bij 25 procent is op dit moment minstens één werknemer langer dan zes weken ziek. Hoe groter het bedrijf, hoe vaker dit voorkomt, maar juist bij micro- en kleine mkb’ers is de impact het grootst.
Eén zieke werknemer kan bedrijf ontwrichten
Hoewel langdurige ziekte relatief minder vaak voorkomt bij micro-mkb’ers, is de impact daar het hevigst. Van de kleinste bedrijven zegt 91 procent dat één langdurig zieke werknemer een grote impact heeft op de bedrijfsvoering. Bij grote mkb-bedrijven is dat 67 procent.
De begeleiding, re-integratie en het contact met Arbo en UWV zijn zeer tijdsintensief
„Klein bedrijf. Moeite met vervanging zieke werknemer. Twee jaar lang doormodderen”, zegt een ondernemer in het onderzoek. Anderen noemen hoge kosten, productiviteitsverlies en enorme regeldruk. „De begeleiding, re-integratie en het contact met Arbo en UWV zijn zeer tijdsintensief.”
Persoonlijke tol voor ondernemer
Niet alleen zakelijk, ook persoonlijk hakt langdurige ziekte erin. Acht op de tien ondernemers ervaren een grote persoonlijke impact. Bij micro-mkb’ers loopt dit op tot 87 procent. Ondernemers spreken over stress, structureel overwerken, geen vakanties en emotionele belasting.
„Dat betekent meer uren draaien en ervoor zorgen dat de zaak draaiende blijft. De kosten zijn enorm bij een zieke werknemer”, aldus een respondent. Juist in kleine bedrijven, waar ondernemer en personeel dicht op elkaar zitten, speelt emotie een grote rol.
Lees ook: 1 op de 10 ondernemers zwaar in het rood: zzp’ers en mkb’ers gaan nog steeds gebukt onder hoge coronaschulden
Emotie zit zakelijke beslissingen in de weg
Meer dan de helft van de ondernemers (54 procent) voelt zich moreel verplicht om meer te doen dan wettelijk vereist voor een langdurig zieke werknemer, zelfs als dat het bedrijf schaadt. Ook vindt 56 procent het moeilijk om zakelijke beslissingen te nemen over een werknemer die zij persoonlijk goed kennen. Dit speelt vooral bij kleinere bedrijven.
Hoewel 58 procent van de ondernemers denkt dat werknemers tevreden zijn over het re-integratietraject, is slechts 36 procent van de werkgevers dat zelf. De helft is zelfs ontevreden. Re-integratie wordt door ondernemers gezien als kostbaar, bureaucratisch en te veel gericht op de werknemer.
Met name de rol van de bedrijfsarts roept frustratie op. Ondernemers vinden dat Arbo-artsen te weinig oog hebben voor de positie van de werkgever en onvoldoende communiceren. „De werknemer wordt door de Arbo in de watten gelegd”, klinkt het.
Wetgeving voelt oneerlijk en belastend
Vrijwel alle mkb-ondernemers vinden de huidige wet- en regelgeving rond langdurige ziekte oneerlijk (90 procent) en eerder belastend dan ondersteunend (88 procent). Driekwart van de ondernemers met minder dan 50 werknemers zegt dat één langdurig zieke werknemer hun onderneming in serieuze problemen kan brengen.
De kosten zijn enorm bij een zieke werknemer
De verplichte loondoorbetaling van twee jaar wordt door acht op de tien ondernemers gezien als een groot financieel risico. Slechts 1 procent vindt dat dit risico vooral bij werkgevers hoort. Een meerderheid (55 procent) vindt dat het risico (voornamelijk) bij het UWV moet liggen, terwijl een derde pleit voor een gelijke verdeling. „Bij tien man FTE is de uitval van één medewerker al snel 20 tot 30 procent”, zegt een ondernemer. „Dat risico kan voor kleine bedrijven de strop zijn.”
Ondernemers pleiten voor een fundamentele herziening van het systeem, bijvoorbeeld door de loondoorbetalingsplicht te verkorten of het risico collectiever te dragen. Volgens velen is het huidige stelsel ingericht op grote bedrijven en houdt het onvoldoende rekening met de kwetsbare positie van kleine mkb’ers.
Lees ook: Lasten voor bedrijf met zieke werknemers mogelijk fors hoger: ‘Killing voor ondernemers’
Het onderzoek is uitgevoerd van 9 tot 16 januari 2026 onder 3.000 ondernemers. 2.100 hiervan zijn leden van het RTL Nieuwspanel, 900 zijn geworven via ondernemersplatforms zoals RTLZ, De Ondernemer, BusinessWise, BID, Stichting 155 en het Instituut voor het MKB. Het onderzoek is na weging representatief voor vijf variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur (stemgedrag Tweede Kamerverkiezingen 2025). Het RTL Nieuwspanel telt ruim 63.000 leden.
Wil jij voortaan ook meedoen aan onderzoeken van het RTL Nieuwspanel? Meld je dan hier aan.
