Uit een analyse van 1.002 vacatureteksten uit tien sectoren blijkt dat de gemiddelde tekst een 4,9 scoort. De teksten zijn beoordeeld op 25 datapunten, waaronder wel of geen salarisvermelding, het aantal clichés en het taalniveau. Dat is opvallend, aldus de initiatiefnemers Nicol en vacaturesite Nutzy. Want werkgevers lijken steeds beter te snappen dat transparantie rondom salaris loont. Waar in 2024 in 62 procent van de teksten het salaris werd vermeld, is dit nu gestegen naar 71 procent.
Lees ook: Salaristransparantie en goede werkprivé-balans: ‘Schrijf vacature vanuit sollicitant, wat heb je hen te bieden?’
Te moeilijke woorden en ellenlange zinnen in vacatureteksten
Een ander groot manco aan veel vacatureteksten is dat ze vol staan met ingewikkelde woorden en te lange zinnen, waardoor de teksten moeilijk leesbaar zijn voor veel werkzoekenden of geïnteresseerden. „Jongere generaties luisteren niet naar wie het hardst roept, maar naar wie het duidelijkst is. Zonder concrete boodschap ben je onzichtbaar’’, zegt Mitch Gielen, oprichter van Nutzy.
Ook het flinke aantal clichés per tekst is debet aan de weinig appetijtelijke vacatures. Dit kan worden veroorzaakt doordat AI steeds vaker wordt ingezet bij de totstandkoming van vacatureteksten.
Je hoort om de haverklap dat er personeelskrapte is. Maar na dit onderzoek vraag ik mij af of dat het probleem is, of dat er krapte is aan goede vacatureteksten
Nicol Tadema
De meest clichématige woorden in vacatureteksten:
- 1
uitdagend
- 2
flexibel
- 3
zelfstandig
- 4
betrokken
- 5
op zoek naar
- 6
pre
- 7
dynamisch
- 8
gezellig
- 9
afwisselend
- 10
enthousiast
Beïnvloedings- en vacaturetekstspecialist Nicol Tadema: „Je hoort om de haverklap dat er personeelskrapte is. Maar na dit onderzoek vraag ik mij af of dat het probleem is, of dat er krapte is aan goede vacatureteksten. Een goede vacaturetekst gaat verder dan inhoud. De tekst moet vooral zorgen voor vertrouwen en rust omdat een goed gevoel het verschil kan maken tussen wegklikken of solliciteren.’’
„On the bright side: die onvoldoende biedt ook kansen op deze ‘krappe’ arbeidsmarkt. Want wat nu niet goed is, kan natuurlijk alleen maar beter. En zodra je de vacaturetekst, het meest gebruikte middel in arbeidsmarktcommunicatie, optimaal inzet, vergroot je de kans op meer én kwalitatief betere sollicitanten.’’
Welke sectoren scoren het meest onvoldoende?
Gevraagd naar hoe het niet moet, haalt de spreker en auteur een voorbeeld aan (zie ook een kader voor een ellenlange zin die veel werkzoekenden de gordijnen in zal jagen). „Wat ik wonderlijk vind is dat mensen teksten met ingewikkelde woorden en zinnen schrijven, terwijl het taalniveau onder mensen daalt’’, vertelt Tadema aan De Ondernemer.
„Daarnaast viel het ons op dat uitzend- en detacheringsbureaus vaak te slechte vacatureteksten aanleveren. Dat terwijl het commerciële partijen zijn die werken in opdracht voor werkgevers. Er wordt te weinig moeite in de teksten gestopt. Je ziet het ook bij recruiters. Vacatureteksten schrijven hoort bij hun werk, maar ze vinden het simpelweg niet leuk om te doen.’’
AI inzetten voor vacatureteksten: slim of niet?
Ander punt dat Tadema aanhaalt, door het verkeerde gebruik van AI worden teksten ook niet bepaald beter. „Uit ander onderzoek blijkt dat op het moment dat je AI inzet, de kans op matches met 15 procent afneemt. We vermoeden dat AI ook de oorzaak is van de toename van clichéwoorden. Verder vermoeden we dat leeftijdsdiscriminatie toeneemt omdat mensen de AI-teksten klakkeloos kopiëren en geen kennis hebben van wet- en regelgeving. Weet je, ik zie dat AI die wet- en regelgeving snapt, maar past het niet goed toe.’’
Een omschrijving als ‘informele werksfeer met korte lijnen’, daar red je het niet mee. Zeker niet bij gen Z
Nicol Tadema
Daarom geen AI gebruiken of juist wel, maar dan beter en slimmer? Tadema: „Dat laatste. Ik ben een grote voorstander van deze technologie. Zeker wanneer je geen tekstschrijver bent. Maar gebruik wel je boerenverstand en prompt goed. Wanneer AI schrijft dat de werksfeer binnen jouw bedrijf goed is, dan wil de lezer wel weten hoe dat komt. Een omschrijving als ‘informele werksfeer met korte lijnen’, daar red je het niet mee. Zeker niet bij gen Z. Die generatie heeft die werksfeer bovenaan staan. Dat toont aan hoe belangrijk het is.’’
Wanneer een clichéwoord geen clichéwoord meer is
Nog even terug naar die clichéwoorden (zie ook bovenstaand kader): het is niet zo dat je een woord als ‘flexibel’ maar uit de vacatureteksten moet verbannen. ,,Ik vind een cliché geen cliché wanneer je uitlegt waarom iets ‘flexibel’ of ‘uitdagend’ is. Moet je bijvoorbeeld flexibel zijn omdat je gaat werken in wisseldiensten of omdat je oefeningen voor moet doen omdat je yogaleraar bent? Dat is een wereld van verschil’’, aldus Tadema.
Dit is de langst gemeten zin (73 woorden!)
Deze zin stond in een tekst voor een vacature logistiek medewerker export (mbo-niveau).
Alle gekwalificeerde sollicitanten komen in aanmerking voor een dienstverband, ongeacht hun ras, huidskleur, geloof, religie, nationale herkomst, staatsburgerschap, afkomst, geslacht, leeftijd, lichamelijke of mentale beperking die niet gerelateerd is aan het functioneren, burgerlijke staat, gezinsverantwoordelijkheden, zwangerschap, genetische informatie, seksuele oriëntatie, genderexpressie, genderidentiteit, transgender zijn, sekse-stereotypering, de status van een beschermingsbevel, beschermde veteranen- of militaire status, een ongunstige ontslagstatus uit militaire dienst, en andere categorieën die worden beschermd door federale, staats- of lokale wetgeving.
