Zelfstandig ondernemen is de afgelopen jaren minder vanzelfsprekend geworden. De zelfstandigenaftrek daalde van 2.470 euro in 2025 naar 1.200 euro in 2026, de Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer op schijnzelfstandigheid en er liggen plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Toch blijft de overtuiging onder huidige zzp’ers groot.
Niet terug in loondienst
Uit onderzoek van Knab onder ruim 2.000 zelfstandig ondernemers blijkt dat 70 procent niet terug wil naar een baan in loondienst: 39 procent zeker niet en 31 procent waarschijnlijk niet. Daartegenover zegt 8 procent zeker of waarschijnlijk wél terug te willen naar loondienst.
“De cijfers laten zien dat zelfstandig ondernemen voor veel zzp’ers geen tussenstation is”
Knab
De cijfers laten zien dat zelfstandig ondernemen voor veel zzp’ers geen tussenstation is. 84 procent zegt dat de keuze voor het ondernemerschap positiever uitpakt dan vooraf gedacht. Daarnaast ervaart 90 procent van de zzp’ers die eerder in loondienst werkten meer vrijheid dan toen zij werknemer waren.
Zzp’ers waarderen autonomie
De belangrijkste reden om voor het ondernemerschap te kiezen is niet financieel. In het onderzoek noemt 73 procent meer autonomie en vrijheid als reden om ooit als zzp’er te beginnen. Andere veelgenoemde redenen zijn meer voldoening uit werk (43 procent) en een betere balans tussen werk en privé (40 procent). Meer verdienen of financiële kansen wordt door 30 procent genoemd.
Ook achteraf blijft vrijheid het grootste pluspunt. Gevraagd naar wat het ondernemerschap nu vooral oplevert, noemt 34 procent autonomie en vrijheid als belangrijkste voordeel. Daarna volgen plezier in het werk, hoe goed het ondernemerschap bij iemand past, meer regie en de combinatie met het privéleven.
Voordelen wegen nog steeds zwaarder
„Deze uitkomsten laten zien dat zelfstandig ondernemerschap voor veel zzp’ers veel meer is dan een contractvorm,” zegt Casper Zwart, onderzoeker bij Knab. „Het gaat over regie, vrijheid en werk kunnen doen op een manier die beter past bij je leven. Tegelijk is dat geen simpel succesverhaal. Regels, onzeker inkomen en administratie schuren duidelijk. Maar voor veel huidige zzp’ers wegen de voordelen nog steeds zwaarder dan de zekerheid van loondienst.”
Regels en onzekerheid grootste tegenvallers
Dat zzp’ers positief terugkijken, betekent niet dat het ondernemerschap alleen maar meevalt. Gevraagd naar de grootste tegenvaller noemt 24 procent regelgeving en beleid vanuit de overheid. Daarna volgen onzekerheid van inkomsten (17 procent) en administratie en regelwerk (15 procent). Tegelijk zegt 16 procent dat eigenlijk alles meevalt.
“De stap naar het ondernemerschap voelde voor veel zzp’ers spannend”
Knab
Die nuance is belangrijk. De dalende zelfstandigenaftrek, de hervatte handhaving op schijnzelfstandigheid en de plannen voor een verplichte AOV maken het ondernemerschap op papier minder aantrekkelijk. Toch lijkt de behoefte aan vrijheid en autonomie voor veel huidige zzp’ers zwaarder te wegen dan de zekerheid van een vast contract.
Ongemak vooraf, overtuiging achteraf
De stap naar het ondernemerschap voelde voor veel zzp’ers spannend. Ruim de helft vond de overstap destijds best of heel spannend. Toch kijkt ook deze groep vaak positief terug. Van de ondernemers die de stap heel spannend vonden, zegt 84 procent dat de keuze positiever uitpakt dan verwacht. Onder ondernemers die de stap best spannend vonden, is dat 85 procent.
