Ben je eerder ziek geweest, heb je medische ingrepen of blessures gehad? Rook je of drink je veel? Op basis van dit soort informatie wordt bepaald of je als zzp’er een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) krijgt. Een AOV is een van de opties waarmee zelfstandigen zich kunnen beschermen als ze niet meer kunnen werken, schrijft AD.
Een private verzekeraar wil voor het afsluiten van een verzekering eerst weten hoe groot de kans is dat iemand arbeidsongeschikt raakt. Dat risico wordt ingeschat op basis van een pagina’s lange gezondheidsverklaring die de zelfstandige zelf invult. In een aantal gevallen durft de verzekeraar het niet aan.
Lees ook: Voor steeds meer zzp’ers wordt een bv voordeliger: ‘Verplichte AOV mag nooit enige reden zijn’
5 procent krijgt geen AOV
Soms is de uitkomst dat iemand een verzekering krijgt, maar daarvoor een hogere premie betaalt. Ook kan een specifieke aandoening, zoals een schouderblessure of een oogafwijking, worden uitgesloten. Uiteindelijk krijgt 5 procent van de zelfstandigen die een verzekering aanvragen helemaal geen AOV, blijkt uit data van het Verbond van Verzekeraars.
Ik heb het idee dat ik steeds vaker hoor dat ondernemers worden afgewezen
Martijn Pennekamp zzp-expert van Het Ondernemerscollectief
Zzp’ers sluiten al zelden een AOV af. Nog geen 30 procent heeft er een, blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O en Centraal Beheer. Martijn Pennekamp, onafhankelijk zzp-expert van Het Ondernemerscollectief, komt regelmatig verhalen tegen van onverzekerbare zzp’ers. „Ik heb het idee dat ik steeds vaker hoor dat ondernemers worden afgewezen.”
Een verzekeraar wil het aantal uitkeringen beperken, stelt hij. „Haal je mensen binnen met een bepaalde ‘handicap’, dan is de kans aanwezig dat je uiteindelijk moet gaan betalen. Om de premie betaalbaar te houden, heb je als verzekeraar zo veel mogelijk gezonde mensen nodig.”
Ook klachten die verholpen zijn
Dat betekent overigens niet dat je altijd wordt afgewezen als je niet helemaal gezond bent, zegt het Verbond van Verzekeraars. „Een slechte knie kan voor een dakdekker leiden tot een verhoogd risico op uitval, terwijl dat niet het geval is voor een fiscaal adviseur.”
Maar een knie hoeft op het moment van aanvragen niet slecht te zijn. Ook oude klachten kunnen leiden tot een afwijzing of aanpassing van de polis. Verzekeraars kijken namelijk ook naar klachten uit het verleden. ZZP Nederland herkent die signalen. „Wij krijgen genoeg meldingen van ondernemers die geen verzekering krijgen vanwege iets uit het verleden”, zegt een woordvoerder.
Volgens het Verbond heeft dit alles te maken met de looptijd van een gemiddelde verzekering. „Een verzekering loopt vaak tientallen jaren. Verzekeraars kunnen in principe niets meer wijzigen aan de premie als de verzekering eenmaal is ingegaan. Ze moeten op het moment dat zij de premie vaststellen rekening houden met alle mogelijke uitkomsten, dus ook met het scenario dat oude aandoeningen, klachten of ziektes weer terugkomen.”
We zoeken altijd naar mogelijkheden om wél te verzekeren, want iedere ondernemer kan immers iets overkomen
Peter Apeldoorn Verzekeraar Centraal Beheer
Kwetsbaren lopen juist risico
Verzekeraar Centraal Beheer vindt het vervelend dat dit beeld bestaat. „Mijn overtuiging is dat we de medische beoordeling zo zorgvuldig mogelijk doen”, zegt zakelijk directeur Peter Apeldoorn. „We stellen verdiepende vragen, raadplegen medische experts en daar komt vervolgens een oordeel uit.”
„We willen iedereen een AOV aanbieden. Tenzij het gezondheidsrisico te hoog is, kan er een verzekering worden afgesloten met een clausule. We zoeken altijd naar mogelijkheden om wél te verzekeren, want iedere ondernemer kan immers iets overkomen.”
Maar lopen juist de kwetsbare zelfstandigen niet meer risico? Het Verbond van Verzekeraars zegt: „Het klopt dat hier een spanningsveld zit. Verzekeraars hebben echter de verantwoordelijkheid om premies voor iedereen betaalbaar te houden. Dat kan alleen als sommige hoge individuele risico’s niet of niet volledig worden verzekerd.”
Bij een broodfonds
Er zijn alternatieven. Zo kan een afgewezen zelfstandige zich aansluiten bij een broodfonds, waarbij ondernemers elkaar financieel ondersteunen bij ziekte. Maar dit biedt slechts voor twee jaar een oplossing.
De verplichte verzekering voor zzp’ers die op zijn vroegst in 2030 wordt ingevoerd, moet soelaas bieden. Het doel daarvan is immers dat iedereen, ook onverzekerbare zelfstandigen, een AOV krijgt.
Haken en ogen aan verplichte verzekering
Wie zich op het moment van invoering nog niet heeft verzekerd, krijgt een basisverzekering via UWV ter hoogte van maximaal het wettelijk minimumloon. Met deze verzekering krijg je echter pas na twee jaar ziekte of uitval maandelijks uitgekeerd. Daarnaast ontvang je geen uitkering als je met welk werk dan ook nog steeds in staat bent om ten minste het wettelijk minimumloon te verdienen.
Volgens ZZP Nederland zitten er te veel haken en ogen aan het plan dat er nu ligt. „Ze kunnen bijvoorbeeld zeggen dat je altijd nog callcenterwerk kunt gaan doen. Dus je betaalt eigenlijk premie voor iets wat je uiteindelijk toch niet krijgt.’’
De Raad van State kwam afgelopen december met een kritisch rapport over de verplichte AOV. De vraag is dus nog steeds wanneer en in welke vorm die verzekering er komt.
Lees ook: Voor meer zzp’ers wordt een bv voordeliger in 2026: ‘Ook in een bv kun je schijnzelfstandig zijn’
