„Veel mensen hebben geen idee hoe innovatief en indrukwekkend deze bedrijven zijn. Hier in de Kop van Noord-Holland zie je dat samenwerking echt toonaangevend is en ook wereldwijd een exportproduct”, vertelt Rob Jetten over zijn bezoek aan twee maakbedrijven in Noord-Holland. „Juist de combinatie van de maakindustrie met innovatie maakt Nederland uniek.”
Deze week bracht minister-president Jetten een bezoek aan staalbedrijf Abuco en machinebouwer HGG in Middenmeer. Hij was daar op uitnodiging van branchevereniging Metaalunie. Mark Helder, voorzitter van de branchevereniging, overhandigde drie pijlers voor een florerende mkb-maakindustrie aan Rob Jetten: sterke maakketens, verhoging van de arbeidsproductiviteit en talent. Met die drie pijlers roept Metaalunie het kabinet op tot gerichte investeringen in de mkb-maakindustrie voor het behoud van brede welvaart in Nederland.
Lees ook: Van asbest tot dierenpensions: kabinet schrapt nog eens 97 regels vóór de zomer
Innovatie nodig om te overleven
Bij staalbedrijf Abuco sprak Jetten met ceo Gijs Bakker. Het bedrijf levert wereldwijd staalconstructies, buizen en hijs- en hefmiddelen. Er is gesproken over hoe prachtig de maakindustrie is, maar ook de diverse problemen waar het bedrijf tegenaan loopt, kwamen aan bod. Voor Abuco is innovatie geen keuze, maar een noodzaak om te kunnen blijven concurreren. „Steeds meer productie verschuift naar Oost-Europa en om op kosten te kunnen concurreren hebben we een lasrobot aangeschaft. Die kan vier keer zoveel doen als een handlasser”, vertelt Bakker.
Wij staan best wel vooraan in de keten en wij zijn voor 80 procent afhankelijk van nieuwbouwinvesteringen en -projecten
Gijs Bakker ceo Abuco
Naast efficiëntie investeert het bedrijf bewust in moderne machines om jongeren weer aan te trekken. Die vinden het namelijk interessant om met zulke hightechmachines te werken. Toch blijft het personeelstekort een probleem voor het bedrijf. „Het is een uitdaging om jongeren te vinden en om de mensen die we binnenhalen uiteindelijk aan het bedrijf te binden.”
Geopolitieke spanningen zorgen voor problemen
Ook geopolitieke spanningen zorgen voor extra uitdagingen. „Wij staan best wel vooraan in de keten en wij zijn voor 80 procent afhankelijk van nieuwbouwinvesteringen en -projecten. Zodra er onrust is, merken we dat investeringen on hold worden gezet of niet meer doorgaan. Dat is voor ons een grote uitdaging. Maar Jetten kon ons daar vandaag helaas ook nog geen goed nieuws over brengen.”
Een andere, en een van de grootste remmen op groei, is netcongestie. „In de toekomst hebben we de ambitie om te verhuizen, maar als bedrijf staan we niet bovenaan de prioriteitenlijst voor een nieuwe stroomaansluiting. Dus ook dat is een probleem waar wij tegenaan lopen om te groeien.”
Groeiende vraag, maar steeds minder vakmanschap
Ook bij HGG, producent van 3D-profielsnijmachines, spelen meerdere problemen die de groei van het bedrijf remmen. Ceo Wiebe Wiersma vat het kernachtig samen: „De vraag groeit, maar het vakmanschap neemt af.” Maar allereerst is hij supertrots dat de minister-president zijn bedrijf bezoekt. „Het is prachtig dat hij ervoor kiest om HGG te zien als voorbeeldbedrijf voor de maakindustrie van Nederland.”
Er komen gigantische hoeveelheden Aziatische machines de markt op en daar kunnen wij eigenlijk niet mee concurreren.
Wiebe Wiersma ceo HGG
Het bedrijf richt zich op het snijden van buizen en balken, maar ontwikkelt ook geavanceerde machines en software. Zestig procent van de omzet komt uit de Verenigde Staten. Handelsbelemmeringen raken het bedrijf direct. „We zijn in een jaar tijd 25 procent duurder geworden door de zwakker wordende dollar en invoerheffingen.”
Aziatische concurrentie en personeelstekort
Daarnaast ziet HGG toenemende concurrentie uit Azië. „Er komen gigantische hoeveelheden Aziatische machines op de markt en daar kunnen wij eigenlijk niet mee concurreren. Enerzijds omdat ze veel goedkoper zijn, maar anderzijds omdat ze niet veilig zijn. Maar de regulering is minimaal en dat is voor ons een grote zorg.”
Ook hier blijft personeel de grootste bottleneck. „Als je het hebt over de grootste rem op de groei, ja, dan is het toch wel het vinden en behouden van de juiste mensen en geschoold personeel behouden.”
Het belang van mkb voor Nederland
Volgens Rob Jetten zijn de problemen herkenbaar. „Het is gewoon een hele moeilijke situatie. Omdat de oorlogen in het Midden-Oosten natuurlijk hier ook gevoeld worden in energieprijzen of prijzen van producten die nodig zijn.” Maar het kabinet werkt ook aan oplossingen, zegt hij. „We willen flink investeren als kabinet. Ook willen we voor het mkb zorgen voor minder en simpelere regels, betaalbare elektriciteitskosten en het opleiden van voldoende talent.”
Volgens Jacco Vonhof, voorzitter van MKB-Nederland, was de boodschap van de dag duidelijk. „De rode draad van beide bezoeken was om te laten zien dat we in Nederland geweldige technische kennis hebben. Om te laten zien hoe belangrijk de maakindustrie voor Nederland is.”
Dat deze bedrijven zo vroeg in de ambtsperiode worden bezocht, is volgens hem veelzeggend. „Als de minister-president besluit tijdens een van zijn eerste werkbezoeken naar mkb-ondernemingen te gaan, zegt dat iets over hoe hij kijkt naar de economie en het belang van mkb’ers.”
Lees ook: Strijd om technisch personeel barst los: defensiemiljarden maken tekort aan bouwkrachten nog nijpender
