Laat ik beginnen bij mezelf. Mijn vader was fysiek aanwezig, maar emotioneel vaak afwezig. Soms gaat afwezigheid over het wegvallen van een vader door overlijden, scheiding, afstand of werk. Maar soms zit iemand elke avond aan tafel zonder dat er echte emotionele verbinding is. Geen slechte vader. Geen verwijt. Geen afrekening. Gewoon een man van zijn generatie. Hard werken. Niet praten. Doorgaan. Emoties waren eerder praktisch ongemak dan iets waar ruimte voor was. Zoals ook bij ons aan tafel.
Lees ook: De schade, schande en de stilte daarna: waarom een faillissement zoveel meer is dan een financieel drama alleen
‘Ik ben trots op je’
Dus wat deed ik? Ik ging presteren. Hard studeren. Doorwerken. Carrière maken. Knallen met die ballen. Niet teveel voelen. Niet zwak zijn. Vooral dóór. En eerlijk? Dat heeft me ook veel gebracht. Ooit was ik hoofd marketing bij een groot bedrijf. Ik liep op hakken door een hagelnieuw mediakantoor. Eigen parkeerplek. Vergaderingen. Targets. Verantwoordelijkheid. Een serieuze baan waarvan iedereen zei: ‘Nou die Hanneke, die flikt het maar weer.’
Ik weet nog dat ik mijn vader belde. Ik stond buiten het kantoor. Trots. Blij. Een beetje zenuwachtig misschien ook. Ik zei: ‘Pap, luister… ik heb promotie gemaakt.’ En ergens hoopte ik op die ene zin: ‘Ik ben trots op je.’ Maar wat ik terugkreeg was praktisch. Nuchter. Alsof het nieuwsbericht over een ander ging. Om vervolgens de telefoon aan mama te geven met de woorden: ‘Hier is je moeder.’
Er gingen heel wat jaren overheen voordat ik begreep: ik was niet alleen carrière aan het maken. Ik was nog steeds dat kleine meisje dat een tekening ophield.
Kleutertekening
Wat me misschien nog het meest raakte aan de LinkedIn-reacties, was hoeveel mannen zich herkenden. Want dit verhaal gaat niet alleen over vrouwen. Ik spreek als Geldpsycholoog regelmatig succesvolle ondernemers. Mannen met indrukwekkende bedrijven. Grote verantwoordelijkheden. Status. Omzet. Leiderschap. En toch voel ik soms direct: daar zit nog steeds een jongetje dat gezien wil worden.
Een ondernemer zei ooit tegen mij: ‘Ik denk dat alles wat ik doe uiteindelijk nog steeds bedoeld is voor mijn vader.’ Die man had financieel allang ‘gewonnen’. Maar emotioneel stond hij nog steeds met die kleutertekening in zijn handen.
Veel mensen denken dat ambitie altijd voortkomt uit passie of talent. Maar heel vaak komt drive óók voort uit gemis. Uit bewijsdrang. Uit hopen op erkenning. Uit onbewust denken: als ik succesvol genoeg word, krijg ik eindelijk de liefde, bevestiging of aandacht waar ik vroeger zo naar verlangde.
Dat patroon zie ik opvallend vaak terug. Bij ondernemers die nooit rust nemen. Stilstand is achteruitgang immers. Bij vrouwen die alleen kunnen ontvangen als ze eerst keihard gewerkt hebben en vooral ook ‘nuttig’ geweest zijn. Bij mannen die blijven bouwen, verdienen en bewijzen, maar zich vanbinnen nooit écht genoeg of vervuld voelen. Hun zenuwstelsel kent maar één stand: vooral dóórgaan.
Geen tekening omhoog houden voor erkenning
Dit is geen aanklacht tegen vaders. Laat dat wel wezen. Integendeel. Hoe ouder ik word, hoe meer compassie ik voel voor de generaties voor ons. Veel mannen hebben zelf nooit geleerd hoe emotionele aanwezigheid eruitziet. Ze moesten sterk zijn. Presteren. Overleven. Zorgen. Niet voelen. En wat je niet geleerd hebt, kun je ook niet doorgeven. Dat maakt de impact niet minder, maar wel menselijker.
En ja… afwezige moeders laten óók sporen achter. Dat wil ik absoluut benoemen. Afwezigheid van een moeder kan minstens zo diep ingrijpen in iemands leven. Emotioneel. Fysiek. Energetisch. Alleen verdient dat misschien een artikel op zichzelf.
Misschien is volwassen worden dit: dat je op een dag beseft dat je die tekening niet langer omhoog hoeft te houden. Dat je mag stoppen met rennen, chasen en hunten voor erkenning. Dat succes prachtig mag zijn, maar niet langer een bewijs van bestaansrecht hoeft te worden. Dat je mag creëren vanuit verlangen, niet vanuit tekort.
En misschien is dat uiteindelijk de grootste rijkdom die er bestaat: dat je jezelf leert zien, ook als iemand anders dat vroeger niet volledig kon.
